De dop van een wijnfles is meer dan alleen een manier om de fles af te sluiten. Het is een cruciaal element dat de kwaliteit, smaak en houdbaarheid van de wijn beïnvloedt. Sinds de 17e eeuw staat de kurk bekend als een middel om uw wijnfles mee af te sluiten. Kurk is een zeer elastisch materiaal waardoor de fles goed afgesloten kan worden. Steeds vaker zien we ook wijnen die geen kurk bevatten maar een schroefdop. Zwitserse producenten begonnen in 1964 met het gebruik van een schroefdop als alternatief op de kurkafsluiting. Dit brengt verwarring met zich mee.
In dit artikel bespreken we de verschillende soorten afsluitingen voor wijnflessen, van de traditionele kurk tot de moderne schroefdop en innovatieve alternatieven.
Schroefdop vs. Kurk
Kurk: De Traditionele Afsluiting
Met of zonder kurk. Kurk wordt al eeuwen lang gebruikt om flessen af te sluiten. De echte doorbraak van de kurk kwam in de 17e eeuw; vanaf dat moment werden glazen flessen met dit natuurlijke materiaal afgesloten.
De kurkafsluiting kent twee varianten: de natuurlijke en de synthetische kurk. De natuurlijke kurk is poreus en bestaat voor tachtig procent uit lucht. Met het blote oog is het niet zichtbaar maar een kurk bestaat uit extreem veel kleine gaatjes.
Voordelen van Kurk:
- Goed voor langdurige rijping: Kurk laat namelijk 1 mg zuurstof door per jaar. De natuurlijke en synthetische kurkafsluiting zorgt ervoor dat de smaken in uw wijn zich blijven ontwikkelen, perfect voor wijnen met een langdurig rijpproces.
- Elastisch materiaal: Kurk is een zeer elastisch materiaal waardoor de fles goed afgesloten kan worden.
- Duurzaam: Kurk is een duurzaam materiaal en kan bovendien ook nog worden gerecycled. Zo speelt kurk een belangrijke rol in het tegengaan van bosbranden in Portugal.
Nadelen van Kurk:
- Duur: Het natuurlijke materiaal is niet in massa te produceren. Schaars verkrijgbaar: er is in totaal 2.200.000 hectare aan kurkbos in de wereld. Portugal, Spanje, Italië, Marokko, Algerije, Frankrijk en Tunesië produceren de meeste kurk.
- Slechte kurk: Wijn met kurk is vervelend! Wanneer de kurk besmet is met een bacterie (TCA) beïnvloedt dit de smaak van de wijn. Het gevreesde 'wijn met kurk' scenario komt slechts in 1% tot 3% van de met kurk afgesloten wijnen voor. Bij wijnen met een natuurlijke kurk komt dit bij één tot drie procent voor.
- Impact op bosbranden: Door de productie van kurk krimpt het aantal kurkeiken en dus zijn de risico’s van een bosbrand in Portugal nog groter.
Schroefdop: Het Moderne Alternatief
Schroefdoppen worden pas gebruikt sinds 1964. Deze dop ontstond toen de kurk kwaliteit in de jaren ‘80 steeds slechter werd. Inmiddels is het geen vreemd beeld meer om wijnflessen met schroefdop te zien.
Lees ook: Voorruit vervanging E90: handleiding
Voordelen van Schroefdoppen:
- Gemakkelijk te openen en te sluiten: Met een schroefdop kunt u vrij gemakkelijk de fles meerdere malen openen en sluiten. Een schroefdop is allereerst veel gemakkelijker. Er is geen kurkentrekker nodig en dus kan het openen van een wijn (haast) niet meer fout gaan.
- Goedkoper: Verder is de productie van schroefdoppen goedkoper. De fles moet hier wel op worden aangepast, maar over het algemeen is dit proces wel goedkoper dan de productie van kurken.
- Geen risico op TCA: Bij synthetische kurken is het grote voordeel dat hier geen sprake is van een TCA-doorlating.
Nadelen van Schroefdoppen:
- Beperkte rijping: Sommige schroefdoppen kunnen helaas niet ‘ademen’. Dus de meeste schroefdoppen zijn alleen geschikt voor wijnen die nu of over maximaal vijf jaar op dronk zijn. Een schroefdop is uitstekend voor wijnen die niet meer dan vijf jaar hoeven te rijpen.
- Imago: Helaas wordt de schroefdop vaak gezien als een ‘goedkope’ wijn.
- Niet duurzaam: Het nadeel van een schroefdop is dat het niet duurzaam en afbreekbaar is, maar wel te recyclen.
Alternatieve Afsluitingen
Naast de traditionele kurk en de moderne schroefdop zijn er ook nog andere alternatieven beschikbaar:
- Kunststofkurk: Het probleem is vooral dat die niet elastisch genoeg is en dus niet goed genoeg in de hals blijft zitten. Vaak kan er toch zuurstof langs en laat dat de wijn vroegtijdig oxideren. Er zijn vele verbeteringen aangebracht, maar het lijkt niet dat de kunststofkurk de oplossing is.
- Glazen Vino-lok: De Vino-lok is ontwikkeld door de Duitse firma Alcoa in 2003. Het is een glazen dop die naadloos in een fles past, een kleine rubber ring gemaakt van speciale kunststof zorgt voor een hermetische afsluiting die de infectie door TCA onmogelijk maakt.
- DIAM kurk: Een composietkurk, gemaakt van kurk granulaat (brokjes) die vervolgens weer met speciale lijm aan elkaar worden geplakt en in kurkvorm worden gebracht.
Wijn bewaren na opening
Nooit meer last van die aangebroken wijnflessen. Glaasje wijn gehad? Deze twee wijnstoppers beschermen graag je wijn, zodat je er op een later tijdstip ook nog van kunt genieten.
Er zijn verschillende accessoires beschikbaar om een geopende wijnfles langer te bewaren:
- Vacuüm wijnpomp: De wijnbewaarder verwijdert lucht uit uw wijnfles om de smaak van wijn tot 10 dagen te behouden. De vacuüm stop zorgt ervoor dat de kwaliteit van de wijn beter behouden blijft dan met een kurk of gewone wijnstopper. Door het vacuüm wordt het oxidatieproces van de wijn vertraagd.
- Wijnstoppers: Met deze gemakkelijk te gebruiken Astilla wijstoppers houdt u elke wijn goed na gebruik. Deze rondvormige afsluiters ogen geweldig bovenop de fles. Kent u een wijnliefhebber? Ook leuk als gift! Dankzij de kunststof ringen blijft uw fles gegarandeerd dicht, zelfs bij het...
- Champagnestoppers: Dankzij deze set van 2 goudkleurige champagne stoppers met hefboommechanisme behoudt u de prik in uw favoriete flessen. Past op elke champagne- en schuimwijnfles door het verende mechanisme in de stopper. Ook te gebruiken bij bierflessen en andere drankflessen met koolzuurhoudende inhoud.
Anatomie van een wijnfles
Wijnflessen zijn er in diverse soorten, vormen en maten. Maar wijnflessen hebben wel altijd overeenkomsten met elkaar. Dat zit in de anatomie van een wijnfles.
- Dop: Hier gaat het om de afsluiting van de fles.
- Hals: Van de dop naar beneden gaan we door de hals van de wijnfles.
- Schouder: De hals mondt uit in de schouder.
- Lichaam: Het lichaam is het grootste gedeelte van de fles. Hierin bevindt zich ook het grootste deel van de wijn. Het lichaam van de fles kan verschillende vormen hebben.
- Ribben: Ribben zijn niet bij elke wijnfles aanwezig. Ribben worden gekenmerkt door ribbels die onderaan de wijnfles kunnen zitten.
Een wijnfles kan naast deze specifieke over nog meer onderdelen beschikken. Dit hangt af van het type wijnfles en welke vorm deze fles heeft. Er zijn namelijk veel verschillende soorten wijnflessen, met ieder zijn eigen unieke eigenschappen.