Naast het autorijden biedt een rijbewijs nog een voordeel: het dient vaak als een erkend identiteitsbewijs. In dit artikel gaan we dieper in op wanneer het wel of niet mag, en hoe het zit met het buitenland. Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van de situaties waarin dit wel en niet het geval is, zowel in Nederland als in andere Europese landen.
Rijbewijs als Identiteitsbewijs in Nederland
In Nederland kan je rijbewijs in bepaalde gevallen dienen als een geldig legitimatiebewijs. Dit betekent dat je je rijbewijs als ID kunt gebruiken en hierdoor aantonen wie je bent. Een geldig identiteitsbewijs bij je hebben is vanaf 14 jaar ook verplicht om bij je te hebben. Heb je dit niet, kan dit zelfs een boete opleveren.
Sinds maart 2023 is de Europese Unie ook bezig om het rijbewijs te digitaliseren in Nederland, zodat je het op je telefoon kunt opslaan met bijvoorbeeld Apple Wallet.
Wanneer is uw Rijbewijs een Geldig Identiteitsbewijs?
Je kunt je rijbewijs als identiteitsbewijs gebruiken in situaties waarin je je moet identificeren, maar waarvoor geen paspoort of identiteitskaart vereist is. Voorbeelden zijn:
- Bij een identiteitscontrole van politie, toezichthouders en marechaussee
- Bij geldzaken
- Bij de notaris
- Op het werk
- In de zorg
- Bij zwartrijden in het openbaar vervoer
- Bij het bezoeken van een evenement
- Bij het stemmen (verkiezingen)
In feite is in veel dagelijkse situaties je rijbewijs als ID een geaccepteerde vorm van identificatie.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Wanneer is uw Rijbewijs Niet Voldoende?
Er zijn echter ook situaties waarin je rijbewijs niet als geldig identiteitsbewijs wordt beschouwd. Hieronder vallen:
- Bij de Belastingdienst (tenzij de Belastingdienst anders aangeeft)
- Bij aanvraag van een burgerservicenummer
- Uitkeringsaanvraag
- Indiensttreding bij een nieuwe werkgever
- Bij binnenlands vreemdelingentoezicht
- Inschrijving voor een opleiding bij een onderwijsinstelling
- Overige situaties waarin gegevens over verblijfsstatus en nationaliteit belangrijk zijn
Het is dus belangrijk om te weten dat hoewel je rijbewijs in veel situaties kan dienen als geldig legitimatiebewijs, dit niet altijd het geval is.
Rijbewijs als ID in het Buitenland
De regels met betrekking tot het gebruik van je rijbewijs als ID in Europa of daarbuiten zijn geheel anders dan in Nederland. Ondanks dat het misschien lijkt dat dit wel kan, mag dit officieel niet. Uw Nederlandse rijbewijs is in het buitenland niet geldig als identiteitsbewijs. Buiten Nederland kunt u zich alleen identificeren met een geldig paspoort of een geldige ID-kaart.
Je kan je alleen in het buitenland legitimeren met een geldig ID bewijs of paspoort. Het is dus raadzaam om altijd een geldig legitimatiebewijs mee te nemen als je naar het buitenland gaat.
In sommige landen is zelfs vastgesteld dat het nederlands rijbewijs niet geldig is. Hier geldt alleen een internationaal rijbewijs. Deze moet je apart aanvragen.
Lees ook: Alles over je rijbewijs
Recht op reizen - De fout van vergunningen en registratie
Voorbeeld van een Nederlands rijbewijs.
Uitzonderingen en Speciale Situaties
Vanaf 1 oktober 2021 kunt u door de Brexit alleen nog met een paspoort naar het Verenigd Koninkrijk (VK) reizen. Een identiteitskaart is dan niet meer geldig. Onder het Verenigd Koninkrijk vallen Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland.
Er zijn echter uitzonderingen tot en met eind 2025:
- U woonde op of vóór 31 december 2020 in het Verenigd Koninkrijk: Dan kunt u tot en met 31 december 2025 uw identiteitskaart gebruiken. U valt dan onder het Terugtrekkingsakkoord. U heeft hier wel een bewijs van nodig tijdens uw reis. Meer informatie hierover vindt u op gov.uk.
- U bent grensarbeider in het Verenigd Koninkrijk: Met een ‘Frontier Worker Permit’ (vergunning voor grensarbeiders) mag u tot en met 31 december 2025 uw identiteitskaart gebruiken. Met de Frontier Worker Permit toont u aan dat u een grenswerker bent.
Reizen Binnen en Buiten Europa
Heeft u de Nederlandse nationaliteit en reist u binnen Europa? Dan heeft u een identiteitskaart of paspoort nodig. Dit geldt niet alleen wanneer u (bijvoorbeeld via een vliegveld of haven) de grens oversteekt. U moet ook een identiteitskaart of paspoort kunnen tonen wanneer u in een Europees land bent.
Heeft u de Nederlandse nationaliteit en reist u buiten de EU? Dan heeft u een geldig paspoort nodig. Voor veel landen buiten Europa is een visum nodig.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
Aanvraag van Identiteitsdocumenten
Woont u in Nederland? U kunt uw paspoort of ID-kaart aanvragen bij de gemeente waar u staat ingeschreven. Woont u in het Caribisch deel van het Koninkrijk? Woont u als Nederlander in een ander land? U kunt een paspoort aanvragen bij een Nederlandse ambassade of consulaat in uw regio.
Verblijfsvergunning en Reizen
U hebt een verblijfsvergunning en u wilt een buitenlandse reis maken. Dan hebt u een geldige verblijfsvergunning, een reisdocument en soms ook een visum nodig.
Identificatie bij Gemeentezaken
Als u zaken doet met de gemeente moet u vaak een identiteitsbewijs laten zien. Hiermee laat u zien dat u bent, wie u bent. U kunt uzelf altijd identificeren met een paspoort en Nederlandse ID-kaart.
Welke documenten kunt u altijd gebruiken als identiteitsbewijs? Uw (Europese) rijbewijs is volgens de wet een identiteitsbewijs (en ‘legitimatiebewijs’). Maar u kunt uw rijbewijs niet altijd gebruiken om uzelf te identificeren. Wilt u zeker weten dat u niet voor niets naar de balie komt? Neem dan altijd uw paspoort of ID-kaart mee.
Problemen bij de Aanvraag van Identiteitsdocumenten
De ombudsman krijgt regelmatig klachten over het aanvragen van paspoorten, ID-kaarten of rijbewijzen. Als iemand zijn paspoort kwijt is, bijvoorbeeld omdat het is gestolen, wil diegene natuurlijk snel een nieuw paspoort. Soms is het moeilijk om snel een afspraak te maken.
Bent u het niet eens met hoe de gemeente u bij de aanvraag van een Nederlandse identiteitskaart of paspoort behandelt? Dien dan eerst een klacht in bij uw gemeente. Helpt dit niet of duurt het te lang? Kom dan naar de ombudsman.
| Document | Geldig als Identificatie in Nederland? | Geldig als Identificatie in het Buitenland? |
|---|---|---|
| Paspoort | Ja | Ja |
| ID-kaart | Ja | Ja (binnen Europa) |
| Rijbewijs | Ja (in veel situaties) | Nee |