Het halen en behouden van een rijbewijs kan voor mensen met ADHD extra uitdagingen met zich meebrengen. In Nederland zijn er specifieke regels en procedures waar je rekening mee moet houden. Dit artikel geeft een overzicht van de belangrijkste aspecten, van de gezondheidsverklaring tot de rijbewijskeuring.
Gezondheidsverklaring CBR bij ADHD
Als je ADHD hebt en op het punt staat je rijbewijs te halen of te verlengen, zijn er vaak meer stappen te nemen dan je in eerste instantie zou verwachten. Het invullen van een Gezondheidsverklaring en het ondergaan van een keuring zijn hierbij belangrijke stappen.
Voordat je kunt beginnen met rijlessen, is het noodzakelijk om een gezondheidsverklaring in te dienen bij het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen). Deze verklaring bevat vragen over je huidige gezondheid, waaronder vragen over ADHD of ADD. Het doel is om te beoordelen of je gezondheid het veilig besturen van een voertuig beïnvloedt. Wees eerlijk bij het invullen van deze verklaring, het gaat tenslotte om jouw veiligheid en die van anderen op de weg.
Moet ik aan het CBR doorgeven dat ik ADHD heb?
Ja, als u gediagnosticeerd bent met ADHD dient u dit altijd door te geven aan het CBR via de Gezondheidsverklaring. Het is verplicht om deze verklaring naar waarheid in te vullen, zodat het CBR een goede inschatting kan maken van uw rijgeschiktheid. Het verzwijgen van uw ADHD kan vergaande consequenties hebben. Daarnaast kan uw verzekeringsmaatschappij problemen maken bij het uitkeren van eventuele schades wanneer blijkt dat u uw gezondheidsinformatie niet naar waarheid heeft ingevuld.
Indien je in je kindertijd gediagnosticeerd werd met ADHD of ADD, maar de behandeling vóór je 16e verjaardag werd stopgezet, dan kun je op de gezondheidsverklaring aangeven dat het antwoord "NEE" is. In dat geval is het niet nodig om een medische keuring of een rijtest te ondergaan.
Lees ook: Volvo S40 vermogen verlies: Wat te doen?
Kan ik mijn antwoord op de vraag of ik ADHD heb nog wijzigen?
Ja, het is mogelijk om uw antwoord op de vraag of u ADHD heeft in de Gezondheidsverklaring te wijzigen. Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn als u twijfelt aan uw diagnose, of als u inmiddels zeker weet dat u geen ADHD meer heeft. Belangrijk is dat eventuele wijzigingen altijd goed onderbouwd zijn en bij voorkeur worden ondersteund door medische documentatie. Hierdoor kan het CBR op basis van actuele en nauwkeurige informatie beoordelen of u veilig kunt deelnemen aan het verkeer.
ADHD / ADD - Uitleg & Tips hoe om te gaan met AD(H)D - Psycholoog Najla
De Keuring door een CBR Psychiater
Een keuring door een CBR psychiater is bedoeld om objectief vast te stellen of u, ondanks uw ADHD, veilig kunt autorijden. De psychiater zal u vragen stellen over uw medische achtergrond, uw klachten en eventuele medicatie.
Wanneer u met ADHD uw rijbewijs wilt halen, moet het CBR zeker weten dat u in staat bent om op een veilige manier aan het verkeer deel te nemen. De zogenaamde geschiktheidseisen zijn vastgelegd in de ‘Regeling eisen geschiktheid 2000’. Deze eisen zijn erop gericht om te beoordelen of uw ADHD u belemmeringen oplevert tijdens het autorijden.
Het CBR baseert haar beoordeling van uw rijgeschiktheid op een zorgvuldig en stapsgewijs proces. Zij willen er zeker van zijn dat u op een veilige manier aan het verkeer kunt deelnemen, ook met ADHD. Keuring door een psychiater: de psychiater onderzoekt uw situatie en beoordeelt of uw ADHD van invloed is op uw rijgedrag. Op deze manier kan het CBR op een eerlijke en professionele manier vaststellen of u, ondanks uw ADHD, veilig de weg op kunt.
Kosten voor een keuring door een psychiater bij ADHD
Wanneer u een psychiatrische rijbewijskeuring voor ADHD ondergaat, komen de kosten voor uw eigen rekening.
Lees ook: Volvo V50 "Minder Motorvermogen" problemen
Kosten van ADHD-Rijbewijskeuringen
Per 1 januari 2024 zouden ADHD-rijbewijskeuringen goedkoper worden doordat keuringsartsen minder indirecte tijd mochten rekenen. Helaas was dit maar van korte duur. Begin april is de NZa gezwicht voor de bezwaren van een aantal keurende psychiaters en neurologen. De keurende psychiaters mogen nu weer meer dan 15 minuten ‘indirecte tijd’ in rekening brengen voor voorbereiding en opstellen van een verslag. In de praktijk betekent dit dat er weer woekerprijzen voor de keuringen gerekend mogen worden.
De NZa (Nederlandse Zorgautoriteit) bepaalt de prijzen die artsen in rekening mogen brengen voor de keuring. Vanaf 2024 mogen keuringsartsen die ADHD- of autisme-keuringen doen alleen nog de ‘directe tijd’ in rekening brengen. Dat is de tijd dat je daadwerkelijk bij de keuringsarts in de spreekkamer bent. De minimale tijd (de basisprestatie) is 15 minuten. Dat is voor deze keuringen meestal lang genoeg. In 2024 is het tarief voor de minimale tijd (basisprestatie) door de NZa gesteld op maximaal €107,60 exclusief 21%btw. Ben je langer dan 15 minuten in de spreekkamer bij de keuringsarts dan mag per 5 minuten €17,93 exclusief 21%. btw in rekening brengen. Hou dus goed bij hoe lang de keuring duurt en controleer dit op de factuur. In 2023 is het maximumtarief nog €245,82 incl. btw. Staan er toch onterechte toeslagen op jouw factuur?
| Jaar | Tarief voor minimale tijd (15 minuten) | Toeslag per 5 minuten (na 15 minuten) | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| 2023 | €245,82 (incl. btw) | N.v.t. | Maximumtarief |
| 2024 | €107,60 (excl. 21% btw) | €17,93 (excl. 21% btw) | Tarief vastgesteld door NZa |
Politieke ontwikkelingen en de toekomst
Gelukkig is er nog hoop met de aangenomen motie van Kamerleden Agnes Joseph (NSC) en Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA). ‘Stop met de zinloze rijbewijskeuringen voor mensen met ADHD en autisme’, is de oproep in de motie van 3 april 2024. ‘Want psychiaters kunnen veel nuttigere dingen doen en deze mensen kun je gewoon op hun rijvaardigheid beoordelen, net als ieder ander’.
Minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat laat door de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek uitvoeren om te kijken of voor een deel van de examenkandidaten met ADHD de rijtest bij de door het CBR achterwege kan blijven.
Nieuwsbericht | 28-03-2025 | 17:00 Het krijgen en houden van een rijbewijs wordt eenvoudiger voor mensen met autisme. Voor mensen met ADD en ADHD wordt onderzocht of een alternatief mogelijk is voor de huidige rijbewijskeuringen.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Helaas is complete afschaffing een brug te ver, zo berichtte de minister eind maart 2025 de Tweede Kamer. Maar er wordt wel gewerkt aan meer maatwerk.
Rijden met ADHD medicatie
In de meeste gevallen mag u met ADHD medicatie gewoon autorijden, mits u zich houdt aan de voorgeschreven dosering en het advies van uw behandelend arts. Het is wel belangrijk dat u niet meteen in de auto stapt zodra u met nieuwe medicatie of een aangepaste dosering bent begonnen. Wanneer u merkt dat u suf, duizelig of verward raakt door de medicatie, is het verstandig om niet te gaan rijden. Overleg in dat geval met uw arts. Laat de politie altijd weten dat u de medicatie voorgeschreven heeft gekregen.
Rijlessen en Rijopleiding
Het kiezen van de juiste rijschool is een belangrijke stap. Bij Rijles Zonder Stress draait alles om jou. Onze aanpak zorgt ervoor dat jij veilig en met plezier de weg op gaat.
De lesmethode van Rijles Zonder Stress is gebaseerd op de bewezen effectieve Rijopleiding in Stappen, oftewel de RIS-lesmethode. Door deze methode, ontwikkeld door het CBR, heb je minder lessen nodig om op het juiste niveau te komen én heb je een hogere kans van slagen dan bij een gewone rijopleiding. Verder vullen wij de RIS-lesmethode aan met:
- duidelijke uitleg & feedback
- live demo’s & 3D instructievideo’s
- mobiele apps
Met de RIS-lesmethode worden de rijlessen volledig afgestemd op jouw persoonlijke leerproces en behoeften. Dit betekent dat je zonder druk in je eigen tempo vooruitgang kunt boeken. Door de overzichtelijke stappen en heldere structuur in de lesopbouw, weet je precies op welk onderdeel je al op het juiste niveau zit en waar nog aan gewerkt moet worden.
Overstappen naar een andere rijschool
Ga je verhuizen of ben je niet tevreden over je huidige rijschool? Overstappen is vaak heel eenvoudig. Ook is het in sommige gevallen mogelijk om binnen Rijles Zonder Stress van rijinstructeur te wisselen. Toch zijn er een aantal zaken waar je bij een overstap rekening mee moet houden. Zeker als je huidige rijschool al examens voor jou heeft ingepland.
Spoedcursus
Jazeker! Bij ons kun je een spoedcursus volgen. Je lest dan meerdere keren per week, vaak een paar uur per dag, zodat je het autorijden snel onder de knie krijgt. Let op: een spoedcursus vraagt om goede planning. Je bent namelijk afhankelijk van de wachttijden bij het CBR om een praktijkexamen te kunnen inplannen. En dat examen kan pas worden aangevraagd zodra je je theorie-examen hebt gehaald.