Elektrisch rijden wordt steeds populairder en het opladen van je auto met zonne-energie is een duurzame en kostenefficiënte oplossing. Om te bepalen hoeveel zonnepanelen je nodig hebt om je (hybride) auto op te laden, zijn er verschillende factoren waarmee je rekening moet houden. Dit artikel helpt je bij het maken van de juiste berekening en geeft inzicht in de mogelijkheden.
Benodigde informatie en berekeningen
Om te bepalen hoeveel zonnepanelen optimaal zijn, heb je de volgende informatie nodig:
- Je eigen energierekening om te zien hoeveel stroom je per jaar verbruikt.
- Een inschatting van de opbrengst (het vermogen) van de zonnepanelen.
- Afmetingen, hellingshoek en oriëntatie van je dak.
- Verwacht je een (hybride) warmtepomp of elektrische auto aan te schaffen? Tel dat verbruik dan op bij je huidige jaarverbruik.
Vooral voor een elektrische auto heb je flink wat extra panelen nodig, afhankelijk van hoeveel kilometer je per jaar rijdt. Een goede installateur kan vrij nauwkeurig de verwachte opbrengst van je dak bepalen.
Voor een eerste inschatting van het aantal panelen dat je nodig hebt, gebruik je deze formule:
(jaarlijks stroomverbruik x 1,1) gedeeld door (het vermogen van 1 paneel in wattpiek).
Lees ook: Benzinetank capaciteit Fiat 500
Voorbeeld: Je jaarlijks stroomverbruik is 3000 kWh. Je leverancier heeft zonnepanelen van 400 Wp in de aanbieding. Daarvan heb je er dan 3000 x 1,1 = 3300 gedeeld door 400 = 8,25 nodig. Omdat de opbrengst van zonnepanelen elk jaar verschillend is en in de loop der jaren een klein beetje achteruit gaat, kun je bijvoorbeeld voor 10 panelen kiezen als die op je dak passen.
Aantal zonnepanelen nodig
De volgende tabel geeft een indicatie van het aantal benodigde zonnepanelen, afhankelijk van het gewenste jaarlijkse opbrengst en het vermogen van de zonnepanelen:
| Gewenste jaarlijkse opbrengst (kWh) | Aantal panelen nodig (400 Wp per stuk) | Aantal panelen nodig (450 Wp per stuk) |
|---|---|---|
| 1000 | 3 | 3 |
| 2000 | 6 | 5 |
| 3000 | 9 | 8 |
| 4000 | 12 | 10 |
| 5000 | 14 | 13 |
Let op: Deze berekening gaat uit van een situatie waarin geen of nauwelijks schaduw op de zonnepanelen valt. Is de ligging minder ideaal, dan zal de opbrengst lager zijn. Er zijn oplossingen voor schaduw op een deel van de panelen.
Het vermogen van zonnepanelen in wattpiek (Wp)
Het vermogen van zonnepanelen wordt uitgedrukt in wattpiek (Wp). Dat is het (maximale) piekvermogen dat het zonnepaneel opwekt onder standaard laboratoriumcondities, met optimale instraling en een temperatuur van 25 graden. Het piekvermogen is nodig om de jaarlijkse opbrengst te berekenen, maar ook om te bepalen wat de capaciteit van de omvormer moet zijn voor een bepaald aantal panelen. Het is vaak slim om de capaciteit van de omvormer iets (bijvoorbeeld 10%) lager te kiezen dan de capaciteit van het zonnesysteem. Dan heb je aan een 'kleinere' omvormer genoeg en kan deze efficiënter werken. Het verlies van het net niet kunnen halen van het maximale (STC-)vermogen is heel erg klein, omdat die situatie in Nederland nauwelijks voorkomt.
Het piekvermogen van standaard formaat panelen ligt meestal tussen de 370 en 450 Wattpiek (Wp). Zo'n paneel heeft 6 bij 10 zonnecellen en de afmetingen zijn ongeveer 1 x 1,65 meter. Panelen met extra hoge vermogens zijn duurder en lonen vaak alleen als je weinig ruimte hebt. Ze brengen dus wel meer op per vierkante meter, maar niet altijd per euro-investering.
Lees ook: Hoe ver met reserve?
Bereken de jaaropbrengst van zonnepanelen
In Nederland geldt de volgende vuistregel:
De gemiddelde jaaropbrengst van zonnepanelen in kilowattuur (kWh) bedraagt 85% van de capaciteit van het systeem in wattpiek.
Voorbeeld: 10 panelen van 400 Wp leveren dus zo'n 0,85 x 10 x 400 = 3.400 kWh op.
In kustgebieden waar de jaarlijkse instraling hoger is, is dit iets meer. Koele temperaturen zijn ook gunstig, want zonnepanelen presteren bij dezelfde hoeveelheid zonlicht beter als ze kouder zijn.
Het verschil in opbrengst tussen extreem zonnige jaren, zoals 2018, 2019 en 2020, en bovengemiddeld sombere jaren kan wel 25% bedragen. Sinds 2000 zijn deze bovengemiddelde sombere jaren niet meer voorgekomen.
Lees ook: Rijbewijs BE: wat mag je trekken?
Ligging van de zonnepanelen
- Zonnepanelen zuidoost of zuidwest: Als de panelen niet op het zuiden, maar ongeveer op zuidoost of zuidwest liggen, kun je voor de zekerheid 10% van de verwachte jaaropbrengst afhalen.
- Zonnepanelen oost-west: Zonnepanelen op het westen en oosten zijn zeker ook lonend. Veel grootschalige zonneparken worden al in een zogenaamde 'oost-west-opstelling' geplaatst, waarbij de helft van de panelen op het westen en de andere helft op het oosten gericht is.
Zo wordt de opbrengst van het systeem veel gelijkmatiger over de dag verspreid, in plaats van vooral rond een flinke piek in de middag. De zon komt op in het oosten, staat op zijn hoogst (en schijnt het felst) in het zuiden en gaat weer onder in het westen. De zonnepanelen belasten op deze manier het elektriciteitsnet minder. De kans dat de omvormer tijdelijk uitvalt omdat de spanning op het elektriciteitsnet te hoog is geworden, is kleiner bij een oost-west opstelling.
In de toekomst kan stroom die je 's ochtends of 's avonds teruglevert meer waard worden dan stroom die je 's middags teruglevert. En stroom direct gebruiken of opslaan op het moment van opwekken zal steeds gunstiger worden.
Check je jaarlijkse stroomverbruik
Gemiddelde nieuwe zonnepanelen leveren per stuk rond de 300 kWh elektriciteit per jaar. Een gemiddeld huishouden gebruikt per jaar zo'n 3000 kWh aan stroom. Voor dit stroomverbruik heb je 10 gemiddelde zonnepanelen nodig. Maar dit is een gemiddelde van grote en kleine huishoudens. Ook de hoeveelheid apparaten, hoe zuinig deze zijn en of je elektrisch rijdt speelt een rol.
Om te zien hoeveel panelen voor jou optimaal zijn, is het slim je energierekening erbij te pakken. Probeer ook rekening te houden met veranderingen in je huishouden of leefstijl. Veel mensen zullen de komende jaren elektrisch gaan koken (inductie), elektrisch rijden en (deels) elektrisch verwarmen met een (hybride) warmtepomp. Voor dat scenario komt een flink aantal zonnepanelen goed van pas. Later bijplaatsen is vanwege de installatiekosten financieel minder gunstig dan direct het dak vol te leggen.
Pas op met simpelweg berekenen van je dakoppervlak om het mogelijke aantal zonnepanelen te bepalen. Als delen van het dak (soms) in de schaduw liggen kan het slimmer zijn om daar geen panelen te leggen. Wel zijn er verschillende mogelijkheden om bij een dak dat deels in de schaduw ligt de opbrengst te optimaliseren.
Vanuit financieel oogpunt was het altijd verstandig om niet meer zonnepanelen te installeren dan je nodig hebt voor je jaarlijkse stroomverbruik, zodat je zoveel mogelijk kunt salderen. Maar de salderingsregeling wordt in 2027 waarschijnlijk afgeschaft. Direct veel panelen plaatsen is goedkoper dan later panelen bijplaatsen.
Elektrische auto en zonnepanelen
Met een elektrische auto en zonnepanelen ben je duurzaam bezig! Met de energie die je zonnepanelen opwekken, kun je vervolgens je auto opladen. Dit betekent dat je aardig wat kosten bespaart en het is ook nog eens extra goed voor het milieu.
Een elektrische auto verbruikt (op dit moment) zo’n 17 kWh per 100 kilometer. Wanneer je de auto met je eigen elektriciteit oplaadt, kost dit ongeveer € 1.020,- per jaar (met een energieprijs van € 0,40 per kWh). Met een elektrische auto die je oplaadt met je eigen energie bespaar je dus bijna € 1.000,- per jaar! Een gemiddelde elektrische auto heeft 8 zonnepanelen nodig om het verbruik van het opladen te dekken. Let op: dit aantal zonnepanelen is enkel en alleen voor het opladen van je elektrische auto. Wil je ook het overige verbruik van je woning dekken met je zonnepanelen?
De juiste balans tussen de stroomvraag in huis en de stroombehoefte voor het opladen van je auto is daarin van belang. Dankzij de zonnepanelen op het dak profiteer je van financieel aantrekkelijke gebruikskosten voor de auto.
Elektrische auto’s worden steeds een stukje energiezuiniger en goedkoper, waardoor meer mensen de keuze maken voor elektrisch rijden. In de afgelopen drie jaar groeide het aantal EV’s met 70.000 per jaar. Veel van de huidige elektrische instapmodellen verbruiken tussen de 8 en 20 kWh per 100 kilometer. Dit is in beginsel al een stuk zuiniger dan een plug-in hybride, die gemiddeld 35 kWh per 100 kilometer verbruikt.
Wil je elektrisch rijden op zonnepanelen, dan is het gemiddeld energieverbruik één van de pijlers bij het bepalen van de capaciteit van het zonnesysteem. Het piekvermogen van zonnepanelen is in meerdere opzichten belangrijk. Al in de oriënterende fase voor het kopen of huren van zonnepanelen kom je langs het piekvermogen, uitgedrukt in Wattpiek (Wp).
Zo laad je thuis het GOEDKOOPST op
Stel dat we uit gaan van een Tesla Model 3 met een stroomverbruik (WLTP) van 16,5 kWh per 100 kilometer. Je rijdt jaarlijks 10.000 kilometer en je stroomverbruik is daarmee 1.650 kWh.
De elektrische auto opladen met zonnepanelen is de meest kosten-efficiënte manier om je elektrische auto rendabel te krijgen. Je bent dan (grotendeels) onafhankelijk van openbare laadpalen en hoeft in principe geen extra kosten te betalen om je EV op te laden. Uiteraard hangt er ook een prijskaartje aan zonnepanelen.
Wil je slim investeren in zonnepanelen? Dan kun je ook kiezen voor zonnepanelen huren. Dat heeft geen initiële investering.
Het opladen van de elektrische auto is slechts een voorbeeld van alles wat je kan doen met de zonne-energie die je zonnepanelen opwekken. Die energie kan ook gebruikt worden om je vaatwasser en wasmachine te laten draaien, en om ’s avonds de verlichting aan te zetten. Heb je daarna nog steeds een overschot aan opgewekte zonne-energie? Dan bestaat nog zeker tot 2032 de salderingsregeling voor zonnepanelen.
Laadpaal thuis
Terwijl de ruwe olie met grote schepen vanuit het Midden Oosten deze kant op moet komen, kun je de stroom waarop je elektrische auto rijdt gewoon op je eigen dak opwekken.
Met het einde van de salderingsregeling in zicht kun je beter kijken hoe je het eigen verbruik van je zonnepanelen zo goed mogelijk kunt benutten. Je wil zoveel mogelijk stroom die je opwekt en niet direct in huis verbruikt gebruiken om je auto te laden.
Een modern zonnepaneel kan onder optimale omstandigheden ongeveer 400 Watt (of 0,4 kW) aan elektriciteit opwekken. Heb je er 10 liggen, dan is dat dus 4 kW. Een installatie met 20 panelen kan zomaar 8 kW aan vermogen leveren op een zeer zonnige dag.
Om al je opgewekte elektriciteit meteen te kunnen gebruiken heb je een laadpaal (en een elektrische auto) nodig die met hetzelfde vermogen kan laden. Veel moderne 3-fasenlaadpalen kunnen met maximaal 11 kW laden en ook de meeste elektrische auto’s kunnen met drie fasen laden.
Om goed te kunnen profiteren van je eigen zonne-energie is het natuurlijk van belang dat je auto geregeld midden op de dag kan laden. Als je vijf dagen in de week met de auto van huis bent, dan is het wellicht niet nodig om voor dat doel meer zonnepanelen of een snellere laadpaal te laten installeren.
Als je geregeld van huis bent met de auto, dan is het door de afschaffing van de salderingsregeling niet meer zo interessant om extra veel panelen op je dak te leggen voor je elektrische auto. Het is dan waarschijnlijk voordeliger om het aantal panelen af te stemmen op het verbruik van je huishouden.
Om ook bijvoorbeeld ’s nachts goedkoper te kunnen laden kun je een dynamisch energiecontract overwegen. Daarmee betaal je elk uur een andere stroomprijs, afhankelijk van vraag en aanbod. Daardoor is laden overdag, in de nacht en in het weekend vaak aanzienlijk goedkoper. Met de ANWB Slim Laden-app kun je veel elektrische auto’s zelfs automatisch tegen het goedkoopste tarief laten laden.
Heeft u besloten dat u een eigen laadpaal wilt laten installeren, zodat u uw auto kunt opladen met de stroom van uw zonnepanelen? Goed idee! Het grote voordeel van een eigen laadpaal in plaats van een openbaar laadpunt, is dat u uw auto kunt opladen wanneer u maar wilt.
De eerste keuze die u moet maken is of u een thuis een laadpaal of wallbox laat installeren. Zo is de garage een populaire plek voor de laadpaal. Op die manier kan de elektrische auto opgeladen worden wanneer u de auto in de garage parkeert. Woont u in een huis zonder garage? Geen probleem. U kunt dan een wallbox laten plaatsen.
De beste laadpaal voor bij u thuis, hangt af van uw wensen en eisen. Er zijn veel verschillende merken laadpalen, maar over het algemeen zijn er maar twee soorten: 1-fase laadpalen (gewone laadpaal) en 3-fase laadpalen. Het verschil tussen deze twee laadpalen is vooral een technisch verschil. Een 3-fase laadpaal is een stuk krachtiger en gebruikt krachtstroom. Als gevolg kan een 3-fase laadpaal uw auto een stuk sneller thuis opladen. Niet iedere auto is overigens geschikt om op te laden met een 3-fase laadpaal.
U heeft besloten dat u de laadpaal of wallbox direct wilt koppelen aan zonnepanelen. Maar wat is dan de beste laadpaal voor bij u thuis, die óók met zonnepanelen kan werken? Het antwoord is simpel: de slimme laadpaal. Een slimme laadpaal kan namelijk onderscheid maken tussen de opgewekte stroom van uw zonnepanelen en die van het net.
Zonnepanelen voor ondernemers
Steeds meer ondernemers investeren in elektrische voertuigen in combinatie met zonnepanelen. Dit zorgt voor aantrekkelijke gebruikskosten en maakt je minder afhankelijk van schommelende energietarieven en drukte op het elektriciteitsnet.
Henry Steenbergen, directeur Transport en Mobiliteit bij Rabobank, geeft een aantal praktische tips als je overweegt om zonnepanelen aan te schaffen: “Je moet eerst kijken of je dakconstructie het aankan. Dat is een heel belangrijk punt: zonnepanelen kunnen erg zwaar zijn. Check verder ook altijd even je verzekering; niet elke verzekeraar verzekert zonnepanelen. Daarnaast heb je helaas met levertijden te maken”, vervolgt Steenbergen.
Zo bepaal je het aantal zonnepanelen
Stel, je rijdt zakelijk de Kia Niro EV en wilt bepalen hoeveel zonnepanelen je daarvoor aan moet schaffen. Om te beginnen bedraagt het verbruik van het instapmodel zo’n 16,5 kWh per 100 kilometer. Als je jaarlijks 15.000 kilometer rijdt, kom je uit op 2.475 kWh. Volgens de Consumentenbond levert een nieuw zonnepaneel per jaar gemiddeld 300 kW. Dit betekent dat je negen zonnepanelen nodig hebt om één auto voor een jaar van stroom te voorzien. Bij 20.000 kilometer heb je elf zonnepanelen nodig.
Je kunt dezelfde rekensom volgen voor een zakelijke elektrische bestelbus, zoals bijvoorbeeld de populaire Citroën e-Jumpy van middellang formaat. Die heeft een verbruik van 20 kWh per 100 kilometer. In dit geval heb je bij een jaarlijks kilometrage van 15.000 kilometer minimaal tien zonnepanelen nodig. Rijd je 20.000 kilometer, dan moet je ten minste veertien zonnepanelen hebben.
Afhankelijk van het aantal laadpalen en zonnepanelen dat je kunt plaatsen, kun je meerdere elektrische auto’s van stroom voorzien. Tien zonnepanelen hebben normaal gesproken een oppervlakte van 16,5 vierkante meter, bij twintig stuks heb je het over het dubbele, enzovoorts. Je kunt ook kleinere of grotere zonnepanelen aanschaffen.
Vergeet in het keuzeproces niet om rekening te houden met je toekomstperspectief. Je wilt immers voldoende zonnepanelen hebben om de komende jaren goed te zitten met je energievoorziening.
Wat kosten zonnepanelen?
Uiteraard hebben ook zonnepanelen een prijskaartje. Gemiddeld betaal je voor tien zonnepanelen 5.000 euro, inclusief installatie. Bij achttien tot twintig zonnepanelen heb je het over 8.000 à 9.000 euro. Een andere manier om de prijs te illustreren: gemiddeld ben je per vierkante meter 250 euro kwijt voor zonnepanelen. Door het gewenste dekkingsgebied te berekenen, kom je uit op de prijs. Heb je 50 vierkante meter om te bedekken, dan zal dat rond de 12.500 euro kosten. Uiteraard kun je wel de btw terugvragen.
Tips als je de investering wilt financieren
Bij Rabobank kun je elektrische voertuigen, laadpalen en zonnepanelen leasen met financial lease. Daarmee ben je wél direct zelf eigenaar, maar hoef je níet de hele investering uit je eigen middelen te financieren. Wil je een deel van de investering zelf inleggen en een deel leasen? Dan is het slim om de investering in zonnepanelen (deels) uit je eigen inleg te financieren en de investering in elektrische voertuigen volledig te leasen. Elektrische voertuigen vallen in een lagere risicoklasse dan zonnepanelen, waardoor je hier een lager rentetarief voor betaalt.
Energie over: de voordelen
Het behoeft tot slot geen uitleg dat het opladen van elektrische auto’s slechts een van de dingen is die je kunt doen met de energie die door je zonnepanelen wordt opgewekt. De energie kun je eveneens gebruiken voor je kantoorpand. Overtollige energie kun je bovendien opslaan in een thuisbatterij of terugleveren aan het net via de salderingsregeling.
Je kunt tot 1 januari 2025 stroom terugleveren, wat tegen het eigen verbruik wordt weggestreept. De salderingsregeling wordt daarna tot 2031 langzaam afgebouwd.