In Nederland zijn we niet gewend aan het rijden in de bergen. Maar als u met de auto naar het buitenland gaat, komt u wel wat anders tegen. Zeker rond de Alpen zult u soms stil komen te staan op een berg, of misschien zelfs in de file staan. Daarom hebben we hier een aantal handige tips voor u op een rij gezet.
Typische problemen bij het rijden in de bergen
Er zijn een paar typische problemen waar u voor wilt oppassen als u in de bergen rijdt. Oververhitting van de remmen, de motor en de koppeling zijn de belangrijkste. De lucht in de bergen is ijler, wat betekent dat er minder zuurstof in de lucht zit. Vanaf 1500 meter NAP is dit al merkbaar aan de motorprestaties. Ter illustratie: de Alpen zijn gemiddeld 2500 meter hoog. Door de ijle lucht gebruikt uw auto meer brandstof om voldoende vermogen te leveren. Voeg daar nog aan toe dat u constant heuvels op en af rijdt, en u begrijpt dat de motor hard moet werken.
Rijden met een automaat: Hoe werkt het in de bergen?
Als u in een automaat rijdt, kan het moeilijk zijn om efficiënt te rijden in de bergen. Veel moderne automaten volgen namelijk automatisch de regels van Het Nieuwe Rijden. Dat wil zeggen, laag in de toeren en zo snel mogelijk opschakelen. Hoe snel uw auto opschakelt, hangt een beetje af van uw rijstijl. Een automaat schakelt op basis van de snelheid waarmee u optrekt. Als u dus het gaspedaal flink intrapt, is de automaat geneigd om sneller op te schakelen. Dit is geen hele betrouwbare manier om uw toerental te besturen.
Gelukkig kunnen veel moderne automaten ook handmatig (M van “Manual”, of met flippertjes aan het stuur) schakelen, zodat u toch controle houdt. Sommige automaten hebben, naast Drive, nog een 3, 2 en L (voor “Low”) standen. Dit worden ook wel “bergversnellingen” genoemd. Deze versnellingen ontzien uw motor tijdens het bergop rijden, en zijn noodzakelijk om uw remmen te ontzien wanneer u bergafwaarts rijdt.
Gebruik de handmatige modus
Activeer de handmatige modus door de versnellingspook in de stand 'M' te zetten.
Lees ook: Complete gids voor Audi naafdoppen
Bergop rijden
Houd de auto in een lagere versnelling als je merkt dat de motor moeite heeft om omhoog te komen of als de snelheid sterk terugvalt. Het ideale toerental zit ergens tussen de 3000 a 4000 toeren.
Bergaf rijden
Zet de auto in een lagere versnelling voordat je begint aan een lange afdaling. Dit zorgt ervoor dat je meer op de motor remt en minder vaak het rempedaal hoeft te gebruiken.
Gebruik de motorrem
Door in een lage versnelling af te dalen, laat je de motor helpen bij het afremmen van de auto. Vermijd het gas intrappen en probeer de snelheid zoveel mogelijk te controleren met de motorrem.
Let op de toerenteller
Houd de toeren hoog, maar voorkom dat de motor overbelast raakt (in de rode zone van de toerenteller).
Rijd je in een automaat, zet de versnelling in manual en schakel zelf terug om op de motor te remmen. Loopt het toerental te hoog op, rem dan even bij tot de snelheid voldoende is afgenomen.
Lees ook: Voordelen tweedehands Audi
Rijden in de bergen: tips
Belangrijke tips voor het rijden in de bergen
- Blijf laag in de versnelling: Rijdt met een hoog toerental. Dit betekent dat u terug moet schakelen als dat kan.
- Blijf van de koppeling af: Laat bij het schakelen de koppeling zo snel mogelijk opkomen voor u gas bij geeft. Haal tijdens het rijden uw voet desnoods van het koppelingspedaal om te voorkomen dat u deze automatisch intrapt. Probeer zo min mogelijk te schakelen, en rijdt zowel bergop als bergaf in een zo laag mogelijke versnelling.
- Vermijd onnodig optrekken en afremmen: Door met een constante snelheid te rijden hoeven de motor en de koppeling het minst hard te werken. Probeer daarom niet te hard te rijden.
- Doe het afdalen in dezelfde versnelling als het omhoog rijden: Zet uw auto zeker niet in zijn vrij, hierdoor gaat u steeds sneller rijden, wat gevaarlijk is en bovendien de remmen overbelast. Door in dezelfde versnelling te blijven als bij het bergopwaarts rijden, remt uw auto op de motor en hoeft u niet bij te remmen.
Wat te doen bij oververhitting van de motor?
Raakt uw motor toch oververhit tijdens het rijden? Geen paniek! Zet de auto aan de kant, open uw motorkap en laat de motor rustig een half uur afkoelen. Controleer het oliepeil en koelvloeistofpeil, en vul zo nodig bij. Doe dit wel voorzichtig! Koelvloeistof kan bij een oververhitte motor als een kokende fontein uit de motor spuiten. Laat de motor dus lang genoeg afkoelen en draai de dop heel voorzichtig, stukje bij beetje los. Soms is oververhitting niet te voorkomen. Als dit echter meerdere keren gebeurt, of het olie- of koelvloeistofpeil zakt erg snel, dan is het verstandig om uw auto toch te laten nakijken op een lek.
Voorrangsregels in de bergen
Als u over smalle bergwegen rijdt, zult u soms uitritten of tegenliggers tegenkomen. Het is niet altijd duidelijk wat dan de voorrangsregels zijn. In het algemeen geldt: omhooggaand verkeer heeft voorrang. Dit omdat het natuurlijk moeilijker is om weer op gang te komen als je omhoog rijdt. Blijf hierin wel kritisch. Soms is het voor stijgend verkeer makkelijker om uit te wijken dan voor dalend verkeer. Het uitgangspunt is dat degene die het makkelijkst en veiligst kan uitwijken, voorrang verleent.
In de meeste berglanden hebben bussen en vrachtauto’s altijd voorrang, ook als ze dalen. Rijden in de bergen is een spel van geven, nemen en gezond verstand. Rijd altijd rustig en met overleg. Zorg dat je geen haast hebt. Plan dus korte etappes in de bergen, want het gaat niet hard in een camper. Laat je nooit opjagen door verkeer achter je.
Filerijden in de bergen
Ook in de bergen staat u soms in de file. Hier zal uw motor niet snel oververhit raken. Toch kan filerijden in de bergen voor uw koppeling erg zwaar zijn. Probeer dit daarom weer zoveel mogelijk in dezelfde versnelling te doen. Houdt afstand van de persoon voor u, en laat die gerust een eindje wegrijden voor u ze inhaalt. Nog mooier is het om maar een klein beetje gas bij te geven, en uw auto verder uit te laten rollen. Bijkomend voordeel: Door rustig te rijden en niet constant van baan te wisselen, is een file ook sneller opgelost.
Uw auto parkeren op een berg
Misschien ziet u onderweg iets interessants, en wilt u uw auto of camper parkeren op een helling. Dan is het belangrijk om uw auto veilig aan de kant te zetten. Als uw handrem om wat voor reden dan ook ineens faalt, wilt u niet dat uw auto in zijn vrij de berg afrolt. Daarom is het verstandig om uw auto altijd ook in de versnelling te zetten. Als de neus van uw auto omhoog wijst, zet u hem in de eerste versnelling. Draai ook het stuur zo, dat uw auto richting een wand of obstakel rolt, als die toch gaat rollen. Als de neus van uw auto omlaag wijst, zet u de auto in zijn achteruit en zorgt u weer dat het stuur juist is gedraaid. Een automaat kunt u natuurlijk in Park zetten. Als u echt zeker wilt zijn dat uw auto geen kant op gaat, kunt u de wielen nog blokkeren met een steen of een wielblok.
Lees ook: Occasion Audi A1 Automaat Kopen
Goed onderhoud scheelt de helft
We zeggen het vaker: met simpel onderhoud presteert uw auto beter. In het geval van rijden in de bergen zijn de belangrijkste onderdelen de remmen, de koppeling, de motor en de banden. Zorg ervoor dat uw remblokken en remschijven in goede conditie zijn. U wilt niet halverwege uw vakantie merken dat de remmen ineens gaan piepen, omdat ze versleten zijn. De motor moet goed kunnen koelen. Check daarom voor vertrek het oliepeil en vul de koelvloeistof bij.
Controleer uw bandenspanning voor vertrek. Dit bespaart brandstof en zorgt dat de motor minder hard hoeft te werken, doordat de weerstand van het wegdek op uw banden minder hoog is. Als u een dakkoffer meeneemt, helpt het ook om deze goed in te pakken. Dat houdt in: Vooral grote, maar lichte, spullen in de dakkoffer, en het zwaarste zoveel mogelijk onderin. Zo wordt uw auto niet uit balans gebracht door de koffer.
Zorg er daarom voor dat je auto goed is onderhouden voordat je op reis gaat. Het is van groot belang dat je koelvloeistof op peil is. Zorg dat je bandenspanning goed is. Natuurlijk ga je alleen op een lange reis met goede banden onder je auto, maar dit geldt eventueel ook voor je caravan. Ook als je (nog) niet veel kilometers ermee maakte, kunnen de banden al verouderd zijn. Ook is het fijn als je monteur even naar je remmen kijkt, deze slijten in de bergens namelijk sneller dan in Nederland of België.
Checklist voor de bergen
Hieronder een overzicht van belangrijke punten om te controleren voordat u de bergen in trekt:
| Onderdeel | Controlepunt |
|---|---|
| Remmen | Conditie van remblokken en remschijven |
| Motor | Oliepeil en koelvloeistofpeil |
| Banden | Bandenprofiel en bandenspanning |
| Koeling | Voldoende koelvloeistof aanwezig |
Extra tips voor een veilige reis
- Oefen: Oefen de hellingproef op een rustige weg voordat je vertrekt.
- Weersomstandigheden: Wees voorbereid op verschillende weersomstandigheden en zorg voor winterbanden en sneeuwkettingen indien nodig.
- Anticipeer: Kijk ver vooruit en anticipeer op bochten en andere verkeerssituaties.
- Afstand: Houd voldoende afstand tot andere voertuigen.
- Inhalen: Haal alleen in als je goed overzicht hebt en het veilig is.