Om te mogen rijden, moet u geestelijk en lichamelijk gezond zijn.
Elke functie stelt fysieke en mentale eisen aan uw medewerkers. Het is belangrijk om periodiek te onderzoeken of uw medewerkers nog in staat zijn om te voldoen aan deze eisen. In sommige gevallen is een medische keuring zelfs verplicht.
Wanneer is een medische keuring vereist?
Voor het aanvragen, vernieuwen of verlengen van een groot rijbewijs (C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 of D1E) moet u altijd medisch gekeurd worden. Dit geldt ook voor rijbewijs B, wanneer u de leeftijd van 75 jaar heeft bereikt of gezondheidsbeperkingen heeft.
Daarnaast zijn er specifieke situaties waarin een medische keuring verplicht is:
- Taxipaskeuring: Wanneer u een taxipas aanvraagt, is een medische verklaring verplicht. Tijdens de keuring wordt onderzocht of u zelfstandig en veilig een voertuig kunt besturen.
De rol van de Gezondheidsverklaring
Om uw rijgeschiktheid te kunnen beoordelen, stelt het CBR u een aantal vragen over uw gezondheid. Deze vragen staan op het formulier gezondheidsverklaring. Op basis hiervan bekijkt het CBR of u wel of niet rijgeschikt bent. Soms moet een arts aanvullende informatie geven op het formulier. U kunt zelf bepalen welke arts u bezoekt. Bij bepaalde gezondheidsproblemen of beperkingen is een rapport nodig van een medisch specialist.
Lees ook: Gids voor rijbewijs terugvordering
Bij het verlengen van uw rijbewijs moet u uw gezondheidsverklaring nauwkeurig en grondig invullen. Vergeet niet informatie over vroegere psychische aandoeningen te vermelden. Het CBR zal op basis van deze informatie de juiste keuring voor uw situatie bepalen.
U vult hiervoor de gezondheidsverklaring in. Op de Gezondheidsverklaring groot rijbewijs staan vragen over aandoeningen die van invloed kunnen zijn op uw rijvermogen. Bijvoorbeeld of u last heeft (gehad) van epileptische aanvallen, duizeligheid of een verhoogde bloeddruk.
Als de gezondheidsverklaring en het geneeskundig verslag ingevuld en ondertekend zijn, stuurt u deze op naar het CBR. Een medisch adviseur van het CBR bepaalt of u geschikt bent om veilig een bus of vrachtwagen te besturen. Voor meer informatie over de keuringsprocedure voor groot rijbewijs kunt u terecht bij het CBR.
Psychische aandoeningen en rijgeschiktheid
De Nederlandse wetgeving, ‘Regeling eisen geschiktheid 2000′, stelt specifieke richtlijnen op voor mensen met geestelijke gezondheidsproblemen. De CBR psychiater beschouwt mensen met psychiatrische problemen als ongeschikt om te rijden bij onvoorspelbare verstoringen van bewustzijn of controle. Hetzelfde geldt als hun vermogen om verkeerssituaties te beoordelen ernstig beperkt is. In dit artikel leest u meer over deze ziektes en hoe deze van invloed zijn op uw rijgeschiktheid.
Het CBR bepaalt op basis van uw ingevulde gezondheidsverklaring of u mogelijk een medische keuring nodig heeft. Deze keuring kan uitgevoerd worden door een reguliere keuringsarts of een specialist. Het CBR zal deze informatie naar u verzenden via Mijn CBR, post of telefoon. Ziet u ‘keuringsverslag arts psychiatrie’ staan? Dan kunt u een afspraak maken bij een reguliere keuringsarts.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Tijdens de rijbewijskeuring kijkt de arts naar uw situatie. Deze specifieke situatie betreft psychische aandoeningen en rijgeschiktheid. Er worden vragen gesteld over uw psychische gezondheid. Er wordt gevraagd welke psychische ziekte bij u is gediagnosticeerd. Ook vragen ze wanneer deze diagnose is gesteld. Het is van belang of u nog in behandeling bent bij een psychiater of psycholoog. Ook wordt gevraagd of u medicatie gebruikt voor de aandoening. U moet inzicht geven in uw ziektebeeld. Dit betekent dat u uw ziekte moet kunnen uitleggen. U moet uitleggen hoe u symptomen herkent. Ook moet u vertellen wat te doen als uw gezondheid verslechtert.
Specifieke aandoeningen en hun impact
Geestelijke gezondheid en rijgeschiktheid: Voor een volledig beeld van de impact van angststoornissen op uw rijgeschiktheid is meer onderzoek nodig, doorgaans door een specialist of middels een rijvaardigheidstest.
- Depressie en angststoornissen: Depressie en rijgeschiktheid kunnen hand in hand gaan (voor zowel groep 1 en 2) als aan drie cruciale voorwaarden is voldaan. Ten eerste, geen risico op ernstige schade voor de eigen gezondheid voortvloeiend uit uw ziektebeeld. Ten tweede, effectieve en consistente behandeling. En ten derde, een goed begrip van de ziekte zelf. Bij angststoornissen is de situatie complexer. Fobische reacties kunnen de rijvaardigheid beïnvloeden. Mensen met regelmatige therapieresistente paniekaanvallen zijn echter meestal ongeschikt om te rijden.
- Psychotische stoornissen: Mensen met een psychotische stoornis kunnen onder bepaalde voorwaarden als rijgeschikt worden aangemerkt. Doorgaans komt het erop neer dat een rapport van een keurend psychiater vereist is. Personen die met een kortdurende psychotische episode te maken hebben gehad, kunnen bijvoorbeeld in aanmerking komen voor een rijbewijs van groep 1, mits zij een bepaalde periode zonder recidieven zijn gebleven. Voor groep 2 zijn deze eisen strikter, en omvatten zij ook een langere periode zonder recidieven en het stoppen van medicatie. Voor mensen die lijden aan schizofreniespectrumstoornissen of waanstoornissen, ligt de situatie iets gecompliceerder. In sommige gevallen kunnen ze voor groep 1 worden goedgekeurd, maar groep 2 is doorgaans niet haalbaar.
- Bipolaire stoornissen: Het CBR kan nog steeds rijbewijzen van groep 1 en 2 toekennen aan personen met een bipolaire stoornis. Deze goedkeuring hangt echter af van bepaalde voorwaarden zoals het ontbreken van zelfbeschadigend gedrag, het volgen van een juiste behandeling en voldoende ziekte-inzicht. Psychische aandoeningen en rijgeschiktheid spelen een cruciale rol bij de beoordeling, waarbij de tijd sinds de diagnose en de huidige toestand van de persoon bepalend zijn. Doorgaans voert een keurend psychiater de beoordeling uit.
- ADHD: Het is essentieel om te weten dat het CBR mensen met ADHD vraagt om medische keuringen te ondergaan voor rijbewijzen van groep 1 en 2. De eerste evaluatie omvat meestal een onderzoek door een onafhankelijke specialist met expertise in volwassen ADHD. Voor een positieve beoordeling moet de persoon geen misbruik maken van psychoactieve middelen, inzicht hebben in hun ziekte, therapietrouw zijn, en geen rijgevaarlijke bijwerkingen van medicatie ervaren. Verder moeten eventuele comorbiditeiten zoals angst-, depressieve of persoonlijkheidsstoornissen goed onder controle zijn. In geval van twijfel kan de specialist een termijnbeperking adviseren, of kan het CBR een rijtest aanvragen voor een grondige evaluatie van de rijgeschiktheid.
- Autismespectrumstoornissen (ASS): De invloed van autismespectrumstoornissen (ASS) stoornissen op de rijbewijskeuring
- Misbruik van middelen: We beschouwen personen die psychoactieve middelen zoals alcohol en andere verboden/verdovende middelen gebruiken als ongeschikt om een voertuig te besturen. Om vast te stellen of er sprake is van misbruik, is een specialistisch rapport vereist. Als deze personen kunnen aantonen dat ze gestopt zijn met het misbruik, moet er een jaar zonder terugval zijn voordat ze via een herkeuring als geschikt kunnen worden beschouwd. Het regelmatig gebruik van deze middelen op een manier die het rijgedrag negatief beïnvloedt, wordt eveneens beschouwd als misbruik.
De rol van GGZ-behandelaren bij vragen over rijgeschiktheid (11 dec 2018)
De Eigen verklaring in detail
Om een medische test te ondergaan, moet je eerst een "Eigen verklaring" invullen. De beoordeling van de rijgeschiktheid kan soms langer duren. Daardoor is het verstandig ruim van tevoren een Eigen verklaring in te vullen en op te sturen.
Als je al een rijbewijs hebt, dan krijg je een herinnering van de Rijksdienst voor Wegverkeer (RDW). Daarin staat dat het rijsbewijs over ongeveer vier maanden verloopt. Als je nog geen rijbewijs hebt en met je theorie-examen wilt beginnen, kan het noodzakelijk zijn een bezoek aan een arts of specialist te brengen om een keuring te doen.
Deze Eigen verklaring kan dus via Mijn CBR worden aangevraagd. Daarnaast is de verklaring ook te koop als papieren versie bij je eigen gemeente.
Lees ook: Alles over je rijbewijs
Welke informatie wordt gevraagd?
Het CBR is geïnteresseerd in een behoorlijke lijst van aandoeningen. Zo heb je als bestuurder de verplichting je ziektes te melden bij bijvoorbeeld: epileptische aanvallen, flauwvallen of aanvallen van abnormale slaperigheid. Duizeligheid is daarnaast een veelvoorkomend probleem bij veel Nederlanders. De ziekte van Ménière is een goed voorbeeld van een ziekte waarbij men een keuring nodig heeft.
Met andere woorden: alle ziekten en aandoeningen die van invloed kunnen zijn op je rijvaardigheid dien je te melden. Het is slim dit te doen vóórdat je begint met je praktijkexamen.
Het gaat hier niet alleen om lichamelijke problemen, maar ook geestelijke problemen tellen mee. Zo dien je aan te geven wanneer je behandeld bent voor een psychiatrische stoornis of hersenziekte. Het gaat hier bijvoorbeeld om ADHD, ADD, PDD-Nos en autisme, maar ook neurologische ziektes zoals bijvoorbeeld multiple sclerose.
Een depressie lijkt onschuldig, maar dat is het niet: als je depressief bent, ben je mogelijk niet in staat op dit moment te beginnen met de theorie-examen.
Met andere woorden: ook je medicatiegebruik telt mee bij de beoordeling van je rijvaardigheid. Het kan zijn dat je medicijnen slikt die het autorijden kunnen beïnvloeden. Sommige medicatie, zoals antidepressiva, leveren een rijverbod op. Op de verpakking van de medicatie staat vaak aangegeven of je wel of niet mag autorijden met de medicatie. Dit geldt ook voor slaapmedicatie.
Ten slotte is het CBR ook geïnteresseerd in mogelijk drankgebruik. Een keer een biertje doen in de kroeg is geen probleem. Er zijn echter ook patiënten die bijvoorbeeld een drankverslaving hebben. In zo’n geval is het dan niet raadzaam achter het stuur te stappen. Bovendien is het besturen van een voertuig wanneer je dronken bent, bij wet verboden. Om diezelfde reden mag je in zo’n situatie dus ook niet beginnen met je praktijkexamen.
Op de Eigen verklaring staat een lijst met vragen. Deze gaan over ziektes en aandoeningen die het rijgedrag (negatief) kunnen beïnvloeden. Daarom heeft het CBR een simpele regel: als je één van de vragen op de lijst met ‘ja’ hebt beantwoord, moet je een arts raadplegen.
De rol van de arts
Het maakt dus niet uit of je één of tien vragen met ‘ja’ hebt beantwoord. Je moet dus naar de arts als je één of meer vragen met "ja" hebt beantwoord. Daar zijn extra kosten aan verbonden.
Overigens bepaalt het CBR niet naar welke arts je moet gaan ter keuring: dat mag je zelf bepalen. De arts maakt een aantekening op je Eigen verklaring en brengt advies uit of je wel of niet achter het stuur mag kruipen.
Een bezoekje aan de huisarts is vaak niet voldoende. Ga je naar de specialist, zoals bijvoorbeeld je neuroloog of KNO-arts, neem dan de Eigen verklaring mee. Neem daarnaast ook je identiteitsbewijs mee.
Geef bij het maken van een afspraak duidelijk aan dat je een afspraak wilt maken ter beoordeling van de Eigen verklaring. Dan krijg je vaak nog verdere instructies over welke zaken je nog meer mee moet nemen. Dit kan bijvoorbeeld een lijstje zijn van de medicatie die je gebruikt.
Met medisch specialisten worden overigens niet alleen mensen die in het ziekenhuis werken bedoeld. Een medisch specialist of arts kan ook een psychiater zijn. Het is zeer twijfelachtig of een psycholoog ook telt als arts. Vraag daarom naar meer informatie als je behandeld wordt door een psycholoog.
Het medisch rapport
De arts noteert welke medische klachten er bij je spelen en welke invloed deze hebben op je rijvaardigheid. In sommige gevallen weet je op voorhand al dat een aantekening op je Eigen verklaring niet voldoende is. In dat geval is een medisch rapport noodzakelijk. Dit rapport mag alleen worden opgesteld door een erkende specialist. Deze specialist mag je niet zelf kiezen.
Zet vervolgens je handtekening en stuur de verklaring op naar het CBR. Na verloop van tijd krijg je dan een oproep van een door het CBR uitgekozen medisch specialist.
Bij sommige gezondheidsproblemen of beperkingen zijn de problemen ernstiger, waardoor het CBR meer informatie nodig heeft. In dit geval word je doorverwezen naar een medisch specialist, die een rapport op zal stellen. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je epilepsie hebt, of last hebt van een slecht zicht.
Als het CBR een rapport van een specialist nodig heeft, krijg je een verwijsbrief. In deze verwijsbrief staat hoe je een afspraak kunt maken voor een onderzoek. Vervolgens word je opgeroepen en moet je naar de medisch specialist. De medisch specialist gaat je onderzoeken en geeft in een rapport een advies over of je beter wel of niet auto kunt rijden. De specialist stuurt het rapport vervolgens naar het CBR.
Overigens is het geen groot geheim wat de medisch specialist oordeelt: je mag het rapport altijd van tevoren inzien, maar je moet je specialist er wel even naar vragen. Als je liever niet hebt dat het rapport naar het CBR gestuurd wordt, mag je hiertegen in beroep gaan.
Er zit wel een groot nadeel aan in beroep gaan: het CBR kan dan je rijgeschiktheid niet beoordelen, waardoor je je rijbewijs niet kan aanvragen of vernieuwen. Als je dus al een verlopen rijbewijs hebt, raak je deze kwijt.
Specialisten en behandelaren
Soms kun je ook naar je eigen behandelaar gaan. Dit gebeurt als je al onder behandeling bent van een specialist. In dit geval kun je dan naar je eigen behandelend specialist voor een rapport. In dit document staat welke informatie het CBR nodig heeft over jouw behandeling. Niet alle behandelaren willen ook daadwerkelijk informatie over hun patiënten geven, dus overleg eerst met je behandelaar.
Soms heeft het CBR toch nog extra informatie nodig, bijvoorbeeld als de behandelaar niet alle informatie geeft die het CBR nodig heeft.
Het CBR maakt onderscheid tussen bepaalde aandoeningen. In sommige gevallen, zoals nierschade, ICD, dementie, slaapproblemen, spierziekten, neurologische en visuele aandoeningen, mag je naar je eigen behandelaar. Dit zijn aandoeningen waarover je eigen behandelaar feitelijke informatie kan geven.
Er zijn ook aandoeningen waarover specialisten geen objectieve informatie kunnen geven. Dit zijn doorgaans psychiatrische aandoeningen, zoals ADHD, ADD, autisme, alcohol- en drugsmisbruik. Er is dan geen sprake van feitelijke informatie die de behandelaar kan doorgeven. In deze gevallen geeft de specialist een oordeel over de geschiktheid.
De rijtest
In sommige gevallen moet je een rijtest afleggen. Daarmee beoordeelt het CBR of je op een veilige en verantwoorde manier aan het verkeer kunt deelnemen. Een rijtest is nodig bij bepaalde gezondheidsproblemen en beperkingen. Of een rijtest noodzakelijk is, is meestal ook afhankelijk van het oordeel van de specialist.
Moet je zo’n test afleggen, dan krijg je daarvoor een oproep. Het doen van een rijtest is overigens gratis. Maar het is wel zaak dat je je dan ook echt aan de afspraak houdt. Je kunt de afspraak binnen 14 dagen voor de gereserveerde datum annuleren of wijzigen. Kom je niet opdagen, dan betaal je het wegblijftarief van 75 euro.
Meteen na afloop van de rijtest hoor je hoe het is gegaan. Meestal is één rijtest voldoende voor de beoordeling van de rijgeschiktheid. In veel gevallen mag je blijven rijden. Met sommige beperkingen kan dit echter niet.
Wat te doen bij invordering van het rijbewijs?
Wanneer je rijbewijs is ingevorderd en er een onderzoek door het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen) vereist is, kan dit een stressvolle situatie zijn. Het is belangrijk om te weten welke stappen je kunt nemen om zo snel mogelijk weer legaal de weg op te kunnen.
Je ontvangt een brief van het CBR waarin wordt uitgelegd dat je rijbewijs is ingevorderd en dat een onderzoek naar je rijvaardigheid of rijgeschiktheid noodzakelijk is.
Neem zo snel mogelijk contact op met het CBR om de procedure in gang te zetten. Zorg ervoor dat je alle benodigde documenten en informatie bij de hand hebt.
Het onderzoek kan bestaan uit een rijvaardigheidstest, een medische keuring of een psychologisch onderzoek. Na het onderzoek ontvang je de resultaten van het CBR.
Indien je het niet eens bent met de uitkomst of als je vragen hebt over de procedure, kan het nuttig zijn om juridisch advies in te winnen. Het is van groot belang om de richtlijnen van het CBR nauwkeurig te volgen. Het niet naleven van deze richtlijnen kan leiden tot verdere vertragingen of complicaties.
Mocht je meer vragen hebben of persoonlijk advies nodig hebben, dan kan het raadzaam zijn om contact op te nemen met een juridisch expert.
Nu weet je hoe het zit en weet je wat een eigen verklaring is. Bedenk voordat je aan je theorie-examen en praktijkexamen begint of deze medische regels ook voor jou gelden. Dat voorkomt teleurstelling achteraf.