De uitstoot van houtkachels is een groeiend probleem in Nederland. Steeds meer mensen schaffen een houtkachel aan, wat resulteert in een toename van rookoverlast. Deze overlast is niet alleen hinderlijk, maar ook schadelijk voor de gezondheid. Sterker nog, volgens de Werkgroep Houtstook-vrij is de uitstoot van houtkachels schadelijker dan die van dieselauto’s.
De Impact van Houtstook op de Luchtkwaliteit
Recent onderzoek toont aan dat fijnstof dat vrijkomt bij de verbranding van hout schadelijker is dan fijnstof afkomstig van dieselmotoren. Bovendien is houtrook twaalf maal schadelijker dan sigarettenrook bij eenzelfde rookdichtheid. Naast fijnstof komen bij houtstook ook andere gevaarlijke stoffen vrij, zoals PAK’s, VOS, dioxine, koolmonoxide en acroleïne.
De fijnstofemissie door houtstook is de fijnstofemissie van het verkeer al voorbij. Ter vergelijking: 2 uur de open haard of vier uur de houtkachel laten branden, zorgt voor evenveel fijnstof als een auto die van Brussel naar Wenen rijdt (ca.
Milieu Centraal meldt dat pelletkachels en biomassaketels, hoewel schoner dan traditionele houtkachels, nog steeds meer fijnstof uitstoten dan verwarming op gas of stroom. Een toename van het aantal pelletkachels en biomassaketels kan dus leiden tot extra luchtvervuiling. Een uitzondering hierop is wanneer een pelletkachel een oude houtkachel of open haard vervangt, waardoor de hoeveelheid fijnstof juist afneemt, tenzij de pelletkachel vaker wordt gebruikt dan de oude variant.
ECN (Energieonderzoek Centrum Nederland) bevestigt dat de vervanging van bestaande houtkachels door pelletkachels een verbetering van de luchtkwaliteit kan betekenen, een proces dat bekend staat als "uitfaseren". Emissies van open haarden en oude houtkachels liggen gemiddeld tussen 6 tot 40 g fijnstof per kg brandstof, terwijl nieuwere houtkachels tussen 4 en 10 g/kg uitstoten.
Lees ook: Meer over de Škoda Kodiaq
Nieuwe Rekenmethode RIVM: Houtstook Grotere Bron van Fijnstof
Volgens een nieuwe rekenmethode van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) zijn houtkachels en -haarden vervuilender dan eerder werd aangenomen. Houtstook is nu de oorzaak van 23 procent van de uitstoot van fijnstof in Nederland, waar eerder van 10 procent werd uitgegaan. Deze verandering komt doordat fijnstof dat vlak buiten een schoorsteen condenseert nu wel wordt meegerekend.
Margreet van Zanten, hoofd emissieregistratie bij het RIVM, verklaarde tegenover de Volkskrant dat, hoewel auto's meer schadelijke stikstofdioxiden uitstoten, houtstook de grootste bron van fijnstofuitstoot is. Het RIVM heeft de uitstoot van gecondenseerd fijnstof met terugwerkende kracht toegevoegd aan de totale uitstoot sinds 1990. De totale fijnstofuitstoot is sindsdien flink gedaald, mede door de installatie van roetfilters in dieselauto's. De afgelopen jaren daalt de uitstoot echter minder snel.
Maatregelen en Reacties
Het RIVM suggereert dat rookreinigers de fijnstofuitstoot van houtstook kunnen verminderen. Er zijn ongeveer één miljoen houtkachels en -haarden in Nederland, op zo'n 7,8 miljoen huizen.
De Stichting Houtstookvrij is blij met de nieuwe RIVM-cijfers, die volgens haar het belang aantonen om woonwijken houtstookvrij te maken. Daartegenover staat de stichting De Groene Stoker, een groep kachelbezitters die zich gecriminaliseerd voelt en tegen een mogelijk houtstookverbod strijdt.
Staatssecretaris Van Veldhoven liet in 2019 weten dat er geen algemeen verbod op houtkachels zal komen, ondanks een advies van het Planbureau voor de Leefomgeving. Dit besluit werd genomen vanwege het gebrek aan draagvlak.
Lees ook: Specificaties Mercedes-Benz Sprinter
Sinds 1 januari 2020 mogen alleen nog maar kachels worden verkocht die aan nieuwe normen voldoen.
CO2-uitstoot en Duurzaamheid
Bij de verbranding van hout ligt de uitstoot van CO2 per GJ bijna twee keer hoger dan de CO2-uitstoot die bij de verbranding van Gronings aardgas vrijkomt. Bomen hebben veel meer tijd nodig om te groeien dan dat het duurt om ze op te stoken. De opname van koolstof uit CO2 gaat heel langzaam, terwijl bij houtstook een aanzienlijke hoeveelheid koolstof direct als CO2 in de lucht komt.
In 2017 is al voor ruim 11.000 pelletkachels en bijna 2000 biomassaketels subsidie verleend.
Hoe stook ik met de JAcobus houtkachel?
Tabel: Vergelijking van Emissies
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verschillende emissies gerelateerd aan houtstook en andere bronnen:
| Bron | Fijnstofemissie (g/kg brandstof) | CO2-uitstoot (per GJ) |
|---|---|---|
| Open haarden en oude houtkachels | 6-40 | Bijna 2x hoger dan Gronings aardgas |
| Nieuwere houtkachels | 4-10 | |
| Gronings aardgas | Laag | X |
Lees ook: Meer over de Toyota Verso