In Nederland zijn er strikte regels met betrekking tot de maximale afmetingen van voertuigen, zowel beladen als onbeladen. Deze regels zijn essentieel voor de verkeersveiligheid en de infrastructuur. Het is belangrijk om te weten welke afmetingen zijn toegestaan om boetes en andere problemen te voorkomen. Dit artikel geeft een overzicht van de belangrijkste regels en uitzonderingen met betrekking tot de maximale hoogte, lengte en breedte van voertuigen in Nederland.
Algemene Afmetingen en Regels
Om de veiligheid op de weg te waarborgen, zijn er specifieke regels opgesteld met betrekking tot de afmetingen van voertuigen. Deze regels zijn van toepassing op zowel personenauto's als bedrijfswagens en aanhangwagens. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste afmetingen:
- Maximale lengte personenauto: 12 meter.
- Hoogte: De hoogte is een cruciale factor, omdat veel tunnels en viaducten zijn afgestemd op de maximum toegestane hoogte van 4 meter.
- Breedte: Voor aanhangwagens (en vrachtauto's) geldt dat de breedte van het voertuig incl. lading niet meer dan 2,55 meter mag zijn.
Bij het bepalen van de voertuigafmetingen moet rekening worden gehouden met de artikelen 5.1a.,1 5.1a.2 RV en 5.1b.3. Zo is in artikel 5.1a.1 RV bepaald dat bij de vaststelling van de afmetingen van motorvoertuigen en samenstellen daarvan, met uitzondering de in bijlage VIII, hoofdstuk 1, titel 1, paragraaf 1 aangewezen voertuigdelen en onderdelen buiten beschouwing moeten worden gelaten. Dit geldt niet voor landbouw- of bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid of gehandicaptenvoertuigen.
Voor het meten van voertuigafmetingen, wielbasis en spoorbreedte wordt in artikel 5.1b.3, zesde lid, RV bepaald dat een meetband met een minimale nauwkeurigheidsklasse III met voldoende bereik moet worden gebruikt. Dit artikel heeft betrekking op het keuren van individuele voertuigen. Voor het bepalen van de genoemde afmetingen van een individueel onbeladen voertuig moet gemeten worden met een meetband waarmee elke afmeting in één meting kan worden gemeten. De bij een meting verkregen waarde moet worden afgekapt op hele centimeters. Wordt bijvoorbeeld een lengte van 22 meter en 93,8 cm gemeten, dan wordt het getal achter de komma afgekapt en resteert een waarde van 22,93 m.
Hoe wordt de hoogte van mijn autopremie bepaald? | ANWB Verzekeren
Toleranties en Verbalisering
In de onderstaande tabellen zijn in de kolom ‘Toegestaan’ de toegestane maximale afmetingen voor beladen en onbeladen voertuigen opgenomen. In de kolom ‘Proces-verbaal en maatregel’ staan de afmetingen vermeld van waaraf verbaliserend moet worden opgetreden. Wanneer proces-verbaal wordt opgemaakt, moet in beginsel ook een maatregel worden opgelegd. De bij een meting verkregen waarde moet worden afgekapt op hele centimeters. Wordt bijvoorbeeld een lengte van 22 meter en 93,8 cm gemeten, dan wordt het getal achter de komma afgekapt en resteert een waarde van 22,93 m.
Lees ook: Caravantrekkers: Top benzineauto's
Bij het bepalen van de verbaliseringsgrens is ervoor gekozen om nagenoeg geen tolerantie toe te staan voor de zogenaamde permanente eisen. Dit betreft de eisen die voor individuele voertuigen zonder belading gelden. Voor de standaard gebruikseisen, dit zijn de eisen die gelden voor samenstellen en beladen voertuigen, zijn marges vastgesteld die afhankelijk zijn van het soort overschrijding.
Zo is de marge voor een te hoog voertuig geringer dan die voor een te lange combinatie, omdat de hoogte van veel tunnels en viaducten is afgestemd op de maximum toegestane hoogte van 4 meter. Een geringe hoogteoverschrijding kan daardoor al aanzienlijke gevolgen voor het verkeer hebben, terwijl een kleine lengteoverschrijding geen of nagenoeg geen impact op de verkeersveiligheid heeft.
Tot slot zijn er aanvullende gebruikseisen voor het vervoer van ondeelbare lading en voor een aantal specifieke soorten vervoer, zoals het vervoer van voertuigen op autotransporters.
Specifieke Voertuigcategorieën en Afmetingen
De maximale afmetingen kunnen variëren afhankelijk van het type voertuig. Hieronder een overzicht van enkele categorieën:
- Personenauto/bus/bedrijfsauto/cat.
- Bedrijfsauto +10 ton/cat.
- Bedrijfsauto/cat. Kermis-circusvoertuig (idem + cat.
Voor bedrijfsauto’s, waaronder begrepen kermis- en circusvoertuigen en rijdende werktuigen, bussen en cat. 12, 13 en 14 aanhangwagens geldt voor de voertuiglengte een wettelijke tolerantie van 1%.
Lees ook: Ontdek de BMW X serie
In de lengte, breedte en hoogteafmetingen van de permanente eisen van categorie 3, 8, 12 en 14 voertuigen zijn afneembare bovenbouwen en gestandaardiseerde laadstructuren, zoals containers begrepen.
Uitzonderingen en Ontheffingen
Op grond van artikel 149 Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) kan ontheffing worden verleend van de bij of krachtens de WVW 1994 vastgestelde regels. Deze bevoegdheid is op grond van artikel 149a WVW 1994 gemandateerd aan de Dienst Wegverkeer (RDW, afdeling Ontheffingen)).
Als een voertuig of samenstel van voertuigen onbeladen de maximaal toegestane afmetingen, massa’s en/of aslasten overschrijdt, dan moet de RDW-afdeling Ontheffingen een ontheffing voor de overschrijding van de voertuigafmetingen, massa’s en/of aslasten hebben afgegeven. Worden de maximale, voor lading toegestane, afmetingen of massa’s overschreden, dan moet de RDW een ontheffing voor overschrijding van de ladingafmetingen en/of massa’s hebben afgegeven.
Als zowel de maximale voertuigafmetingen als de ladingafmetingen, massa en/of aslasten worden overschreden, dan moeten de maximaal toegestane waarden in de ontheffing zijn opgenomen.
Op grond van artikel 150 WVW 1994 kunnen aan een ontheffing beperkingen en voorschriften worden verbonden. Als niet aan een beperking betreffende de route, de maximaal toegestane afmetingen, massa’s of aslasten wordt voldaan, wordt de ontheffing geacht niet te zijn afgegeven.
Lees ook: Terreinwagen test: G-Klasse
Gevolgen van Overschrijding
Als de ontheffing zijn geldigheid verliest doordat niet aan een beperking wordt voldaan, kan sprake zijn van zowel een overschrijding van de hoogte, lengte, breedte en/of massa. Als de ontheffing zijn geldigheid verliest doordat slechts één afmeting meer bedraagt dan krachtens de ontheffing is toegestaan, dan wordt uitsluitend proces-verbaal opgemaakt vanwege overschrijding van deze afmeting. Bij herhaalde constateringen is het mogelijk om proces-verbaal op te maken voor alle overschrijdingen. Dit dient per overtreding te worden afgestemd met de Ovj.
Als meer dan één niet als Muldergedraging aangemerkte afmeting wordt overschreden, wordt slechts proces-verbaal opgemaakt voor één overschrijding. In het proces-verbaal moeten de overige afmetingen die worden overschreden, wel worden vermeld. Bij herhaalde constateringen is het mogelijk om proces-verbaal op te maken voor alle overschrijdingen van de afmetingen. Dit dient per overtreding te worden afgestemd met de Ovj. Hierbij wordt een termijn gehanteerd van 3 jaar na afdoening van de vorige overtreding.
Als sprake is van overschrijding van de wettelijke of in de ontheffing opgenomen maximum toegestane massa(’s) of aslast(en), dan wordt hiervoor afzonderlijk proces-verbaal opgemaakt. Als in een dergelijke situatie sprake is van beroepsmatig vervoer wordt conform de Instructie wegingen en wiellastmeters proces-verbaal opgemaakt van de overschrijding van de maximum toegestane massa(’s) c.q. aslast(en).
Als op grond van deze instructie een maatregel moet worden genomen, dan moet deze maatregel in het proces-verbaal worden vermeld. Als een afmeting van een individueel voertuig met een Nederlands kenteken ten gevolge van een wijziging aan de inrichting wordt overschreden, wordt de overgifte van het kentekenbewijs deel I(A) of de kentekencard gevorderd.
Maatregelen bij Overtredingen
Op grond van artikel 160, zevende lid, WVW 1994 kan een bestuurder een maatregel opgelegd krijgen als een opsporingsambtenaar constateert dat hij een voorschrift overtreedt dat bij of krachtens deze wet is vastgesteld ter bescherming van bij het verkeer betrokken belangen. Als de bestuurder niet voldoet aan het hem gegeven bevel, maakt de opsporingsambtenaar voor deze overtreding afzonderlijk proces-verbaal op voor overtreding van artikel 160, zevende lid, WVW 1994 (feitcode K 160 a/b).
Het kentekenbewijs deel I(A) c.q. de kentekencard wordt na inzage teruggegeven en de bestuurder wordt op basis van artikel 48, zevende lid, WVW 1994 het verbod om op de weg te rijden aangezegd.
Als een voertuig of samenstel daarvan bestemd voor exceptioneel transport voldoet aan de omschrijving in het kentekenbewijs en de RDW-afdeling Ontheffingen heeft geen ontheffing afgegeven, dan wordt dit voertuig of samenstel daarvan stilgezet tot een ontheffing is afgegeven. Als een afmeting van een individueel buitenlands voertuig [1] wordt overschreden, terwijl het geen voertuig bestemd voor exceptioneel transport betreft, dan wordt dit voertuig stilgezet tot de RDW-afdeling Ontheffingen een ontheffing heeft afgegeven, waarmee, na het eventueel lossen van de lading, Nederland kan worden verlaten.
Uitsluitend het lossen van eventuele lading wordt toegestaan; het is niet toegestaan om niet-beladen voertuigen in Nederland te beladen.
Als een afmeting van een buitenlands voertuig of samenstel van voertuigen wordt overschreden, terwijl het een voertuig of samenstel van voertuigen bestemd voor exceptioneel transport betreft, dan wordt dit al dan niet met ondeelbare lading beladen voertuig of samenstel van voertuigen stilgezet tot de RDW-afdeling Ontheffingen een ontheffing heeft afgegeven.
Als na overleg met deze afdeling blijkt dat voor dit transport vanwege de afmetingen geen ontheffing kan of mag worden afgegeven, dan wordt de lading indien mogelijk op een ander voertuig overgeladen. [1] Er zijn landen binnen Europa waar het is toegestaan om met voertuigen te rijden die hoger zijn dan 4 meter. In Nederland wordt conform de EG-Richtlijn 96/53 een maximale hoogte van 4 meter toegestaan. Omdat veel tunnels en viaducten op deze hoogte zijn afgestemd komt het met enige regelmaat voor dat te hoge buitenlandse voertuigen een zogenaamde hoogtemelding bij een tunnel veroorzaken of zich klem rijden onder een viaduct.