Alcohol en verkeer gaan niet samen. Daarom zijn er regels voor het alcoholpromillage dat je mag hebben in het verkeer. Onder bloedalcoholgehalte (BAG), bloedalcoholconcentratie (BAC) en alcoholpromillage verstaan we hetzelfde: het aantal gram pure alcohol (ethanol) per liter bloed. De wettelijke limiet voor beginnende bestuurders is 0,2 promille en voor ervaren bestuurders 0,5 promille.
Het is verboden een voertuig te besturen met meer dan 0,5 ‰ alcohol in het bloed. Voor beginnend bestuurders gelden strengere regels. Zij mogen bij 0,2 ‰ niet meer achter het stuur kruipen. Onder invloed van alcohol neemt de reactiesnelheid af en wordt het moeilijker om afstanden in te schatten. Daarnaast wordt het gezichtsveld beperkter en is er een overschatting van het eigen kunnen.
Als je nog moet rijden of fietsen is het veiligste: helemaal niet drinken. Maar als je nog moet rijden of fietsen is het veiligste: helemaal niet drinken.
Figuur 1. Invloed van alcohol op functioneren.
Wie zijn beginnende en ervaren bestuurders?
We maken in Nederland onderscheid tussen beginnende en ervaren bestuurders. Je bent de eerste 5 jaar na het halen van je eerste rijbewijs een ‘beginnend bestuurder’. Indien je je rijbewijs voor je 18e hebt gehaald, ben je de eerste 7 jaar beginnend bestuurder. Voor beginnend bestuurders geldt een lagere alcohollimiet en zij krijgen zwaardere straffen voor het rijden onder invloed.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Beginnende bestuurders gaan vaker in de fout dan meer ervaren weggebruikers. Ook zijn ze relatief vaak betrokken bij ongevallen. De Rijksoverheid wil het aantal ongevallen verminderen. Met het beginnersrijbewijs kan de overheid bestuurders die gevaarlijk of roekeloos rijden strenger aanpakken.
Het beginnersrijbewijs geldt alleen voor beginnende bestuurders. U krijgt het beginnersrijbewijs als u slaagt voor uw 1e rijexamen.
Alcoholpromillage
Hoeveel alcohol je in je bloed hebt na 1 of meer glazen, kan enorm verschillen. Ook kan je al een te hoog alcoholpromillage krijgen na 1 glas speciaalbier. Persoonlijke factoren als gewicht en geslacht hebben invloed op het alcoholpromillage. Ook de snelheid waarmee alcohol in het lichaam wordt opgenomen en afgebroken verschilt per persoon. Daarnaast speelt de tijd die verstreken is na het drinken van de alcohol ook nog een rol. We gaan ook uit van standaardglazen alcohol.
Eén standaardglas bier, wijn of sterkedrank bevat 10 gram pure alcohol (ethanol). Een alcoholpromillage van 0,2 komt overeen met ongeveer 1 standaardglas bier, wijn of sterkedrank voor mannen en een half glas voor vrouwen.
Je kunt niet zeker zijn van je alcoholpromillage. Je kunt het wel inschatten, met bijvoorbeeld de alcoholcalculator. Maar gebruik deze niet om te kijken of je nog mag rijden. Daar is de alcoholcalculator niet precies genoeg voor.
Lees ook: Alles over je rijbewijs
Strafrechtelijke gevolgen en maatregelen
Directe gevolgen bij aanhouding
Als je bij een alcoholcontrole in het verkeer te veel alcohol in je bloed hebt, mag je niet meer verder rijden. Je krijgt dan altijd een boete of een andere straf of maatregel. Waar hangt de straf en maatregel vanaf?
Als je rijdt onder invloed van alcohol en wordt aangehouden:
- Altijd een boete
- Rijverbod: je mag tijdelijk niet meer rijden
- Je krijgt altijd een strafblad
Als je met veel alcohol in je bloed wordt aangehouden:
- Het CBR bepaalt de maatregel die je krijgt
- Schorsing: je rijbewijs is voor lange tijd niet geldig
- Je moet een cursus volgen
- Je krijgt een onderzoek naar je alcoholgebruik
Hieronder lees je wat er gebeurt als je aangehouden wordt met een promillage tussen 0,5 en 1,3 promille. Of tussen 0,2 en 0,8 als je minder dan 5 jaar je rijbewijs hebt. Heb je een hoger promillage?
- Je moet altijd een bedrag betalen.
- Je mag meteen niet meer rijden. Dit heet een rijverbod of tijdelijke rijontzegging. Een rijverbod duurt een paar uur, dagen, weken of zelfs maanden.
- Je krijgt altijd een strafblad als je een boete of straf hebt gekregen voor rijden onder invloed. Ook als je op de scooter of fiets werd aangehouden. Met een strafblad kan het lastig zijn om werk te krijgen in sommige beroepen. Verder kan het moeilijker worden om een visum of verblijfsvergunning te krijgen.
Krijg je een ongeluk en heb je veel alcohol in je bloed? Dan kan het zijn dat de verzekering de schade bij de ander wel betaalt, maar weer bij jou terugeist.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
Gevolgen bij een promillage hoger dan 1,3
Als je achter het stuur meer dan 1,3 promille alcohol in je bloed hebt, dan neemt de politie je rijbewijs in.
- Je rijbewijs gaat naar het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen: het CBR. Het CBR bepaalt welke maatregel je krijgt. Daarbij kijkt het naar het alcoholpromillage dat je had toen je werd aangehouden. Hieronder staan verschillende maatregelen. Je kunt er meerdere krijgen.
- Als je veel hebt gedronken, raak je je rijbewijs vaak maanden kwijt. Je bent hem in ieder geval kwijt tot het CBR je maatregel heeft bepaald. Soms krijg je hem dan terug.
- Het CBR kan je verplichten om een cursus te volgen over de risico’s van alcohol in het verkeer.
- Het kan zijn dat je van het CBR moet meewerken aan een onderzoek. Dit gebeurt als het CBR vermoedt dat je door je alcoholgebruik niet meer veilig kunt deelnemen aan het verkeer. Een psychiater onderzoekt dan hoe je alcoholgebruik er uit ziet. Je krijgt ook een bloedtest.
- Dit gebeurt vooral als je heel veel hebt gedronken. Vind je het lastig om niet te drinken? Zelfs als je nog moet rijden? Sta eens stil bij je alcoholgebruik.
Als je na de eerste keer binnen 5 jaar wordt aangehouden in het verkeer met 1,3 promille of meer, dan wordt je rijbewijs ongeldig. Dat gebeurt ook als je niet meewerkt aan een alcoholonderzoek. Je moet opnieuw theorie- en praktijkexamen doen om je rijbewijs terug te krijgen.
Recidiveregeling
Als je eerder bent aangehouden met een te hoog alcoholpromillage in het verkeer, dan val je onder de recidiveregeling. Je boete wordt in dat geval hoger dan wanneer het de eerste keer zou zijn. Doe je het nog een keer, dan wordt de boete nog hoger. Vaak krijg je er dan ook een andere straf bij. Je raakt bijvoorbeeld je rijbewijs maandenlang kwijt.
Die kans is vooral groot als je veel hebt gedronken of minder dan 5 jaar je rijbewijs hebt. Als je niet meewerkt, krijg je dezelfde boetes en straffen als wanneer je meerdere keren bent aangehouden. Je valt dan onder de recidiveregeling.
Wordt u binnen 5 jaar 2 keer veroordeeld voor rijden met teveel alcohol op? En heeft u bij de 2e veroordeling meer dan 1,3 promille alcohol in uw bloed? Dan raakt u uw rijbewijs direct kwijt. Om een nieuw rijbewijs te krijgen moet u opnieuw rijexamen doen.
Door deze regeling in de wet kan de overheid bestuurders die vaker onder invloed rijden strenger aanpakken. Wordt u binnen 5 jaar 2 keer veroordeeld voor rijden met teveel alcohol op? En heeft u bij de 2e veroordeling minder dan 1,3 promille alcohol in uw bloed? Dan gaat er een nieuwe periode in van 5 jaar.
Rijden onder invloed van drugs en/of medicijnen
Drugs in het verkeer zijn absoluut verboden. Dit geldt voor alle hard- en softdrugs zoals cocaïne, XTC en cannabis. Natuurlijk mag je als bestuurder drugs en alcohol ook niet samen gebruikt hebben. De grens voor alcohol ligt dan bij 0,2 ‰. Dit geldt voor zowel beginnend als ervaren bestuurders.
De politie kan drugsgebruik met een speekseltester aantonen. Maar agenten kunnen drugsgebruik ook herkennen aan uiterlijke kenmerken. Een arts of een verpleegkundige neemt daarna bloed af bij de verdachte bestuurder. Uit een analyse van het bloed, door het NFI, moet vervolgens blijken of drugs en/of alcohol aanwezig zijn en in welke hoeveelheid. Is dit boven de toegestane waarde?
Wordt u als automobilist binnen vijf jaar opnieuw onder invloed van drugs en/of alcohol betrapt? Dan kan uw rijbevoegdheid voor maximaal tien jaar worden ontzegd. Ook kan het rijbewijs van rechtswege ongeldig worden, wanneer u twee keer onherroepelijk wordt veroordeeld voor rijden onder invloed.
Sommige geneesmiddelen kunnen het reactievermogen verminderen. Het kan soms wel 48 uur duren voordat deze medicijnen zijn uitgewerkt. Ook medicijnen zonder gele sticker kunnen het reactievermogen aantasten als ze in hogere doseringen gebruikt worden of in combinatie met alcohol. Dat geldt vooral voor pijnstillers.
Specifieke regels voor scooters, brommers, snorfietsen en brommobielen
De regels hierboven gelden ook voor de scooter, brommer, snorfiets en brommobiel. Als beginnend bestuurder mag er niet meer dan 0,2 promille alcohol in je bloed zitten. Heb je meer dan 5 jaar je bromfietsrijbewijs, dan is de grens 0,5 promille. Ben je jonger dan 24 jaar? Dan mag je niet meer dan 0,2 promille alcohol hebben op de scooter, brommer, snorfiets of brommobiel.
Het maakt voor de straf niet uit of je op je eigen scooter reed of op een deelscooter. Te veel is volgens de wet meer dan 0,5 promille. Heb je minder dan 5 jaar je bromfietsrijbewijs hebt óf ben je jonger bent dan 24?
Heb je naast een bromfietsrijbewijs ook een rijbewijs voor auto, motor, vrachtwagen of bus? Dan kun je bij een hoger promillage een maatregel van het CBR krijgen. Ook al ben je onder invloed op een scooter.
Als je 16 of 17 bent en onder invloed van alcohol op een scooter, brommer, snorfiets of brommobiel rijdt, dan val je onder andere regels. De organisatie Halt gaat je dan begeleiden.
Dit geldt allemaal ook voor een elektrische fiets (e-bike), fatbike of elektrische step (e-step).
Fietsen onder invloed
Het is verboden om te fietsen als je onder invloed bent. Je mag je niet meer dan 0,5 promille alcohol in je bloed hebben als je fietst.
Heb je 0,54 promille alcohol of meer in je bloed? Dan kun je een boete krijgen van 200 euro. Je krijgt dan ook een strafblad.
Heb je alcohol op en rij je heel gevaarlijk?
Je kunt een boete krijgen als je als voetganger dronken bent en bijvoorbeeld lawaai maakt. Dat is ‘openbare dronkenschap’. De politie kijkt naar je gedrag om te beoordelen of je dronken bent.
Rijden onder invloed alcohol of drugs? Wat nu? Advocaat verkeersrecht legt uit
Maatregelen van het CBR
Het CBR kan twee maatregelen opleggen. Onttrek je je aan een maatregel, dan verlies je je rijbewijs.
De cursussen van het CBR, zoals EMA en LEMA, worden officieel niet bedoeld als een straf. Het is een maatregel ter bevordering van de verkeersveiligheid. De deelnemers ervaren het echter wel als een straf. Vandaar dat de cursussen hier wel worden genoemd.
De LEMA (Lichte Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer) en de EMA (Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer) zijn cursussen die de deelnemer bewust maken van de werking van alcohol in het verkeer en de risico's daarvan. Instellingen binnen de verslavingszorg voeren de cursus uit. De cursus moet je zelf betalen (zie deze pagina voor de meest recente tarieven). Doorloop je de cursus met goed resultaat, dan blijft je rijbewijs geldig. Doorloop je de cursus met onvoldoende resultaat, dan wordt het rijbewijs ongeldig verklaard.
De LEMA duurt twee ochtenden of twee middagen. Bij een promillage tussen 0,8 en 1,0 (alcoholgehalte vanaf 350 tot 435 ug/l) verlangt het CBR dat je de LEMA volgt. Voor beginnende bestuurders (korter dan 5 jaar je rijbewijs) is dit bij een promillage tussen de 0,5 en 0,8 (alcoholgehalte vanaf 220 tot 350 ug/l).
De EMA duurt duurt één hele dag en twee dagdelen. Bij een promillage tussen 1,0 en 1,8 (alcoholgehalte vanaf 435 tot 785 ug/l) moet je de EMA volgen, beginnende bestuurders bij een promillage tussen 0,8 en 1,3 (alcoholgehalte vanaf 350 tot 570 ug/l). Daarnaast moet je de EMA ook volgen als je in de laatste vijf jaar minstens twee keer bent aangehouden met alcohol op waarvan minstens één met een alcoholpromillage van 0,5 (alcoholgehalte van 220 µg/l), voor beginnende bestuurders is dit een promillage van 0,2 (alcoholgehalte van 88 ug/l).
Vanaf 1,8 promille zal het CBR een onderzoek doen naar je alcoholgebruik. Dat zal het CBR ook doen wanneer in je 5 jaar tijd 3 keer gepakt wordt met een promillage van 0,8.
Alcoholslotprogramma (ASP)
Sinds maart 2015 heeft de Raad van State besloten dat het alcoholslot niet meer opgelegd kan worden. Voor mensen die het alcoholslot programma (ASP) al vóór het najaar van 2014 opgelegd kregen en die geen bezwaar of (hoger) beroep hebben lopen of voor wie dat niet meer mogelijk is, verandert er niets. Zij moeten het programma volgen om een geldig rijbewijs met code 103 te krijgen of houden. Doen zij dit niet, dan blijft hun rijbewijs gedurende vijf jaar ongeldig.
Mensen die een alcoholslot in hun auto ingebouwd hebben, moeten blazen voordat ze starten. Heb je meer dan 0,2 promille dan zal de auto niet starten. Ook tijdens de rit moet je blazen. Mensen die een alcoholslotprogramma opgelegd hebben gekregen, moeten ook nog een motivatieprogramma (van drie dagdelen) volgen en moeten bij de gemeente een nieuw rijbewijs vragen dat voorzien is van een speciale code. Je oude rijbewijs is dus niet meer geldig. Het alcoholslot zal tenminste twee jaar in je auto zitten. Dat kan langer duren als uit de gegevens van het alcoholslot blijkt dat je toch vaak met alcohol op probeert te rijden.
Verantwoordelijkheid en preventie
Werknemers zijn zelf verantwoordelijk voor wat zij drinken. Ook als werknemers een ongeluk veroorzaakt met alcohol op dan zijn zij daar zelf verantwoordelijk voor. Of zij in de auto van de zaak rijden of niet maakt niet uit. Een werkgever is wel verantwoordelijk voor het maken van een alcoholbeleid. En voor het geven van goede voorlichting over het alcoholbeleid aan de werknemer.
Als je vriend/vriendin of iemand anders dronken wil rijden, blijf dan rustig en leg vriendelijk uit waarom dit gevaarlijk is. Stel voor om een taxi te bellen of bij iemand te slapen. Wil iemand toch gaan rijden? Rijden onder invloed is een misdrijf.
Invordering rijbewijs door de politie
De politie kan uw rijbewijs invorderen als u de veiligheid op de weg ernstig in gevaar brengt. U heeft een alcoholgehalte in uw bloed van meer dan 1,3 promille. U rijdt 50 kilometer per uur of meer te hard.
Bij invordering stuurt de politie uw rijbewijs naar de officier van justitie. In de periode dat u uw rijbewijs kwijt bent, mag u geen enkel motorrijtuig besturen. De officier van justitie kan uw rijbewijs voor langere tijd inhouden.
De inhouding van uw rijbewijs is een maatregel die geldt totdat uw zaak voor de rechter komt. Bent u het niet eens met de beslissing van de officier van justitie? Dan kunt u een Verzoek teruggave rijbewijs indienen bij de rechtbank.
Als uw zaak voor de rechter komt, dan moet u zich verantwoorden voor de overtreding. De rechter beoordeelt of u een ontzegging van de rijbevoegdheid krijgt. De tijd dat u uw rijbewijs kwijt was voor de rechtszitting, wordt afgetrokken van deze periode.
Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) kan uw rijbewijs innemen als u openstaande verkeersboetes heeft.