De Volkswagen Kever, gebouwd van 1938 tot 2003, is de bekendste Volkswagen, de bekendste Duitse auto, en in het algemeen een van de bekendste auto's ooit. Aanvankelijk heette de kever “Type 1” maar later werd de naam Kever gebruikt. Tot 1967 werd hij Typ 1, 1200, 1300 genoemd (naar de motorinhoud in cc), maar in de volksmond werd hij, vanwege de vorm, kever genoemd, waarna de fabrikant die naam zelf ook ging gebruiken. In totaal zijn er 21 miljoen exemplaren van gebouwd, en dit maakt de kever tot de 4de meest gebouwde auto allertijden!
De Kever was een combinatie van ideeën, die door Ferdinand Porsche - die van Adolf Hitler opdracht kreeg een auto voor het volk te maken - werden samengebald. Grote delen van de auto zijn echter niet door Porsche, maar door Béla Barényi en/of Erwin Komenda ontworpen. Beiden claimen de originele bedenker van het concept te zijn. De kenmerkende viercilinderboxermotor van de Kever, die achterin de auto is geplaatst, werd ontworpen door Franz Reimspiess. Hitler maakte het mogelijk tot productie over te gaan (zie: Kraft durch Freude), maar door de oorlogsindustrie was er weinig mogelijkheid om de Kever als volksauto te introduceren. Het concept werd meer als propagandamiddel gebruikt.
De eerste prototypen hadden geen achterruit. Bij het testen werd hierover geklaagd en werden er twee kleine ruitjes geplaatst. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen de Volkswagenfabriek en de "Stadt des KdF-Wagens" in het Britse gedeelte van Duitsland te liggen. De Britse majoor Ivan Hirst liet de autoproductie hervatten voor de herstelbetaling. De plaatsnaam werd veranderd in Wolfsburg, naar het nabijgelegen slot. De fabrieksnaam werd Wolfsburg Motor Works (een naam die zou zijn gebaseerd op een verkeerde vertaling van Bayerische Motoren Werke). Later noemde men het bedrijf Volkswagen.
Aanvankelijk werden de auto's verkocht aan nutsbedrijven. Niet lang daarna begon men de verkoop in Duitsland en dat werd een enorme hit, want in heel Duitsland werd de Kever ineens immens populair. Dat was de aanleiding voor de export. Men nam het dealerwerk over van Adler. Een van de eerste exportlanden was Nederland, waar Ben Pon de auto's importeerde. De exportmodellen waren vaak beter aangekleed. In het begin van de jaren vijftig werd de achterruit 50% groter. Kevers van dit type noemt men vaak Ovaaltje. De achterruit zou nog een keer vergroot worden en werd ook iets rechthoekiger.
De cilinderinhoud van de motor werd geleidelijk aan vergroot van 1100 cc tot 1584 cc. Het vermogen en de topsnelheid namen daarmee aanzienlijk toe. De grootste verandering werd doorgevoerd in de jaren zeventig. Tussen augustus 1970 en januari 1980 zijn er naast de "gewone" kever ook de 1302- en 1303-modellen gebouwd, die Volkswagen zelf (vooral in Amerika) Superbeetles noemde. De 1302 (sedan en cabriolet) is slechts twee jaar (van augustus 1970 tot en met juli 1972) gebouwd. Een paar opvallende wijzigingen die Volkswagen in deze modellen heeft doorgevoerd zijn de voorwielophanging met MacPherson-veerpoten, een kortere draaicirkel (hoewel de wielbasis 20 cm langer is) en een bijna verdubbelde bruikbare bagageruimte (260 liter in plaats van 140 liter) onder de voorklep. Dit laatste was te danken aan de betere positionering van het reservewiel, dat in een Superbeetle plat wordt neergelegd. Dit is mogelijk doordat er geen vooras in de weg zit.
Lees ook: Aanhanger Reclame van Volkswagen: Van Klassiek tot Modern
In 1972 verbrak de Kever het record van de T-Ford als meest geproduceerde auto. Ter gelegenheid van dit record werd er een speciale uitvoering gebouwd, de Weltmeister. Deze Kever is geproduceerd tussen 19 februari en 31 maart 1972 (ca. 5000-6000 stuks). Van de Volkswagen Kever zijn in totaal 21 529 464 exemplaren gebouwd. De Kever was hiermee in 2003 de op één na meest verkochte wagen ter wereld (na de Volkswagen Golf). De laatste klassieke Volkswagen Kever werd gebouwd op 30 juli 2003 in Puebla, Mexico. De laatste komt uit de serie 'Última Edición', die in een beperkte oplage van 3000 exemplaren werd gebouwd in de kleuren blauw en beige. Deze editie was uitgevoerd met een 46 pk-injectiemotor en standaard voorzien van een radio-cd-speler en alarm en was alleen beschikbaar voor de lokale (Mexicaanse) markt. Toch zijn er honderden exemplaren in het buitenland (Europa, Japan, VS en Australië) terechtgekomen bij liefhebbers die deze zelf importeerden.
VW Kever 1200 Mexico
De productie in Duitsland was al gestopt in 1978. De laatste Kever kwam uit de fabriek in Emden. In 1998 startte het Volkswagen concern met het bouwen van de New Beetle, een retro-uitvoering van de originele Kever. De cabriolet-versie hiervan verscheen in 2003. Hoewel de New Beetle geïnspireerd is op de Kever, is deze technisch gebaseerd op de Volkswagen Golf. Van de Volkswagen Kever werd in 1948 een tweezits cabrioletversie gepresenteerd. Bij deze uitvoering, ontworpen door carrosseriebouwer Hebmüller, werd het dak in een ruimte tussen de twee stoelen en het motorcompartiment gevouwen. Hebmüller kreeg een order voor 2000 exemplaren. Nadat hiervan 696 stuks waren afgeleverd legde een brand de fabriek grotendeels in de as. De productie werd nog wel hervat, maar in totaal werden slechts 750 exemplaren gebouwd voordat de fabriek in 1952 wegens financiële problemen werd gesloten.
Daarna werd de Volkswagen Kever Cabrio geproduceerd door carrosseriebouwer Karmann in Osnabrück. Karmann bouwde een vierzitsuitvoering. Omdat het dak nu niet achter de voorstoelen kon verdwijnen, werd het op de carrosserie opgevouwen, net als de kap van een kinderwagen. De Volkswagen Kever (VW Kever) is één van de populairste auto’s ooit gebouwd en is zonder twijfel de populairste oldtimer auto ooit.
De Eerste Tekenen van de Kever
Adolf Hitler gaf in de jaren ’30 een opdracht om een auto voor het volk te ontwerpen. Het moest een eenvoudige, betrouwbare en betaalbare auto worden voor het Duitse volk. Vandaar ook de naam “Volks Wagen”. Diverse ontwerpers dienden hun ideeën in, waaronder Béla Barény, Erwin Komenda en de bekende Ferdinand Porsche. Alle ideeën werden samengevoegd en vormden de Typ1 auto. De bekende viercilinder motor van de Kever is ontworpen door Franz Reimspiess. Het is een typische boxer motor, waarbij de cilinder dwars tegenover elkaar liggen. Omdat de cilinder tegen elkaar aan lijken te boxen, heeft de motor de naam “boxermotor”.
Lees ook: T-Roc of T-Cross kiezen?
De kever viel in goede smaak. Er werden prototypes van de auto gebouwd, en deze had aanvankelijk een dicht metalen dashboard en geen achterruit. Het zicht naar achteren was hierdoor minimaal en voor het achteruit rijden was dit zeer hinderlijk. Al snel werden 2 kleine ruitjes achterin gemaakt, de bekende “bril”.
Al snel brak de Tweede Wereldoorlog in alle hevigheid los, en werd in Duitsland vooral wapentuig gebouwd in plaats van Kevers. Er werden slechts weinig kevers gebouwd, in totaal maar 630 stuks. De kever bleek meer een reclame middel / lokkertje voor het Duitse volk, maar was in de praktijk onbereikbaar.
Na WO-II was het westelijke en midden gedeelte van Duitsland onder beheer van Engeland gekomen. Het oostelijke deel viel onder Rusland. De Engelsen zagen de fabrieken en de ontworpen auto’s, en stuurden majoor Ivan Hirst om de productie weer op te starten. Het doel was eigenlijk egoïstisch: auto’s verkopen om de herstelbetalingen aan Engeland e.d. te laten plaatsvinden. De plaatsnaam van KDF Stadt werd veranderd in Wolfsburg, naar het nabijgelegen kasteel. Deze stad is speciaal gebouwd voor de auto fabrieken. Dus zonder kever was er geen Wolfsburg! Ook de merknaam van de auto werd officieel veranderd in Volkswagen. Het bekende logo met de V die bovenop de W staat ontstond. In 1948 droegen de Engelsen het beheer over aan de Duitsers, met Heinz Nordhoff als directeur. Deze mam betekende veel voor de groei van Volkswagen.
De Duitse bevolking had aanvankelijk weinig geld voor de auto, en daarom werden de eerste kevers veel verkocht aan (nuts)bedrijven. Maar gaandeweg nam de productie toe, de kosten gingen omlaag en werd de verkoop in Duitsland een groot succes. De kever vond steeds meer aftrek en werd populair. Het duurde dan ook niet lang voor de populaire kever geëxporteerd zou worden naar andere landen. Hiervoor werd het dealer netwerk van Adler ingezet. Dit was een bouwer van auto’s en motoren. In Nederland nam Ben Pon (van Pon Automobielen) het voortouw in de import van de Kever.
Om goed aan te slaan, werden de geëxporteerde kevers beter aangekleed. Nederland was het allereerste land waar de kever naartoe ging. In 1947 werden de eerste 56 kevers aan Ben Pon geleverd. In 1950 waren al 100.000 kevers gebouwd en ging de kever snel de wereld rond. Na Nederland kwam de kever op de markt in Zweden en Engeland. Daarna volgde Amerika, waar de kever een groot succes werd. De naam werd liefkozend Beetle.
Lees ook: Gids voor Tweedehands Caddy Automaat
Wijzigingen Door de Jaren Heen
De kever had nog altijd een bril achterruit, en dit is inmiddels een zeer zeldzaam model. In 1953 werd de bril achterruit vervangen voor een grotere achterruit, in een ovaal vorm. De bekende “ovaalkever” was geboren. De ovale ruit bleef in gebruik tot 1957, toen de (meer bekende) vierkante achterruit werd toegepast. En wist je dat een kever destijds geen gaspedaal had, maar een gas-rol-pedaal? In 1953 kreeg de kever ook de bekende dubbele uitlaatpijpjes. Tot die tijd had de kever altijd maar 1 uitlaatpijpje. Niet veel later werd ook het knipperlicht geïntroduceerd, zij het nog als pijlpinkers die uitstaken aan de zijkanten van de kevers.
VW Typ 11 Export (Ovali) front 1955
Vrijwel elke paar jaren werd de kever weer iets veranderd. Zo kwamen er in 1960 gesynchroniseerde versnellingsbakken. In 1967 werden de liggende koplampen gewijzigd in staande koplampen. Ook werden de eerste kevers dat jaar met 12 volt systeem uitgerust. Het zou tot 1975 duren voordat alle kevers 12V waren, omdat nog diverse spaarkevers in 6V werden gebouwd. De motor inhoud werd langzaam aangepast, zodat ook 1500 en 1600cc motoren leverbaar werden.
De Kever 1303: Superbeetle
De kever was - ondanks de diverse kleine veranderingen - in hoofdlijnen nog steeds de bekende Kever gebleven. In 1970 werd een nieuwe kever ontwerpen, de 1302. Deze maakte nog gebruik van een ouderwetse koets, maar had onderhuids al onafhankelijke wielophanging. Deze techniek werd eind 1972 ingezet voor de nieuwe 1303: de Superbeetle. Deze bekende kever had een bolle voorruit, waar deze altijd recht was geweest. Door de bolling was de ruit groter, maar ook doordat de 1303 algemeen groter was. De voorruit was maar liefst 42% groter dan zijn voorgangers! Het metalen / rechte dashboard werd vervangen voor een moderner dashboard.
De kofferlijnen en motorkap werden significant vergroot. De voorwielen kregen een onafhankelijke wielophanging, in plaats van 1 vaste vooras. Hierdoor ontstond er ruimte tussen de voorwielen, waardoor het reserve wiel plat kon worden neergelegd (in plaats van rechtop in de neus). De Superbeetle leek nog steeds op de kever, maar was een evolutie binnen zijn soort. Zo was hij ruim 20 centimeter langer, op een normale lengte van nog geen 4 meter. De 1303 werd ook als cabrio gebouwd en dit model is nog steeds de bekendste kever cabrio allertijden. Kever puristen “hekelen” de 1303 ook exact om deze redenen.
1972: Meest Geproduceerde Auto Ooit Gebouwd
Tot 1972 was de T-Ford (van Henry Ford) de meest gebouwde auto ooit. Officieel waren er 15 miljoen T-Fords gebouwd, en in 1972 verbrak de kever dit record. De kever werd de meest geproduceerde auto ooit (op dat moment). Om dit te vieren bracht Volkswagen een jubileum editie kever uit: de Weltmeister Kever. Deze kever werd slechts 6 weken gebouwd, en in totaal rolden er ruim 5000 stuks van de band. Om een indruk te geven van de machtige productie machine van Volkswagen: dat waren 30 werkdagen en ruim 5000 kevers. Er werden dus meer dan 167 kevers per dag gebouwd, oftewel ruim 25 per uur. De Weltmeister editie bestond uit een 1300cc motor, Marathon metallic kleur, Weltmeistervelgen, achteruitrijlichten, achterruitverwarming en speciale bekleding. Deze kever is tegenwoordig (zeer) zeldzaam, vooral in originele conditie.
In de top jaren rolde er bijna elke paar minuten een nieuwe kever van de fabrieksband. In totaal werden er maar liefst 21,5 miljoen kevers gebouwd! Daarnaast zijn ook 300.000 kever cabriolets gebouwd. Aanvankelijk werd de Kever gebouwd in Duitsland, later in Nigeria, Uruguay, Brazilië en nog tot 2003 in Mexico. De beste productie jaren waren toch in Duitsland, waar de grote aantallen werden gebouwd.
VW Kever Productie per jaar
Hier is goed te zien hoe de topjaren (1968 tot en met 1973) zeer goed liepen. In 1973 ontstond een bijzonder fenomeen: de oliecrisis. De effecten op de productie zijn direct zichtbaar in de jaren daarop volgend.
In 1973 begon de oliecrisis en kwam er een klad in de auto verkopen. Volkswagen had net de Golf en Passat ontwikkeld (levering in 1973 en 1974) maar de verkopen liepen zwaar. In januari 1978 liep daarom de laatste normale kever van de Volkswagen fabriek in Emden. De 1303 kever cabrio werd in Osnabruck gebouwd bij de firma Karmann, en deze werd nog gebouwd tot januari 1980. Dit betekende niet het einde van de kever, want de productie ging daarna door in buitenlandse fabrieken in Brazilie, Nigeria, Uruguay en Mexico.
De Volkswagen fabrieken in Duitsland werden daarna ingezet voor de in 1974 geïntroduceerde Golf, en later ook de Passat.
Het Echte Einde
De kever productie werd voortgezet in Nigeria, Uruguay, Brazilie en Mexico, waar de kevers ook zeer populair waren. Zelfs vandaag nog bepalen deze kevers daar deels het straatbeeld… In de andere landen viel al betrekkelijk snel het doek en bleef Mexico over. In 2003 zou ook in Mexico het doek vallen voor de kever. Op 30 juli 2003 werd uiteindelijk ook de laatste kever geproduceerd in Mexico.
De kevers waren nog wel herkenbaar als kever, maar droegen al vele onderdelen van de Golf serie. De laatste kevers werden in Puebla (Mexico) geproduceerd als “Ultima” model, met een speciaal blauw en beige lak. De kever had een injectie motor, radio/cd speler en zelfs een alarm. Eigenlijk zou de kever alleen in Mexico verkocht worden, maar deze bereikte (via import) ook andere landen. In totaal werden 21 529 464 exemplaren gebouwd. Dit was op dat moment (in 2003) de tweede meest verkochte auto ter wereld, op de Volkswagen Golf na.
Volkswagen New Beetle
Terwijl in Mexico de originele kever nog gebouwd werd, startte Volkswagen in 1998 met een project voor een Kever 2.0. Onder naam New Beetle werd een auto ontworpen op basis van het onderstel van de VW Golf. De auto moest een retro kever look hebben met moderne faciliteiten. In 2003 verscheen ook de cabriolet versie. De kever doet aan de buitenkant denken aan Kever, maar is onderhuids vrijwel een Golf.
Volkswagen Kever Cabrio
Met de toenemende populariteit van de Kever, besloot Volkswagen tot de introductie van een cabriolet. Het bedrijf Hebmuller werd gevraagd een open dak versie te ontwikkelen. Hebmuller koos voor een 2-persoons cabriolet, waarbij de cabrio kap achter de bestuurdersstoel werd gevouwen. Hierdoor kon de auto een langere motorkap krijgen, bijna identiek aan de kofferdeksel aan de voorzijde. Helaas brandde de Hebmuller fanriek en werd de productie slechts ten dele weer herstart. Zonder succes, want niet veel later nam het bedrijf Karmann in Osnabruck de productie over. Zij kozen voor een andere benadering: een cabrio kap die wegvouwde boven het motor compartiment, waardoor de achterbank volledig in gebruik bleef. Alhoewel de kap niet volledig kan worden weggevouwen, konden wel 4 personen worden meegenomen in de kever. De verkoop verliep direct goed en Karmann ging later ook de andere cabrio’s bouwen (bijvoorbeeld van de 1303 superbeetle cabrio). Ook de Karmann Ghia werd in deze fabriek gebouwd.