Goed zien is erg belangrijk bij het autorijden. Je moet de weg kunnen vinden en op tijd kunnen reageren op gevaar. Maar wat als je minder goed ziet? Kun je dan nog autorijden? In dit artikel bespreken we de eisen voor gezichtsscherpte en gezichtsveld, en wat de regels zijn als je een bril of contactlenzen nodig hebt.
Wanneer is een bril of contactlenzen verplicht?
Als je tijdens het rijexamen een kentekenplaat vanaf een afstand van 25 meter niet kunt lezen, is het duidelijk dat je een bril of contactlenzen nodig hebt. Formeel beslist de keuringsarts van het CBR op basis van de Eigen verklaring of een keuring door een specialist noodzakelijk is. Als je echter verwacht dat een oogartsrapport nodig is, accepteert het CBR ook dat je direct een oogartsrapport opvraagt en dit met je Eigen verklaring meestuurt.
Draag je contactlenzen of een bril? Dan kun je gewoon je rijbewijs halen. De voorwaarde is wel dat je op afstand voldoende scherp kunt zien met je contactlenzen (of nachtlenzen) of je bril.
Als je lenzen of een bril draagt, krijg je code 01 op je rijbewijs. U krijgt bijvoorbeeld code 01.06. Dit betekent dat u alleen mag rijden als u een bril of contactlenzen draagt.
Eisen aan gezichtsscherpte en gezichtsveld
Bij het autorijden spelen de gezichtsscherpte (ook wel visus genoemd) en het gezichtsveld een belangrijke rol. De gezichtsscherpte bepaalt hoe goed je borden kunt lezen. Hoe eerder je de borden kunt lezen, des te veiliger rijd je. Met het gezichtsveld zie je dingen waar je niet gericht naar kijkt. Deze dingen zie je vanuit je ooghoeken en hebben een belangrijke waarschuwingsfunctie. Het beeld in je ooghoeken zeg maar. Het gezichtsveld is datgene wat je om je heen waarneemt zonder je hoofd te draaien.
Lees ook: Bril nodig voor rijbewijs? Dit moet je weten!
Wanneer je met beide ogen kijkt, dan is een gezichtsscherpte van 0,5 vereist. Het gezichtsveld is horizontaal 120 graden en verticaal 40 graden. In het centrale deel van het gezichtsveld mogen geen defecten zijn. Het gezichtsveld wordt met twee ogen samen vastgesteld. Als je bijvoorbeeld met het ene oog een defect hebt in het gezichtsveld en op dezelfde plek in het andere oog niet, dan voldoe je toch aan de eisen.
Voldoe je nét niet aan de eisen van de visus of het gezichtsveld? Na een rijtest kan toch (gedeeltelijke) goedkeuring volgen. De visus mag hierbij niet lager zijn dan 0,4 (40%) en het resterende gezichtsveld moet minimaal 90 graden zijn. Bij een gedeeltelijke goedkeuring krijg je een rijbewijs met een restrictie. Hierbij kun je denken aan de voorwaarde dat je alleen rijdt in de omgeving van je woonplaats.
Is je visus minder dan 0,4 (40%), dan is het soms mogelijk om via Koninklijke Visio te leren autorijden met een bioptische telescoop.
De 10 Meest Gemaakte Fouten Tijdens Het Praktijkexamen!
Gezondheidsverklaring en keuring
Om in een voertuig te mogen rijden, moet u lichamelijk en geestelijk gezond zijn. Dit toont u aan met een Verklaring van Geschiktheid (VvG). Om deze verklaring van het CBR te krijgen, vult u een Gezondheidsverklaring in. Hierop staan vragen over uw lichamelijke en geestelijke gezondheid. Soms moet u zich laten keuren door een arts. Bij de meeste gemeentes kunt u ook een Gezondheidsverklaring kopen.
Met de Eigen verklaring geef je aan wat je gezondheidssituatie is. Deze verklaring kun je opvragen bij je gemeente, theoriecentra van het CBR en rijschoolhouders. Twee van de elf vragen gaan over de ogen. Als er sprake is van een progressieve oogaandoening of als de visus van het beste oog lager is dan 0,7 (70%), vraagt het CBR een rapport op bij de oogarts. Dit gebeurt ook als er een afwijking is in het gezichtsveld.
Lees ook: Alles over Tom Ford brillen
Als u medisch geschikt bent, krijgt u hierover een brief van het CBR. De registratie van de Verklaring van Geschiktheid is 1 jaar geldig.
Het is verstandig om een verlenging van het rijbewijs vroegtijdig aan te kaarten bij je oogarts. Dan kunnen je situatie en de eventuele belemmeringen voor verlenging worden besproken.
Begin ruim voordat uw rijbewijs verloopt met het invullen van de Gezondheidsverklaring. Soms verwijst het CBR u door naar een medisch specialist. Houd rekening met een wachttijd. Afhandeling door het CBR kan maximaal 4 maanden duren. Als u een medische beperking of gezondheidsklachten heeft die uw rijvaardigheid kunnen beïnvloeden. Twijfelt u daarover?
Bent u zelf geen arts en wilt u informatie over als u zelf een oogaandoening heeft? Bekijk dan onze informatie daarover. Oogaandoeningen kunnen risico’s opleveren in het verkeer. Mensen die minder zien door een oogaandoening kunnen bijvoorbeeld moeite hebben met verkeersborden lezen, overzicht behouden of gevaar zien aankomen. Daarom gelden er geschiktheidseisen als mensen met een oogaandoening willen autorijden. Denk hierbij aan aandoeningen als staar, macula degeneratie of glaucoom.
Wettelijke eisen bij oogaandoeningen
Als iemand een oogaandoening meldt, beoordeelt het CBR of hij of zij voldoet aan de Regeling eisen geschiktheid 2000. Hoofdstuk 3 van deze regeling beschrijft de eisen over oogaandoeningen waaraan bestuurders moeten voldoen. Als zorgverlener heeft u een belangrijke rol in de voorlichting over deze eisen.
Lees ook: Ontdek de Tom Ford collectie
Uw patiënt moet een minimale visus van 0,5 met één of twee ogen hebben om te mogen rijden. Dit mag ook met bril of lenzen zijn. Verder mogen er geen ernstige afwijkingen zijn in het centrale deel van iemands gezichtsveld. Het gezichtsveld van uw patiënt moet horizontaal 120 graden zijn en verticaal 40 graden.
Voor een groot rijbewijs gelden strengere eisen. Als uw patiënt wilt rijden in een vrachtwagen of bus dan moet zijn of haar visus met het beste oog minstens 0,8 zijn. En met het slechtste oog 0,1. Het gezichtsveld van uw patiënt moet horizontaal 160 graden zijn en verticaal 60 graden.
Als uw patiënt niet voldoet aan de geschiktheidseisen is het verstandig dat hij of zij de oogaandoening meldt bij het CBR. Dit doet uw patiënt door een Gezondheidsverklaring in te vullen.
Als de visus van uw patiënt minder dan 0,4 is en u denkt dat hij of zij door therapie of een bioptische telescoop (BTS) beter gaat zien, dan kunt u doorverwijzen naar Visio. Het is verstandig als uw patiënt dan tijdelijk stopt met autorijden. Visio beoordeelt of uw patiënt inderdaad in aanmerking komt voor therapie of een BTS. Zij beoordelen na een onderzoekstraject ook of het voor uw patiënt zinvol is om een Gezondheidsverklaring in te vullen.
Als uw patiënt een ongeval veroorzaakt en de oogaandoening niet heeft gemeld bij het CBR, kan de verzekering ervoor kiezen om de schade niet te vergoeden. Het is verstandig dat uw patiënt zijn of haar poliswaarden controleert.
Voor rijden met medicijnen gelden aparte regels. Sommige medicijnen hebben namelijk bijwerkingen die gevaarlijk zijn in het verkeer. U kunt met uw patiënt de informatie over rijden met medicijnen doornemen. En op rijveiligmetmedicijnen.nl kunt u kijken of uw patiënt mag rijden met zijn medicijn.
Blijkt uit onderzoek dat uw patiënt veilig de weg op kan? Dan krijgt uw patiënt een rijbewijs voor bepaalde of onbepaalde tijd. Een rijbewijs voor onbepaalde tijd is 10 jaar geldig. Een groot rijbewijs is maximaal 5 jaar geldig.
Speciale codes op het rijbewijs
Als er een code zoals ‘code 95’ of ‘01.06’ op uw rijbewijs staat, betekent dit dat uw rijbewijs een bepaalde voorwaarde heeft. Middels deze codes kunnen bestuurders met bijvoorbeeld een chronische ziekte of een fysieke beperking ook deelnemen aan het verkeer. Dit zonder de verkeersveiligheid te beïnvloeden.
De speciale codes op het rijbewijs kunnen betekenen dat men zich aan bepaalde gedragsregels moet houden, zoals bijvoorbeeld een maximaal aantal uur per dag aan het stuur mogen.
Op de achterkant van uw rijbewijs kunnen 2 soorten codes staan: rijbewijscategorieën (letters) en rijbewijscodes (cijfers).
Rijbewijscategorieën
De letters naast de icoontjes van voertuigen staan voor de verschillende rijbewijscategorieën. De B staat bijvoorbeeld voor personenauto en AM staat voor bromfiets. Naast de categorie die u heeft behaald staan 2 datums: de datum van het behalen van de categorie, en tot wanneer deze geldig is.
Kijk voor een overzicht van alle rijbewijscategorieën op deze pagina van de Rijksoverheid.
Rijbewijscodes
In de meest rechtse kolom op uw rijbewijs (rubriek 12), of links onderaan kunnen 1 of meer cijfercodes staan. Dit noemen we rijbewijscodes. Staat er bij u zo’n code? Dan betekent dit dat u aan bepaalde voorwaarden moet voldoen om te mogen rijden.
Als u een Gezondheidsverklaring invult, beoordeelt het CBR of u gezond genoeg bent om te rijden. Heeft u een medische beperking? Dan kan het zijn dat u alleen onder bepaalde voorwaarden mag rijden. In dat geval krijgt u een rijbewijscode. Als u zo’n code op uw rijbewijs krijgt, laten wij u dat weten in het besluit op uw Gezondheidsverklaring. U krijgt ook een code op uw rijbewijs als u het praktijkexamen heeft gedaan met een automaat. U krijgt dan code 78, wat betekent dat u alleen met een automaat mag rijden.
Een overzicht van alle codes staat op deze webpagina van de overheid. Hier kunt u alle codes voor beperkingen van de rijbevoegdheid vinden.
Het CBR mag helaas niet bepalen of het rijbewijs in specifieke situaties wel of niet gebruikt mag worden. Dit bepalen de politie en de officier van justitie. Voor informatie hierover kunt u navraag doen bij een rechtsbijstandsverzekeraar, een jurist of advocaat.
Veelvoorkomende codes
- Code 01: Heeft te maken met hoe goed u kunt zien. De volledige code bestaat uit 4 cijfers. Deze staat in uw besluit. Als de politie u controleert, zien zij de hele code in het rijbewijsregister.
- Code 78: Heeft u er zelf voor gekozen om praktijkexamen te doen in een automaat? Dan krijgt u code 78 op uw rijbewijs.
- Code 100: U mag met code 100 niet beroepsmatig rijden. Heeft u uw rijbewijs wel voor uw werk nodig, bijvoorbeeld als koerier? Vraag dan code 101 aan. U mag dan in sommige gevallen wél voor uw werk rijden. U mag niet een voertuig besturen waarvoor een groot rijbewijs (categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1, D1E) nodig is. Met code 100 mag u wel privé en voor woon-werkverkeer rijden.
- Code 101: U mag met code 101 niet: personen vervoeren voor uw werk (bijvoorbeeld als taxichauffeur), personen onder uw toezicht laten rijden (bijvoorbeeld als rijinstructeur), een voertuig besturen waarvoor een groot rijbewijs (categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1, D1E) nodig is. Met code 101 mag u wel: privé rijden, rijden voor woon-werkverkeer, 4 uur per dag voor uw werk rijden (bijvoorbeeld als koerier).
- Code 105: U mag met code 105 niet: personen vervoeren voor uw werk (bijvoorbeeld als taxichauffeur), personen onder uw toezicht laten rijden (bijvoorbeeld als rijinstructeur), een voertuig besturen waarvoor een groot rijbewijs (categorieën C, CE, C1, C1E, D, DE, D1, D1E) nodig is. Met code 105 mag u wel: privé rijden, rijden voor woon-werkverkeer, langer dan 4 uur per dag rijden voor uw werk.
Een rijbewijs is maximaal 10 jaar geldig. Vanaf je 70ste verjaardag is je rijbewijs nog maximaal vijf jaar geldig. Voor mensen die een bus of vrachtwagen willen besturen gelden andere, strengere criteria.
Twijfels over rijgeschiktheid
Heb je twijfels over de rijgeschiktheid van een familielid of een bekende? Dan is het verstandig eerst met deze persoon in gesprek te gaan. Soms helpt een gesprek samen met de huisarts om de betrokkene te bewegen zelf een Gezondheidsverklaring in te dienen bij het CBR. Het CBR kan dan beoordelen of hij of zij rijgeschikt is. Die beoordeling is niet vrijblijvend. Het besluit ‘niet rijgeschikt’ betekent dat iemand niet meer mag rijden.
Tips voor een goede pasfoto met bril
Iemand die een bril draagt, mag deze ophouden bij een officiële pasfoto. Dit geeft immers een getrouwe weergave van hoe de persoon eruitziet. Toch moet er speciale aandacht besteed worden bij brillen op een pasfoto. Zo moet ervoor gezorgd worden dat de ogen volledig zichtbaar zijn. Het montuur en/of de glazen van de bril mogen de ogen op geen enkele wijze bedekken. Op de brillenglazen of op het montuur mogen geen reflecties te zien zijn. Een reflectie belemmert immers geautomatiseerde oogherkenning.
De persoon op de eerste foto draagt de bril op de juiste manier zodat deze pasfoto gebruikt kan worden voor officiële doeleinden. Op de tweede foto kan men duidelijk zien dat het montuur de ogen gedeeltelijk bedekt. De brillenglazen van de personen op de derde en de vierde foto zijn te donker. Een bril met getinte glazen wordt niet aanvaard op een officiële pasfoto.
Oogtest en rijopleiding
Het is verstandig om een rijopleiding eens langs te gaan bij een opticien. Vaak kun je daar gratis een ogentest laten uitvoeren. Zo kom je niet voor verrassingen te staan tijdens het praktijkexamen.
Waarneming is belangrijk in het verkeer. Om de weg te vinden maar ook om gevaar aan te zien komen. De overheid heeft hier voor het rijbewijs eisen aan gesteld. Een normale gezichtsscherpte, eventueel met bril of lenzen, ligt tussen de 0,8 en 1,5.
Gezondheidsverklaring en verlenging rijbewijs
Voor het verlengen van het rijbewijs (rijbewijs 75+, om medische redenen of rijbewijs C/D) dient u een gezondheidsverklaring in te vullen. Deze vragenlijst kunt u kopen bij het gemeentehuis of u kunt dit online via mijncbr.nl regelen. Hierop geeft u antwoord op vragen over uw gezondheid. Vul ja in als u ook met uw bril of contactlenzen slecht ziet. Vul ja in als u wilt gaan rijden met een bioptische telescoop. Let op! Lees goed de vragen.
Na het invullen van de gezondheidsverklaring stuurt u deze terug naar het CBR. Vervolgens ontvangt u een verwijsbrief naar een keuringsarts/bedrijfsarts voor een rijbewijskeuring. Bent u er niet zeker van of u naar de specialist wordt verwezen? Dit geldt bijvoorbeeld voor personen met diabetes mellitus. Zij moeten periodiek bij een oogarts langs voor controle. Het kan ook voorkomen dat u nadat u bij de keuringsarts bent geweest een verwijzing van het CBR krijgt naar een oogarts. Dit is na beoordeling van het ingestuurde keuringsverslag.
Oogartsen in Nederland hebben het druk waardoor er soms lange wachttijden gelden voor het maken van een afspraak. Wij hebben een samenwerking met een netwerk van optometristen en oogartsen waardoor u tegenwoordig in heel Nederland bij de betere opticien snel terecht kunt. Uw ogen worden daar dan onderzocht door een optometrist waarna een oogarts op afstand alles beoordeelt en het rapport opstelt. Vindt u dit interessant?