De moordaanslag op Peter R. de Vries in de Lange Leidsedwarsstraat in Amsterdam schokte Nederland. De schok en impact waren groot en zijn dat nog steeds. Negen mannen, in leeftijd variërend van inmiddels 24 tot 37 jaar, staan deze periode voor de rechter op verdenking van betrokkenheid bij de moordaanslag op Peter R. De Vries.
Er is een breed onderzoek gedaan naar uitvoerders en opdrachtgevers op basis van concrete bevindingen, zoals telecomgegevens, camerabeelden, DNA-sporen en de inhoud van de Google Pixel telefoon.
Peter R. de Vries op de Dam
Verdachte schutter Peter R. de Vries: ‘Leef oprecht met nabestaanden mee’
De Eis tot Levenslange Gevangenisstraf
Drie verdachten in de strafzaak betreffende de moord op Peter R. de Vries, de vermoedelijke schutter, de chauffeur en de moordmakelaar, hoorden vandaag een levenslange gevangenisstraf tegen zich eisen. De officieren noemden 6 juli 2021 een gitzwarte dag. "In de eerste plaats voor Peter R. de Vries, voor zijn geliefde naasten, zijn familie. Voor zijn vrienden en collega’s. Maar ook voor vele anderen. Mensen die De Vries persoonlijk gekend hebben, onder wie de talloze mensen voor wie hij zich met hart en ziel heeft ingezet. En voor het bredere publiek, mensen die hem kenden van zijn werk als misdaadjournalist of zijn optredens in de media. Want wie in Nederland kende Peter R.
Gisteren en vandaag lichtten de officieren van justitie in het requisitoir het standpunt van het Openbaar Ministerie (OM) toe: “Het is bewaarheid geworden: Peter R. de Vries is vermoord omdat hij de kroongetuige bijstond als vertrouwenspersoon. De moord op hem is de derde in een rij van aanslagen op de rechtsstaat.
Lees ook: Ervaringen met Autobedrijf Peter Bek: Een diepgaande analyse.
De negen mannen hebben naar het standpunt van het OM ieder een eigen rol gehad bij de moord. De twee mannen die verdacht worden van de uitvoering van de moord - de schutter (24) en zijn chauffeur (37) - hoorden in juni 2022 al levenslang tegen zich eisen. De nieuwe onderzoeksresultaten hebben niet tot een andere conclusie geleid - echter wel tot nieuw bewijs waaruit volgt dat het aandeel van de chauffeur - tevens de man die de schutter tevoren de plaats delict toonde en nadien de vluchtauto bestuurde - nog veel groter is geweest.
Deze twee uitvoerders werden naar het standpunt van het OM aangestuurd door een 28-jarige man, ‘een moordmakelaar’ die ervan verdacht wordt niet alleen een aansturende maar ook een organisatorische en een faciliterende rol te hebben gehad bij moordaanslag. Ook tegen hem eiste het OM vandaag een levenslange celstraf.
Tegen een 24-jarige man eiste het OM een levenslange gevangenisstraf op verdenking van het medeplegen van de moord op De Vries en het voorhanden hebben van vuurwapens en munitie, waaronder het moordwapen. Hij wordt ervan verdacht Peter R.
Tegen een 37-jarige man eiste het OM een levenslange gevangenisstraf op verdenking van het medeplegen van de moord op De Vries en het voorhanden hebben van vuurwapens en munitie waaronder het moordwapen. Hij wordt ervan verdacht enkele voorverkenningen te hebben verricht en de auto te hebben bestuurd waarmee de verdachten naar de plaats delict zijn gereden.
Tegen een 28-jarige man eiste het OM een levenslange gevangenisstraf op verdenking van het medeplegen van de moord op De Vries begaan met een terroristisch oogmerk, het medeplegen van het voorhanden hebben van de vuurwapens met munitie - waaronder het moordwapen - met een terroristisch oogmerk en deelname aan een criminele organisatie. Hij wordt ervan verdacht als een moordmakelaar de twee uitvoerders van de moord te hebben aangestuurd.
Lees ook: Alles over de diensten van Autobedrijf Peter Ursem Zaandam.
Tegen twee mannen van 27 en 29 jaar oud eiste het OM een gevangenisstraf van 21 jaar op verdenking van het medeplegen van medeplichtigheid aan de moord op De Vries, begaan met een terroristisch oogmerk en deelname aan een criminele organisatie. Zij worden ervan verdacht op 9 juni 2021 en op 1 juli 2021 voorverkenningen te hebben verricht. Op 6 juli 2021 zouden zij de aanslag hebben gefilmd. Vrijwel direct na de aanslag ging op sociale media een video rond, waarop een zwaargewonde De Vries te zien was.
Tegen de twee mannen (27 en 29), die ervan verdacht worden de aanslag te hebben gefilmd, eiste het OM 21 jaar cel.
Tegen een 31-jarige man eiste het OM een gevangenisstraf van zeventien jaar op verdenking van medeplichtigheid aan de moord op De Vries, begaan met een terroristisch oogmerk, het medeplegen van het voorhanden hebben van de vuurwapens met munitie - waaronder het moordwapen, deelname aan een criminele organisatie en het voorhanden hebben van ruim 70 gram amfetamine. Hij wordt ervan verdacht de beoogde schutter te zijn geweest voor de geplande moordaanslag op 5 juli 2021.
Tegen een 35-jarige man eiste het OM veertien jaar gevangenisstraf op verdenking van het medeplegen van medeplichtigheid aan de moord op De Vries, begaan met een terroristisch oogmerk, deelname aan een criminele organisatie en het voorhanden hebben van bijna 35 gram cocaïne en 12 gram heroïne. Hij wordt ervan verdacht op 11 juni 2021 en op 1 juli 2021 voorverkenningen te hebben verricht.
Tegen een 30-jarige man eiste het OM een gevangenisstraf van acht jaar en vier maanden op verdenking van deelname aan een criminele organisatie. Tegen een 28-jarige man eiste het OM een gevangenisstraf van drie jaar op verdenking van deelname aan een criminele organisatie. Hij zou begin mei 2021 betrokken zijn geweest bij de zoektocht naar een persoon, met de opdracht deze persoon zwaar lichamelijk letsel toe te brengen. Uit communicatie tussen hem en de filmers is gebleken dat het de bedoeling was dat hij een rol zou spelen bij de moord op De Vries. Enkel het feit dat hij op 28 mei 2021 werd aangehouden voor een openstaande straf heeft hem daarvan weerhouden.
Lees ook: Uw garage in Roosendaal
De Kwestie van Beveiliging
Dat De Vries' veiligheid in gevaar was, was eerder al onderwerp van gesprek. De Vries zei in 2019 op een dodenlijst te staan van Ridouan Taghi, hoofdverdachte in het Marengo-proces dat draait om een reeks liquidaties. Taghi ontkende dat later in een persoonlijke brief aan De Vries. Of iemand bij zo'n dreiging vervolgens persoonlijke beveiliging krijgt, bepaalt de overheid in overleg met degene die gevaar loopt.
Burgemeester Femke Halsema, hoofdofficier van justitie René de Beukelaer en hoofdcommissaris Frank Paauw gaven gisteren na de aanslag een persconferentie. Over eventuele beveiliging van de misdaadverslaggever wilden ze niets kwijt. "Dat doen we in de regel nooit met beveiligingsvragen, omdat we eventueel anderen daarin niet wijzer willen maken dan ze zijn", zei De Beukelaer.
Het is dus niet officieel bekend of De Vries beveiligd werd, maar in een interview in 2017 met het AD zei De Vries wel dat hij ooit bewaking heeft gehad. "Mijn huis is weleens bewaakt door politiemensen. Ze hadden serieuze informatie dat er iets te gebeuren stond. Toen stond er dus 's nachts een auto voor de deur, mensen met kogelvrije vesten erin, noem maar op."
In datzelfde gesprek zei De Vries dat bedreigingen hem 'geen flikker uitmaken' en in een recenter interview met Vrij Nederland vertelde De Vries niet bang te zijn aangelegd. Hoewel hij zich wel degelijk bewust was van risico's. "De broer van Nabil en zijn vroegere advocaat zijn vermoord, dus je hoeft niet hysterisch te zijn om te denken dat er best iets zou kunnen gebeuren."
Ook volgens verschillende collega's wilde hij niet worden beveiligd. Hij zou vaak gezegd hebben dat hij daar geen trek in had. "Dan staat de politie een paar weken bij je voor de deur te posten en dan ineens besluiten ze dat het niet meer nodig is. Is het gevaar dan ineens van maandag op dinsdag verdwenen? Ik vind dat zo raar", legde hij volgens misdaadjournalist Mick van Wely uit.
Toen De Vries vorig jaar adviseur werd van kroongetuige Nabil B., die een belangrijke rol heeft in het Marengo-proces, drong de overheid aan op beveiliging. Volgens Het Parool wilde De Vries dat niet omdat hij zijn leven niet wilde laten beheersen door zware beveiliging. "Hij voer echt wel zijn eigen koers. Hij was niet bereid heel erg mee te gaan in beveiligingsprogramma's, want die benauwden hem te veel in zijn eigen bewegingsvrijheid", zegt Thomas Bruning van de Nederlandse Vereniging van Journalisten. De Vries onderstreepte ook regelmatig het motto van zijn vader: 'Liever rechtop sterven dan op mijn knieën leven'.
Wie echt niet beveiligd wil worden, kan dat weigeren.
Justitie doet geen uitspraken over hoeveel journalisten in Nederland beveiligd worden. "Veiligheidsvraagstukken moeten niet in de openbaarheid komen", zei De Beukelaer gisteren. "Ja we hebben in Nederland meerdere mensen in de beveiliging en daar doen we nooit mededelingen over." Bekend is wel dat misdaadjournalist John van den Heuvel zwaar wordt beveiligd. Een half jaar geleden zei hij daarover dat dat nooit went.
Iemand die in de buurt woont van de studio van RTL Boulevard zag wel dat er verschil is in beveiliging. Hij vertelde dat Peter R. de Vries voor de aanslag vrolijk over straat liep. "Hij groette nog." Vervolgens liep de buurtbewoner even naar de Dam. Toen hij terugkwam, zag hij veel politie. "Bij meneer Van den Heuvel is er al heel veel politie van tevoren."
Maatregelen kunnen variëren van het ophangen van bewakingscamera's, al dan niet in het zicht, tot het bepantseren van auto's, iemands huis of werkplek. Er kan ook persoonsbeveiliging worden ingezet. Loop je veel risico, dan kun je beveiligd worden door de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging. Dat is een bewapende speciale eenheid van de politie.
Bij John van den Heuvel zie je altijd mensen om hem heen, vertelde NRC-misdaadverslaggever Jan Meeus vandaag in de podcast NRC Vandaag. "In het geval van Peter heb ik dat niet op dezelfde manier gezien, maar dat wil niet zeggen dat hij niet beveiligd is geweest.
Peter R. de Vries en de Gelderse Misdaadzaken
Peter R. de Vries besteedde onder meer in zijn tv-programma’s veel aandacht aan diverse Gelderse misdaadzaken. Alex Wiegmink ging in 2003 hardlopen op de Posbank en kwam niet thuis. Zijn auto met zijn stoffelijk overschot werd later die dag uitgebrand teruggevonden in de bossen bij het Brabantse Erp. De Vries had daarna vrijwel wekelijks contact met Peter Wiegmink. Pas in 2016 werden twee verdachten in de zaak Wiegmink opgepakt, mede door toedoen van De Vries. Frank S. en Souris R.
Peter R. de Vries in RTL Boulevard
Peter R. de Vries heeft zich ook altijd ingezet voor de ‘Twee van Putten’, Herman du Bois en Wilco Viets, die jarenlang onterecht vastzaten voor de moord op Christel Ambrosius, beter bekend als de Puttense moordzaak. De 23-jarige stewardess werd in 1994 vermoord en verkracht in het huis van haar oma. Er werd sperma aangetroffen, maar dat bleek niet van Du Bois of Viets. Justitie hanteerde de ‘sleeptheorie’: het sperma zou afkomstig zijn van een eerder seksueel contact en tijdens de verkrachting zijn ‘versleept’ uit de vagina van het slachtoffer. De Vries had veel kritiek op het onderzoek en wijdde tientallen tv-uitzendingen aan fouten in het onderzoek. Vooral door zijn inspanningen kwamen de mannen na zeven jaar vrij en kregen een schadevergoeding. Hij noemde hun vrijspraak ‘het mooiste moment van mijn carrière’. Uiteindelijk werd Ron P.
De Vries besteedde in zijn tv-programma ook aandacht aan de zaak Henk Peters, die tijdens Koninginnenacht in Arnhem in 2009 verdween. Het lichaam van de hobbyfotograaf is nooit gevonden. Desondanks werd Frans J. uit Oosterbeek een maand later opgepakt voor de moord op Peters.
Spraakmakend was de tv-uitzending van Peter R. de Vries in 2008 waarin Joran van der Sloot uitspraken deed over zijn betrokkenheid bij de verdwijning van de Amerikaanse Natalee Holloway. Deze uitspraken werden geregistreerd door verborgen camera’s en microfoons die waren aangebracht in de auto van Patrick van der Eem uit Lathum, die Van der Sloot allerhande vragen stelde over de verdwijning. De twee hadden elkaar leren kennen in een casino in Nijmegen, waar Van der Eem het vertrouwen van Van der Sloot won.
De Vries hield zich ook bezig met de moordzaak Anne Faber. Ze groeide op in Elst en studeerde in Nijmegen. Anne verdween tijdens een fietstocht en bleek te zijn ontvoerd, verkracht en gedood door Michael P. Hij kreeg uiteindelijk 27 jaar en 8 maanden cel en tbs met dwangverpleging. Vier maanden minder dan zijn oorspronkelijke straf vanwege de hardhandige manier waarop hij werd aangehouden. Hij liep daarbij een schouderbreuk op. De Vries hekelde onder meer de fouten die gemaakt zijn bij de detentie van Michael P., waardoor het kon gebeuren dat hij Anne Faber vermoordde.
Jos Mahler uit Doornenburg verdween in 1998, samen met zijn Poolse vriendin Majka en zijn vrienden Pawel en Robert, na een avond stappen. Vijftien rechercheurs werden op de zaak gezet. Maar pas in 2015 werd zijn auto in Huissen gevonden. “De vondst van de in 1998 verdwenen Jos Mahler is weer een klinkend succes van speurhondenteam Signi. TOP! Chapeau!,” reageerde Peter R. de Vries toen.
De BMW Connectie: Een Zijspoor?
Er wordt melding gemaakt van een incident waarbij Peter R. te hard zou hebben gereden in zijn BMW 650i van 151.059 euro, en vervolgens geklaagd zou hebben over een boete van 20 euro. Dit lijkt echter een zijspoor in de context van de serieuze thema's die dit artikel behandelt, namelijk de moord op Peter R. de Vries en de nasleep ervan.
Overzicht van de eisen tegen de verdachten:
| Verdachte(n) | Leeftijd | Eis | Verdenking |
|---|---|---|---|
| Schutter | 24 | Levenslang | Medeplegen moord, voorhanden hebben vuurwapens en munitie |
| Chauffeur | 37 | Levenslang | Medeplegen moord, voorhanden hebben vuurwapens en munitie |
| Moordmakelaar | 28 | Levenslang | Aansturen uitvoerders, organiseren en faciliteren moordaanslag |
| Filmers aanslag | 27 & 29 | 21 jaar | Medeplichtigheid aan moord met terroristisch oogmerk, deelname criminele organisatie |
| Beoogde schutter (5 juli) | 31 | 17 jaar | Medeplichtigheid aan moord met terroristisch oogmerk, voorhanden hebben vuurwapens en munitie, deelname criminele organisatie, bezit amfetamine |
| Voorverkenningen | 35 | 14 jaar | Medeplichtigheid aan moord met terroristisch oogmerk, deelname criminele organisatie, bezit cocaïne en heroïne |
| Deelname criminele organisatie | 30 | 8 jaar en 4 maanden | Deelname aan een criminele organisatie |
| Betrokken bij zoektocht letsel toebrengen | 28 | 3 jaar | Deelname aan een criminele organisatie |