De digitalisering van het rijbewijs is een ontwikkeling die eraan komt in de Europese Unie. Het Europees Parlement heeft ingestemd met nieuwe regels die het mogelijk maken om een digitaal rijbewijs aan je smartphone toe te voegen. In dit artikel bespreken we de huidige stand van zaken, de voordelen, de veiligheidsaspecten en hoe je straks een digitaal rijbewijs op je Android-telefoon kunt gebruiken.
De Huidige Stand van Zaken
Alle Europese lidstaten en het Europees Parlement zijn akkoord gegaan met het invoeren van het digitale rijbewijs. Het duurt nog even voordat je een digitaal rijbewijs kunt toevoegen aan je smartphone. De RDW heeft al aangegeven dat Nederlanders medio 2030 een digitale versie van hun rijbewijs kunnen gebruiken.
Het wordt geen pasje in je Apple Wallet, zoals legaal is in bepaalde Amerikaanse staten. Nee, de EU laat een eigen app ontwikkelen met de naam EU Digital Identity Wallet. Je krijgt straks in principe géén pasje meer, maar altijd een digitaal rijbewijs. Op verzoek is er wel een pasje te krijgen, voor het geval je naar een land reist waar het digitale rijbewijs nog niet erkend wordt.
Wanneer komt het digitale rijbewijs?
Aan het einde van 2030 moet het digitale rijbewijs voor het eerst verschijnen. Je hebt dus nog vijf jaar om van je pasje te genieten. Alle EU-lidstaten gaan over op het digitale pasje.
Het digitale rijbewijs is 15 jaar geldig. Daarna moet je het bewijs weer vernieuwen. Hoe dat precies gaat, is niet bekend. Ook zijn er nog geen screenshots beschikbaar van hoe de app of het digitale rijbewijs eruit komt te zien. Daar heeft de EU dan ook nog vijf jaar de tijd voor.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Hoe Werkt Het Digitaal Rijbewijs?
Het digitaal rijbewijs wordt opgeslagen in een speciale EU-app op je smartphone. Dit is geen standaard app zoals Google Wallet, maar een door de EU ontwikkelde applicatie met strenge veiligheidsnormen. Alle Europese lidstaten moeten minimaal één id-wallet ontwikkelen, dat is een speciale applicatie waarin inwoners van een lidstaat officiële documenten kunnen uploaden. Denk hierbij aan je rijbewijs, paspoort en diploma’s.
Het blijft afwachten of applicaties als de Apple Wallet hiervoor ondersteuning krijgen, of je alleen de speciale id-wallet van de overheid kunt gebruiken.
Keuze tussen digitaal of fysiek
Bestuurders hoeven zich geen zorgen te maken over een verplichte overstap naar het digitaal rijbewijs. Het fysieke rijbewijs blijft gewoon bestaan, waardoor je zelf kunt kiezen welke variant je gebruikt. Het elektronisch rijbewijs biedt echter extra gemak en is altijd toegankelijk via je smartphone.
Nieuwe EU-Regels voor Rijbewijzen
Naast de invoering van het digitaal rijbewijs worden ook enkele nieuwe regels doorgevoerd. Zo wordt een medische keuring verplicht bij het behalen van een rijbewijs. Hierbij wordt onder andere gekeken naar het zichtvermogen en de cardiovasculaire gezondheid. Verder worden rijlessen uitgebreid met extra aandacht voor veilig telefoongebruik, dodehoekrisico’s, rijhulpsystemen, het veilig openen van deuren en rijden in winterse omstandigheden.
Lagere leeftijdsgrens voor beroepschauffeurs
Om het tekort aan vrachtwagen- en buschauffeurs op te vangen, verlaagt de EU de minimumleeftijd voor een vrachtwagenrijbewijs van 21 naar 18 jaar en voor een busrijbewijs van 24 naar 21 jaar. Daarnaast mogen lidstaten besluiten om 17-jarigen onder begeleiding van een ervaren chauffeur een vrachtwagen of bestelwagen te laten besturen.
Lees ook: Alles over je rijbewijs
De NFC-Chip in je Rijbewijs
Heb je net je nieuwe rijbewijs opgehaald of sta je op het punt er een aan te vragen? Grote kans dat je hebt gehoord van een NFC chip in je rijbewijs. Misschien vraag je je af wat dat precies inhoudt en of je er iets mee moet doen.
Wat is een NFC-chip in je rijbewijs?
Een NFC-chip (Near Field Communication) is een kleine, geïntegreerde chip in je rijbewijs die ervoor zorgt dat jouw gegevens op een veilige en contactloze manier uitgelezen kunnen worden. NFC is dezelfde technologie die je misschien kent van contactloos betalen of inchecken met je smartphone.
Dankzij de NFC-chip in je rijbewijs kunnen officiële instanties bijvoorbeeld controleren of je rijbewijs geldig is. Op de chip staan dezelfde gegevens als op het rijbewijs zelf, inclusief je pasfoto en handtekening.
De chip is beveiligd en kan niet op afstand worden uitgelezen. Om toegang te krijgen tot de gegevens op de NFC-chip, moet eerst de Machine Readable Zone (MRZ) of de QR-code op het rijbewijs worden gescand. Dit voorkomt misbruik en helpt fraude te verminderen.
Waar zit de NFC-chip in een rijbewijs?
De NFC-chip bevindt zich in het rijbewijs zelf aan de binnenkant van de kaart. De chip is niet zichtbaar of voelbaar, maar bij bepaalde lichtval kun je soms een klein, rechthoekig patroon herkennen waarin de chip is verwerkt.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
Het rijbewijsmodel sinds 1 november 2014 bevat standaard een NFC-chip. Dit is alleen mogelijk als het DigiD-beeldmerk op de achterkant van het rijbewijs staat.
Onder andere de volgende rijbewijzen, zowel beroeps- als particulier, zijn vanaf 26 mei 2018 voorzien van een NFC chip:
- Rijbewijs B
- Rijbewijs B met code 78
- Rijbewijs A
- Rijbewijs AM
- Rijbewijs BE
- Rijbewijs D
- Rijbewijs C
- Rijbewijs CE
- Taxi rijbewijs
Hoe kun je de NFC chip in een rijbewijs scannen?
De NFC chip in je rijbewijs kan uitgelezen worden met een apparaat of smartphone die NFC ondersteunt. Vaak heb je hiervoor een speciale app nodig die de gegevens van het rijbewijs kan inlezen en verifiëren. Hieronder lees je twee manieren om de chip te scannen: via de MRZ en via een QR-code.
MRZ gebruiken om de NFC chip te scannen
De meeste moderne rijbewijsapps vragen je om de Machine Readable Zone (MRZ) - die combinatie van letters, cijfers en symbolen onderaan of achterop je rijbewijs - in te voeren of te scannen met de camera. Deze MRZ wordt gebruikt om te bevestigen dat je de eigenaar van het document bent. Zodra dit is gelukt, kun je de NFC-chip uitlezen door je telefoon of device tegen je rijbewijs aan te houden. Je hoeft hiervoor dus alleen je telefoon met NFC en de juiste app bij de hand te hebben. Het proces is veilig, snel en werkt bijna altijd vlekkeloos. Zo weet je zeker dat de gegevens kloppen en hoef je je geen zorgen te maken over fraude of ongeldige documenten.
QR-code gebruiken voor toegang tot de NFC-chip
Je kunt een QR-code gebruiken om snel en veilig toegang te krijgen tot de NFC-chip in je rijbewijs. De manier waarop je dit doet, verschilt per besturingssysteem. Hieronder leggen we stap voor stap uit hoe het werkt voor Apple (iOS) en Android.
Apple (iOS):
- Open de camera-app van je iPhone en richt deze op de QR-code die door de app wordt weergegeven.
- Tik op de melding die verschijnt om de rijbewijs-app te openen.
- Volg de instructies in de app om toegang te krijgen tot de NFC-chip.
- Houd je rijbewijs bij de bovenkant van je iPhone (hier zit meestal de NFC-lezer) totdat de gegevens zijn ingelezen.
- Wanneer de app aangeeft dat de scan is geslaagd, kun je de uitgelezen informatie in de app bekijken.
Android:
- Open de camera-app of een QR-scanner en scan de QR-code die door de app wordt weergegeven.
- Tik op de melding om de rijbewijs-app te openen.
- Zorg ervoor dat NFC is ingeschakeld via ‘Instellingen’ > ‘Verbindingen’ of ‘Verbonden apparaten’.
- Volg de instructies in de app en houd je rijbewijs tegen de achterkant van je telefoon (de positie van de NFC-lezer verschilt per model).
- Wacht tot de app bevestigt dat de gegevens succesvol zijn uitgelezen en controleer de informatie in de app.
NFC chip rijbewijs werkt niet, wat nu?
Het kan gebeuren dat je de NFC chip in je rijbewijs niet meteen uitgelezen krijgt. Misschien werkt de chip niet goed of herkent je telefoon de chip niet. Geen zorgen: vaak is dit eenvoudig op te lossen. Volg onderstaande stappen om te controleren wat er aan de hand is:
- Controleer je telefooninstellingen: zorg dat de NFC-functie op je telefoon is ingeschakeld. Op Android kun je dit meestal vinden bij ‘Instellingen’ > ‘Verbonden apparaten’ of ‘Verbindingen’, terwijl je bij iOS soms via de app zelf toestemming moet geven.
- Probeer de juiste plek: houd je rijbewijs op verschillende plekken tegen je telefoon aan. De NFC-lezer zit niet altijd in het midden van je toestel; soms zit deze bovenin of juist onderin.
- Controleer of je de juiste app gebruikt: sommige rijbewijs- of ID-check-apps zijn speciaal ontworpen voor het uitlezen van NFC-chips. Kijk of je de laatste versie van de app hebt en controleer of deze compatibel is met jouw telefoon.
- Vraag om hulp of vervanging: werkt het na meerdere pogingen nog steeds niet? Neem dan contact op met de instantie die je rijbewijs heeft uitgegeven of de klantenservice van de app die je gebruikt. In het uiterste geval moet je wellicht een nieuw rijbewijs aanvragen.
In de meeste gevallen is het probleem eenvoudig te verhelpen door aandacht te besteden aan de juiste telefooninstellingen of de specifieke plek van de NFC-lezer. Lukt het uiteindelijk niet? Dan staan de medewerkers van je gemeente of Rijschool Dekker altijd klaar om mee te denken.
De NFC-chip in je rijbewijs maakt identificatie sneller en veiliger. Dankzij de beveiligde uitlezing via de MRZ of QR-code kunnen instanties gemakkelijk verifiëren of je rijbewijs geldig is.
RDW en het Digitaal Rijbewijs
Bij de RDW in Groningen werken meer dan 350 IT-professionals aan de digitalisering van mobiliteit in Nederland. Een van de nieuwe ontwikkelingen waar we als RDW aan werken, is het digitale rijbewijs, dat in een toekomstige Europese ID-wallet op je smartphone komt.
Het ontwikkelen van een digitaal rijbewijs is een uitdaging, omdat het rijbewijs in Nederland ook een identiteitsbewijs is. Divisiemanager ICT Gert-Jan Theuwissen legt uit dat strenge regels dit proces complex maken. “Naast de kaders voor de ID-wallet is er een Europese richtlijn voor rijbewijzen. De lidstaten en het Europees parlement gingen onlangs akkoord met het voorstel hiervoor. Deze richtlijn geeft kaders voor digitale rijbewijzen en zorgt ervoor dat landen een digitaal rijbewijs moeten gaan uitgeven. De internationale afhankelijkheid maakt het traject minder voorspelbaar, maar daardoor ook erg leuk.
“Het is sowieso tof om aan iets te werken dat door miljoenen mensen gebruikt wordt,” vertelt Thijs Probst.
Thijs benadrukt: “Doel van het digitale rijbewijs is dat het minstens net zo veilig is als de huidige rijbewijskaart. Zo werken we samen met partners als Logius, verantwoordelijk voor bijvoorbeeld veilig inloggen met DigiD. Een nieuwe veiligheidsmaatregel is dat we een digitaal rijbewijs een tijdelijke geldigheid kunnen geven. Bijvoorbeeld van een dag of maand. Ook moet het bruikbaar zijn als er geen internetverbinding mogelijk is.
Het digitale rijbewijs en het huidige kaartje blijven naast elkaar bestaan. We werken dus aan een nieuwe digitale verschijning, terwijl wij ondertussen het huidige proces draaiend houden.
Met de komst van het digitale rijbewijs ontstaan ook nieuwe mogelijkheden. Stel je eens voor dat je de eerste keer slaagt voor een rijexamen. Dan kan het mogelijk worden dat je binnen een uur je rijbewijs digitaal op je telefoon hebt.
RDW-Voertuigapp
U kunt de gegevens op het rijbewijs ook zien in de RDW-voertuigapp. Zo kunt u alvast kennismaken met de digitale vorm van het rijbewijs. We zijn deze versie van de app nog aan het testen. Mogelijk gaat het uitlezen niet altijd helemaal goed.
U heeft een Android mobiele telefoon, versie 11.0 of hoger. Zoek op 'RDW-Voertuigapp' in de playstore en download de app op uw telefoon. Heeft u de app al? Klik op 'Wallet' en laad via de DigiD-app de rijbewijsgegevens. U kunt de app alleen gebruiken om uw gegevens in te zien. Het blijft verplicht om het rijbewijs bij u te hebben tijdens het rijden.
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 2014 | Rijbewijsmodel met NFC-chip standaard ingevoerd (vanaf 1 november) |
| 2018 | Verschillende rijbewijzen (A, B, C, D, etc.) voorzien van NFC-chip (vanaf 26 mei) |
| 2025 | Europees Parlement akkoord met digitaal rijbewijs (7 april) |
| 2030 | Verwachte invoering van het digitale rijbewijs in de EU |