Het Volkswagen Werk Braunschweig, gelegen in Nedersaksen, op zo'n 25 kilometer ten zuidwesten van Wolfsburg, is een belangrijk onderdeel van de Volkswagen Groep. De fabriek heeft een rijke geschiedenis, die teruggaat tot de naoorlogse periode. De fabriek staat symbool voor innovatie, vooruitgang en de uitdagingen waar de auto-industrie vandaag de dag mee te maken heeft.
Volkswagen Fabriek Wolfsburg
De Historische Prinzenparkrennen in Braunschweig
Heb je weleens gehoord van het Prinzenpark Stratencircuit in de Duitse stad Braunschweig? Tussen 1948 en 1951 was het gastheer van de Prinzenparkrennen. Het traject is nog steeds in zijn geheel zichtbaar. Vlak na de Tweede Wereldoorlog was Braunschweig zoals de meeste Duitse steden gereduceerd tot puin door de Britse bombardementen.
Na de oorlog stond de stad onder Brits gezag. De inwonders van Braunschweig begonnen al snel aan de wederopbouw van hun stad. Het kostte enige overtuigingskracht om de Britse gezagvoerder over de stad zover te krijgen races mogelijk te maken. Doch Heinz Irrgang, Albert Himstedt en Kurt Kuhnke kregen dit voorelkaar.
Het traject dat in 1946 werd gebruikt bestond in feite uit twee lange rechte stukken die met haarspeldbochten verbonden waren, een beetje als een mini-AVUS. Gelukkig was er relatief snel een vervangend traject gevonden. Het Prinzenpark in het oosten van Braunschweig bood voldoende ruimte en wegen om daar een stratencircuit aan te leggen.
Lees ook: Aanhanger Reclame van Volkswagen: Van Klassiek tot Modern
De races op het Prinzenpark Stratencircuit waren mateloos populair. Omdat de baan veel dichter bij het stadscentrum lag, hadden toeschouwers gemakkelijker toegang en geweldige uitkijkpunten. Het belangrijkste evenement waren nog steeds motoren, vergezeld door de kleine sportwagens die ook op de Autobahn hadden geracet.
Ondanks de aanpassing aan het traject besloten de organisatoren toch uit te kijken naar een alternatief voor het Prinzenpark Stratencircuit. Enkele jaren geleden was er een expositie in het oude stadhuis, specifiek ter herinnering aan de ‘Prinzenparkrennen’.
Tegenwoordig wijst niets meer op het race-erfgoed van de drie voormalige circuits. Als je Duits goed genoeg is, raad ik het boek “Prinzenpark”, over de racegeschiedenis van Braunschweig, van Eckhard Schimpf ten zeerste aan.
Nederlandse Dwangarbeiders in Dassel
Het is 14 mei 1943 als een trein vanuit Ommen richting Duitsland vertrekt. Aan boord Nederlandse studenten die de loyaliteitsverklaring van de Duitsers weigerden te tekenen. Met deze verklaring diende de student te beloven niets tegen de Duitse bezetter te ondernemen. Niet tekenen had als gevolg dat je van je studie werd uitgesloten en werkloos werd verklaard.
Op 14 mei werden ze op de trein naar Duitsland gezet en via Hengelo, Bentheim en Hannover bereikten ze uiteindelijk rond middernacht Braunschweig. Drie van zijn medestudenten, onder wie Gerard Schampers en Theo Bakkeren, gaven echter aan dat ze in Watenstedt aankwamen. Met Willemsburg bedoelde De Leeuw Wolfsburg waar de Volkswagenfabrieken waren, net aan de andere kant van Braunschweig. Net als de Hermann-Göring-Werke in Watenstedt was dit een enorm industrieel complex.
Lees ook: T-Roc of T-Cross kiezen?
Hij voelde er weinig voor om hier te blijven, ging in een andere rij staan en via een paar omzwervingen kwam hij met 21 andere studenten op 26 mei 1943 in Dassel aan. "Ons kamp bestond eigenlijk uit een groot boerencomplex, de fabriek was in een oud vakwerkgebouw, heel groot. Wij sliepen in de oude boerderij, daarnaast was de recreatiezaal. Er was ook nog een gebouw waar de Oekraïense arbeiders en arbeidsters zaten. Daarvan herinner ik me dat ze in het weekend die rijdansen met de harmonica hielden. Dat was toch wel leuk. Dan had je nog een stuk waar twee Poolse arbeiders zaten, Peter en Klaus geloof ik, maar die zijn later weggelopen."
De Leeuw vertelt verder: "Ik ben naar Hannover geweest naar een operette, naar Nordhausen dat later in Oost-Duitsland lag. Ik weet niet of ik toen mee geweest ben naar Kassel. Ik was niet zo goed van het stedenschoon op de hoogte, maar anderen van mijn groep die kenden het. Die zijn toen nog naar Hildesheim geweest dat toen nog een prachtige plaats was. Dat is later helemaal platgegooid."
De Leeuw: "We gingen 's zondags ook naar Einbeck, een prachtig plaatsje, zeker nu de vakwerkhuizen gerestaureerd zijn. We gingen dan naar de bioscoop en dan hadden we ook een paar restaurants waar we met onze bonnen gingen eten. […] Wat me heel goed bijgebleven is, was Eerste Kerstdag 1943. Er was een katholiek kerkje en daar hebben wij de nachtmis gezongen. Ik denk dat Guus Janse dirigeerde en dat Jannes Reiling het orgel bespeelde. Daar zongen wij de Latijnse nachtmis. We hadden er ook een paar Tilburgers bij, onder wie Louis Raaijmakers, die had een hele goeie stem. Hij zong ook in de Souvenir in Tilburg waar Jan Haast vroeger ook gezongen heeft.
Toen de bevrijding naderde, vertrok De Leeuw samen met Jan de Wit ("Een zoon van het grossiersbedrijf, net zoiets als Albert Heijn.") uit het kamp. Ze hadden geen zin om onder bewaking naar het oosten te moeten trekken. Jan de Wit was een kleinzoon van Simon de Wit, de oprichter van de gelijknamige supermarktketen die in 1972 door Ahold werd overgenomen.
Wik de Leeuw maakte na de oorlog zijn studie af en trouwde in 1952 met Joke Bol. Ze kregen samen vijf kinderen. Hij werkte na zijn studie als leraar op een middelbare school in Oostburg en later in Tilburg. Wik de Leeuw overleed op 85-jarige leeftijd in Berkel-Enschot.
Lees ook: Gids voor Tweedehands Caddy Automaat
Een Rijke Geschiedenis Vol Innovatie en Vooruitgang
Al meer dan 75 jaar bouwt Volkswagen auto’s die mensen betrouwbaar en comfortabel naar hun bestemming brengen. Volkswagen draait om mensen en streeft ernaar elke rit prettiger, veiliger en duurzamer te maken, met oog voor de klant en een combinatie van traditie en vooruitgang.
Hieronder de mijlpalen die het DNA van Volkswagen hebben gevormd:
- 1938 - De geboorte van een icoon: In 1938 rolt de allereerste Volkswagen van de band: een compacte, karakteristieke auto die al snel uitgroeit tot een geliefd model bij het grote publiek. Deze auto zou uiteindelijk bekend worden als de Volkswagen Kever.
- 1947 - De eerste Volkswagen-fabriek: In 1947 begon voor Volkswagen een nieuw hoofdstuk met de oprichting van de eerste officiële fabriek in Wolfsburg, Duitsland.
- 1974 - De komst van de Golf: Met de introductie van de Volkswagen Golf zet het merk een nieuwe standaard neer in het compacte segment. Meer dan 35 miljoen exemplaren zijn inmiddels verkocht, verspreid over acht generaties.
- 1975 - De Polo: In 1975 rolde de allereerste Volkswagen Polo van de band. Wat toen begon als een bescheiden stadsauto, groeide uit tot een van de populairste modellen van Volkswagen.
- 1976 - De Golf GTI: De eerste Golf GTI verliet de fabriek in 1976 en was direct een sensatie: nooit eerder was een praktische hatchback met sportwagenprestaties bereikbaar voor een groot publiek.
- 1991 - Vernieuwing met de Passat: Volkswagen introduceert een volledig vernieuwde Passat, die uitblinkt in comfort, veiligheid en technologie.
- 1999 - De Glazen Fabriek: In 1999 wordt de basis gelegd voor de Glazen Fabriek in Dresden: de kraamkamer van de Phaeton. Het pand is een unieke combinatie van Volkswagenfabriek en beleveniswereld in één, waar het publiek getuige kan zijn van het productieproces van een auto.
- 2013 - Wereldwijde erkenning: In 2013 bereikt Volkswagen een mijlpaal: het merk wordt wereldwijd erkend als een van de grootste en meest succesvolle autobouwers ter wereld.
- 2020 - De elektrische toekomst begint: Met de lancering van de ID.3 en het bredere ID.-platform zet Volkswagen vol in op elektrisch rijden. Hiermee begint een nieuw tijdperk van duurzame mobiliteit, waarin Volkswagen opnieuw vooroploopt.
Volkswagen heeft verschillende fabrieken en onderdelenfabrieken verspreid over Duitsland. Hieronder een overzicht:
- Wolfsburg: Autofabriek
- Emden: Autofabriek
- Zwickau: Autofabriek
- Dresden: Autofabriek (Glazen Fabriek)
- Osnabrück: Autofabriek
- Hannover: Autofabriek en onderdelenfabriek
- Braunschweig: Onderdelenfabriek
- Kassel: Onderdelenfabriek
- Salzgitter: Onderdelenfabriek
- Chemnitz: Onderdelenfabriek
Huidige Uitdagingen en Toekomstperspectief
De Volkswagen Groep staat voor grote uitdagingen en moet miljarden bezuinigen. Er dreigen voor het eerst in de 87-jarige geschiedenis fabrieken in Duitsland te sluiten, wat duizenden banen in gevaar brengt. Vooral het merk Volkswagen zit in zwaar weer en drastische maatregelen lijken onafwendbaar.
Volgens de ondernemingsraad van Volkswagen worden een grote autofabriek en een onderdelenfabriek in Duitsland momenteel als overbodig beschouwd. Als deze dichtgaan, zouden dat de eerste sluitingen in de geschiedenis van het bedrijf zijn. Volumemerk Volkswagen is binnen het concern de eerste die te maken krijgt met een bezuinigingsronde van 10 miljard euro over de periode tot 2026. Die enorme besparing is nodig om te overleven in de transitie naar elektrische auto’s. De marges staan enorm onder druk door hogere kosten voor logistiek, energie en salarissen.
Volkswagen heeft ook terrein verloren op zijn grootste afzetmarkt China, vooral aan snel opkomende Chinese merken met goedkope elektrische auto’s. CEO Oliver Blume zei dat de actuele omstandigheden de autofabrikant tot drastische stappen dwingen. "Het economische klimaat is nog uitdagender geworden en nieuwe spelers dringen Europa binnen", aldus Blume.
De ondernemingsraad is het niet eens met de reorganisatie en noemt de plannen “een aanval op onze banen, locaties en collectieve overeenkomsten. Dit brengt VW zelf en daarmee het hart van het concern in gevaar. We zullen ons hier fel tegen verdedigen”.
Volkswagen gaat consequent door met de omschakeling van zijn fabrieken naar e-mobiliteit. Emden wordt de eerste fabriek in Nedersaksen waar grote aantallen elektrische auto’s geproduceerd gaan worden.
Een bezoek aan de Volkswagen fabriek in Emden is een unieke rondleiding achter de schermen van de productie van modellen zoals de Passat, Arteon én de elektrische ID.4. Deze fabriek is één van de eerste in Duitsland die volledig overschakelt naar elektrische auto’s, met o.a. productie van de ID.4.
Autostadt Wolfsburg
Toen in 2000 de wereldtentoonstelling in Hannover plaatsvond, greep de Volkswagen Group deze gelegenheid aan om in het nabij gelegen Wolfsburg ook een expositie te maken. Met zijn verschillende paviljoens en activiteiten is Autostadt Wolfsburg een goede plek voor een dagje uit. Op de 28 hectare van Autostadt kun je je gemakkelijk een volle dag vermaken.
Eigenlijk is er voor iedereen wel wat te vinden: een automuseum (met niet alleen Volkswagens), films, testritten maken met elektrische auto’s en veel verschillende eetgelegenheden. Ook voor kinderen is er genoeg te doen.
Als je een nieuwe Volkswagen koopt, kun je er ook voor kiezen deze af te halen in Wolfsburg. Al deze auto’s worden in één van de twee 48 meter hoge glazens toren geplaatst en met een volautomatisch liftsysteem uitgeleverd. Ook als je geen nieuwe auto hebt gekocht, kun je een kijkje nemen in deze toren en omhoog met een speciale lift.
Voor autoliefhebbers is Autostadt Wolfsburg helemaal een walhalla, je vindt hier alle nieuwste modellen van de merken van de Volkswagen Group: Volkswagen, Seat, Audi, Bugatti, Lamborghini, Porsche en Skoda. Al deze merken hebben een eigen paviljoen en worden op eigen wijze gepresenteerd.
Tegenover Autostadt Wolfsburg vind je de plek waar het echte werk verzet wordt: de Volkswagen fabriek. De Volkswagen fabriek is zo groot dat het bijna een dorp op zich is. Een bezoek aan de Volkswagenfabriek is een echte must als je in Autostadt Wolfsburg bent.
Met de bus rijd je vervolgens rond door de Volkswagen fabriek, terwijl er verteld wordt over de verschillende processen. Tijdens deze rondrit zie je hoe een auto van begin tot einde wordt gebouwd. Aan het begin van het proces verrichten reusachtige robotarmen de meeste werkzaamheden terwijl er aan het einde toch nog veel handwerk aan te pas komt.
Eens per jaar vindt op Allerpark, het aangrenzende terrein van Autostadt Wolfsburg, een bijzonder driedaags festival plaats. Het Bulli Summer festival is speciaal voor liefhebbers van misschien wel Volkswagens meest geliefde model: de VW camper.
Wil jij dit festival wel eens met eigen ogen zien? Dit is goed mogelijk in combinatie met Autostadt Wolfsburg en de Volkswagenfabriek.
Stakingen bij Volkswagen
Kan Volkswagen zichzelf heruitvinden voor het elektrische tijdperk? | FT Film
“We zijn bereid tot toenadering, maar we zijn evengoed bereid tot escalatie”, roept Volkswagen-ondernemingsraadvoorzitter Daniela Cavallo duizenden VW-werknemers toe. Op het kolossale Volkswagen-fabrieksterrein in Wolfsburg wordt op maandagochtend massaal gestaakt, net als in bijna alle andere VW-standplaatsen in Duitsland.
Staking bij Volkswagen in Wolfsburg in 2022
De eerste ‘waarschuwingsstaking’ duurt twee uur en verloopt nogal gedisciplineerd - behalve als de werknemers van de afdeling ‘Technische ontwikkeling’ zich halverwege de toespraak van Cavallo in een grote stoet, met spandoeken, vlaggen en luid fluitend bij hun collega’s voegen en de woorden van Cavallo geheel overstemmen. De afdeling zit op twee kilometer afstand van het centrale plein, verontschuldigt een medewerker zich, en is dus wat aan de late kant.
In september kondigde de VW-directie ingrijpende hervormingen aan, die de sluiting van drie van de tien fabrieken in Duitsland zouden kunnen betekenen en banenverlies voor tienduizenden medewerkers. Bovendien wil het bestuur dat werknemers 10 procent van hun loon inleveren. In drie onderhandelingsrondes sindsdien kwamen raad van bestuur, ondernemingsraad en vakbond geenszins nader tot elkaar. Zondag werden daarom stakingen in heel Duitsland aangekondigd.
Volkswagen-personeel vreest voor massaal banenverlies. Jens Treptow is 64 jaar, werkt 43 jaar bij Volkswagen, en dit is zeker niet de eerste staking waaraan hij deelneemt. „Maar zo erg als de toestand nu is, was die nog nooit”, zegt Treptow, die aan de ontwikkeling van zowel elektrische als verbrandingsmotoren werkt.
Treptow erkent al die problemen van het bedrijf. „Maar nu worden we geconfronteerd met het absolute falen van de directie.” Volgens Treptow kiezen de bestuursvoorzitters, die in de laatste jaren ongeveer iedere drie jaar werden vervangen, steeds weer een andere, eigen koers om de problemen aan te gaan. „Er is geen groter plan. En wij moeten daar nu voor boeten, terwijl de bestuurders hun zakken vullen.”
Door het dieselschandaal in 2015 liep het vertrouwen van personeel in de directie een flinke deuk op. Op het podium noemt IG Metall-voorman Thorsten Gröger die maandag een „pikzwarte dag voor Volkswagen”, omdat de directie het zover heeft laten komen.
Behalve in Wolfsburg zijn er deze week ook op VW-standplaatsen in Zwickau, Hannover, Emden, Kassel, Braunschweig, Salzgitter, Chemnitz en Dresden ‘waarschuwingsstakingen’ van steeds twee uur. Volgens de vakbond worden er alleen al in Wolfsburg door de onderbrekingen zo’n duizend auto’s minder geproduceerd.
De San Antonio Rose en de Missie naar Braunschweig
Het was maandagochtend, 21 februari 1944. Op de Amerikaanse luchtmachtbasis van de 95e BombGroup in Horham, stapten rond negen uur tien mannen in één van de vele B-17 bommenwerpers die klaar stonden voor vertrek. Even daarvoor hadden de mannen, te horen gekregen dat het doel van die dag een vliegtuigfabriek in Braunschweig was, gelegen in het hart van Duitsland.
De tien mannen van de San Antonio Rose beseften dat vrijheid niet kon bestaan als iedereen zich afzijdig zou houden en zijn hoofd afwendde op het moment dat inzet en offers werden gevraagd. En dus besloten ze zich in te zetten voor dat waar ze in geloofden: het verdedigen van vrijheid en vaderland, ongeacht de consequenties.
Na hun aankomst in Engeland in december 1943 volgde een periode van nog eens twee maanden waarin ze samen trainden en zich voorbereiden op de missies boven vijandelijk gebied. Maar hun geluk sloeg om tijdens die missie van 21 februari 1944. Op de heenreis naar Braunschweig werd de San Antonio Rose geconfronteerd met zwaar Duits afweergeschut.
Na het afwerpen van de bommen zag piloot Marks zich echter genoodzaakt de snelheid van zijn B-17 te verminderen om zo het schudden van het toestel te stoppen. Het duurde niet lang of de rest van de formatie was uit het zicht verdwenen. De mannen van de San Antonio Rose stonden er alleen voor.
Uiteindelijk was er zelfs geen wolkje meer aan de hemel te ontdekken en bleek de San Antonio Rose plotseling omringd door een groot aantal Duitse jagers. De mannen weerden zich dapper, maar de strijd was ongelijk en de Duitse Messerschmitts doorzeefden de B-17 met hun boordmitrailleurs.
Vele inwoners van Zegveld zagen met eigen ogen hoe de bommenwerper over het dorp vloog en daarna moeizaam voortploegde richting De Meije. Alleen flankschutter Barclay Glover en boordwerktuigkundige Charles Barnthson hadden het geluk net voor dat moment het toestel aan hun parachute te kunnen verlaten, de andere acht bemanningsleden gingen met het brandende vliegtuig mee naar beneden.
Enkele dagen na de crash voerden de Duitsers een beperkte berging uit, waarbij drie lichamen werden geborgen. In 1946 volgde een Amerikaanse berging, waarbij de resterende vijf lichamen werden aangetroffen.
Deze persoonlijke verhalen maken duidelijk dat de tien mannen van de San Antonio Rose meer waren dan goed getrainde militairen: het waren mannen net als u en ik. Mannen met angsten, verwachtingen, wensen en toekomstdromen. Dromen die (voor acht van hen) abrupt eindigden om kwart over vier op die 21e februari 1944. Dromen die abrupt eindigden omdat ze bereid waren hun leven in de waagschaal te stellen voor onze vrijheid.