Het invorderen van een rijbewijs is een maatregel waarbij de politie uw rijbewijs in beslag neemt omdat u mogelijk een ernstige overtreding heeft begaan. Dit kan grote gevolgen hebben voor de mobiliteit en het dagelijkse leven. In dit artikel bespreken we wat het invorderen van een rijbewijs inhoudt, hoe de procedure verloopt, en wat u kunt doen om uw rijbewijs terug te krijgen.
Wat houdt het invorderen van het rijbewijs in?
Het invorderen van een rijbewijs betekent dat de politie het rijbewijs inneemt na een ernstige verkeersovertreding of als de bestuurder een gevaar op de weg vormt. Dit is geregeld in artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW). De maatregel wordt toegepast om direct in te grijpen bij gevaarlijk rijgedrag en om verdere risico’s in het verkeer te voorkomen.
Artikel 164 lid 1 luidt als volgt:
Op de eerste vordering van de in artikel 159, onderdelen a en b, bedoelde personen is de bestuurder van een motorrijtuig, tegen wie door een van die personen proces-verbaal wordt opgemaakt ter zake van overtreding van een bij of krachtens deze wet vastgesteld voorschrift, verplicht tot overgifte van het hem afgegeven rijbewijs dan wel het hem door het daartoe bevoegde gezag buiten Nederland afgegeven rijbewijs en, indien hem daar een internationaal rijbewijs is afgegeven, dat bewijs.
In lid 2 en 3 staat vermeld in welke situaties uw rijbewijs kan worden ingevorderd, zoals:
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
- Rijden onder invloed van alcohol of drugs (boven de wettelijke limieten).
- Aanzienlijk te hard rijden, bijvoorbeeld meer dan 50 km/u boven de toegestane snelheid.
- Gevaarlijk of roekeloos rijgedrag.
- Het weigeren van een alcohol- of drugstest.
Op basis van het eerste lid moet dus eerst worden onderzocht of er een verkeersfout is gemaakt en hoe ernstig deze verkeersfout is geweest. In lid 2 en 3 staat beschreven op welke gronden het rijbewijs ingevorderd kan worden. Op basis van bestendige jurisprudentie is een enkele verkeersovertreding niet voldoende voor een bewezenverklaring van artikel 6 Wvw, en dan kan het ook geen reden zijn om daar de invordering van het rijbewijs op te baseren.
In lid 4 staat vermeld dat de officier van justitie bevoegd is tot inhouding van het rijbewijs als op grond van andere feiten of omstandigheden er ernstig rekening mee moet worden gehouden dat de bestuurder opnieuw onder invloed, te hard of gevaarlijk zal rijden (zoals staat vermeld in lid 2 en 3). Kortom, als er aanwijzingen zijn zoals eerdere veroordelingen dan is de officier bevoegd om de ingevorderde bewijzen onder zich te houden totdat dit een uitspraak/strafbeschikking is komen vast te staan en/of tot de duur van de ontzegging van de rijbevoegdheid.
In lid 5 staat vermeld dat de officier bevoegd is de inhouding op te schorten. In het kort komt het erop neer dat wanneer de geldigheid van de bewijzen door het CBR zijn geschorst, danwel dat het rijbewijs ongeldig is verklaard en gedurende een ontzegging van de rijbevoegdheid. De inhouding wordt opgeschort zolang de bewijzen ingevolge de onderdelen a, b en c ongeldig zijn. Zodra het rijbewijs weer geldig is, herleeft de periode van de inhouding.
In lid 6 staat vermeldt wanneer de officier van justitie verplicht is om het rijbewijs terug te geven en dit zijn belangrijke punten om op te letten, te weten:
- Indien de officier van justitie binnen tien dagen na de dag van invordering geen gebruik maakt van de bevoegdheid tot inhouding van het rijbewijs;
- Indien ernstig rekening moet worden gehouden met de mogelijkheid dat aan de bestuurder geen onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid wordt opgelegd;
- Indien niet binnen zes maanden na invordering de strafzaak ter terechtzitting wordt behandeld of er binnen die termijn geen strafbeschikking is uitgevaardigd;
Overigens staat ook vermeld dat het rijbewijs moet worden doorgestuurd naar het CBR, Indien het rijbewijs ongeldig is verklaard of geschorst dan wel naar het CJIB in verband met de verplichte inlevering na openstaande geldboetes.
Lees ook: Alles over je rijbewijs
Het rijbewijs wordt in de volgende gevallen niet teruggegeven aan de houder, maar wordt doorgestuurd naar de instantie die de inlevering van het rijbewijs heeft gevorderd:
In lid 7 staat vermeld dat wanneer er geen andere bestuurder beschikbaar is of de bestuurder niet aanstonds voldoet aan de vordering tot overgifte van zijn rijbewijs, dan kan het motorvoertuig in bewaring worden gesteld. Teruggave van het motorrijtuig vindt slechts plaats indien aan de vordering is voldaan of indien de officier van justitie zich niet langer tegen de teruggave verzet.
En tot slot staat in lid 8 dat er tegen een invordering of inhouding van het rijbewijs een klaagschrift kan worden ingediend bij de rechtbank in het arrondissement waar de overtreding of het misdrijf is begaan en in lid 9 staat dat wanneer het rijbewijs onterecht is ingevorderd en ingehouden (bijvoorbeeld na vrijspraak, ontslag van rechtsvervolging of een sepot) dan heeft diegene recht op een schadevergoeding. U heeft recht op een bedrag van € 10,00 aan immateriële schade per dag dat uw rijbewijs onterecht is ingehouden/ingevorderd. Daarnaast kunt u ook de reële kosten vorderen zoals vervangend vervoer, gemiste werkdagen e.d.
De invorderingstermijn
Als uw rijbewijs wordt ingevorderd, stuurt de politie het rijbewijs binnen 3 dagen naar de officier van justitie. De officier heeft vervolgens 10 dagen om te beslissen of uw rijbewijs wordt ingehouden of dat u het terugkrijgt. Tijdens deze periode mag u niet rijden. Riskeer u dat wel dan kan dat leiden tot strafrechtelijke vervolging.
De officier van justitie beslist zowel over de inhouding als de teruggave van het rijbewijs. De officier beoordeelt of het invorderen van het rijbewijs terecht was en of er redenen zijn om het rijbewijs langer in te houden.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
Rijbewijs Ingevorderd? Wat Nu?
Wat te doen bij een invordering?
Als uw rijbewijs is ingevorderd, kunt u het volgende doen:
- Binnen 10 dagen beslist de officier van justitie of uw rijbewijs wordt ingehouden of teruggegeven. U of uw advocaat kan een schrijven richten aan de officier van justitie met een toelichting om het rijbewijs eerder terug te geven en te onderbouwen waarom u het rijbewijs nodig bent.
- Als u het niet eens bent met de beslissing om uw rijbewijs (langer) in te houden, kunt u een schriftelijk verzoek indienen bij de rechtbank om het rijbewijs terug te krijgen. Dit heet een verzoekschrift tot teruggave rijbewijs.
De procedure verloopt als volgt:
- Indienen verzoekschrift: Dit moet worden ingediend bij de rechtbank in het arrondissement waar de overtreding/misdrijf plaatsvond.
- Behandeling door de rechter: De rechter beoordeelt het verzoek en houdt rekening met de ernst van de overtreding, het rijgedrag in het verleden, en de gevolgen van het rijverbod voor de persoonlijke situatie.
- Uitspraak: Meestal wordt op de dag van de terechtzitting een mondelinge uitspraak gedaan over de teruggave.
Wat is de rol van het CBR?
Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) speelt een belangrijke rol naast de officier van justitie. Het CBR beoordeelt de rijgeschiktheid en rijvaardigheid in situaties waarbij sprake is van rijden onder invloed of gevaarlijk rijgedrag. Het CBR kan u verplichten om:
- Rijvaardigheidscursus te volgen (educatieve maatregel);
- Een medische keuring te ondergaan (onderzoek);
De maatregelen van het CBR staan los van strafrechtelijke sancties, maar kunnen wel grote bestuursrechtelijke gevolgen hebben.
Wat kan een advocaat betekenen?
Een advocaat kan u helpen als uw rijbewijs is ingevorderd. Dit kan onder meer door ondersteuning te bieden bij het opstellen van een sterk verzoekschrift tot teruggave rijbewijs, het beoordelen van de rechtmatigheid van de invordering en het vertegenwoordigen van uw belangen tijdens een strafzitting bij de rechtbank. Onze specialisten zorgen ervoor dat uw belangen optimaal worden verdedigd en dat u de beste kans heeft om uw rijbewijs terug te krijgen.
Schadevergoeding bij onterechte invordering
Wanneer blijkt dat de officier van justitie ten onrechte uw rijbewijs heeft ingehouden, hebt u recht op schadevergoeding. Het rijbewijs is onterecht ingehouden wanneer u later door de rechter wordt vrijgesproken.
“Indien de zaak eindigt zonder oplegging van straf of maatregel of met zodanige oplegging, doch op grond van een feit waarvoor de toepassing van het eerste of vierde lid niet is toegelaten, kan de rechter op verzoek van de gewezen verdachte hem een vergoeding ten laste van de Staat toekennen voor de schade die hij ten gevolge van die toepassing heeft geleden. Onder schade is begrepen het nadeel dat niet in vermogensschade bestaat.
Het is inmiddels vaste jurisprudentie dat u recht op een immateriële schadevergoeding van € 10,00 voor iedere dag dat uw rijbewijs is ingehouden. Indien u een verzoek tot schadevergoeding wegens een onterecht ingehouden rijbewijs wilt indienen, kunt u dat zelf doen, maar u kunt dit ook gratis laten doen door een gespecialiseerde advocaat.
De termijn voor het indienen van een verzoek tot schadevergoeding bedraagt 3 maanden vanaf de uitspraak of het sepot. U kunt zelf proberen om een verzoek tot schadevergoeding in te dienen, maar u doet er verstandiger aan om dit over te laten aan een gespecialiseerde advocaat die voldoende kennis en ervaring heeft met het indienen van dit soort verzoeken tot schadevergoeding wegens de onterechte inhouding van uw rijbewijs. Dit kost u overigens niets!
| Actie | Termijn | Verantwoordelijke |
|---|---|---|
| Politie stuurt rijbewijs naar officier van justitie | Binnen 3 dagen na invordering | Politie |
| Officier van justitie beslist over inhouding | Binnen 10 dagen na ontvangst rijbewijs | Officier van Justitie |
| Indienen verzoekschrift tot teruggave rijbewijs | Na beslissing tot inhouding door officier | Betrokkene/Advocaat |
| Termijn voor indienen verzoek tot schadevergoeding | 3 maanden vanaf de uitspraak of sepot | Betrokkene/Advocaat |