FC Bayern München, kortweg Bayern München of FC Bayern, is een Duitse voetbalclub uit München, uitkomend in de Bundesliga en opgericht in 1900. FC Bayern München is de bekendste en succesvolste club van Duitsland en behoort tot de Europese en wereldtop.
De Vroege Jaren (1900-1932)
Op 27 februari 1900 vond een algemene vergadering plaats van sportclub MTV München in de herberg Bäckerhöfl. De verdere ontwikkeling van het voetbal stond op het programma en er werd besloten om zich niet aan te sluiten bij de Zuid-Duitse voetbalbond. Dit zorgde voor onenigheid bij enkele leden en om 21.30 uur stapten elf mannen op en gingen naar het restaurant Gisela, waar ze nog diezelfde avond FC Bayern München uit de grond stampten.
De clubkleuren werden blauw-wit en leden moesten een Goldmark-lidgeld betalen. De club ging op de Schyrenplatz spelen en in maart werd de eerste wedstrijd gespeeld tegen 1. Münchner FC 1896 dat met 5-2 de boot inging tegen de kersverse club. Snel sloten zich andere spelers bij de club aan, onder wie ook drie spelers van TSV 1860 München. De club nam al snel een nieuw terrein in beslag aan de Clemensstraße.
Bayern schreef zich in voor de Zuid-Duitse eindronde, maar gaf verstek in de wedstrijd tegen Karlsruher FV. De eerste wedstrijd tegen TV 1860, de eerste in een reeks van vele geladen derby's, vond plaats in 1902 en werd gewonnen met 3-0. De club drong ook aan op een stadscompetitie die er in 1902 kwam samen met MTV, 1. FC en Bavaria 1899. In 1902/03 trad de club wel aan in de eindronde en versloeg stadsrivaal Bavaria met 8-3 en ging dan in de kwartfinale de boot in tegen Stuttgarter Kickers met 4-1.
Vanaf 1903 ging de club in de Opper-Beierse competitie (later Zuid-Beierse competitie) spelen. De club werd meteen kampioen en botste in de eindronde opnieuw op de Kickers. De club verlengde de titel maar in het seizoen 1904/05 verloor de club alle drie de groepswedstrijden. Het volgende seizoen won MTV München alle wedstrijden en werd voor Bayern kampioen. In 1906 sloot de club zich bij Münchener Sport-Club aan, maar bleef wel een zekere vorm van zelfstandigheid behouden en trad aan als F.A. Bayern im Münchner SC (F.A. = Fußballabteilung).
Lees ook: Complete gids voor Audi naafdoppen
In 1906/07 eindigden beide clubs gelijk, maar MTV kreeg de titel toegewezen. Het jaar erop won de club wel weer de titel, maar moest het in de Zuid-Duitse eindronde afleggen van 1. FC Nürnberg. Vanaf 1909 speelde de club in de Ostkreisliga. De club werd groepswinnaar en won daarna ook de finalegroep waardoor ze zich voor de laatste fase van de eindronde plaatsten. Hier moesten ze echter genoegen nemen met een tweede plaats achter Karlsruher FV. Dit scenario herhaalde zich het volgende seizoen. In 1911/12 eindigde de club gedeeld eerste met SpVgg Fürth, maar had een slechter doelsaldo. De volgende jaren eindigde de club in de subtop en maakte pas in 1916/17 opnieuw kans op de titel, die ze opnieuw aan Fürth moesten laten.
Na de Eerste Wereldoorlog kwam er in 1919 opnieuw een reguliere competitie in Zuid-Beieren. De club trad uit de samenwerking met Münchener SC en fuseerde met TV Jahn tot TuSpv Bayern. William Townley werd net als voor de oorlog trainer, hiermee zette de club de traditie voort om Engelse trainers aan te trekken, er waren al drie andere Engelse trainers bij de club geweest. De club werd meteen kampioen en plaatste zich voor de eindronde, waar ze in de groepsfase tweede werden achter Freiburger FC.
Vanaf 1921 werd de Zuid-Beierse competitie onderdeel van de Beierse competitie. In 1922/23 werd de club groepswinnaar, maar verloor de finale van de Noord-Beierse club SpVgg Fürth. Het volgende seizoen werden beide reeksen samengevoegd en de eerste twee jaar moest Bayern Fürth en Nürnberg laten voorgaan. In 1924 besloot de Deutsche Turnerschaft dat turnclubs en balsportclubs van elkaar gescheiden moesten worden en Bayern splitste van TV Jahn en werd weer zelfstandig.
Het eerste grote succes kwam onder het voorzitterschap van Kurt Landauer. Met de Schotse hoofdtrainer James McPherson in 1925/26 greep Bayern de titel en plaatste zich voor de Zuid-Duitse eindronde, waar Fürth als bekerwinnaar ook voor geplaatst was. In de groepsfase streden Bayern en Fürth om de eerste plaats, in de beslissende wedstrijd die live op de radio te horen was won Bayern met 4-3 en werd voor het eerst Zuid-Duits kampioen. Hierdoor plaatste de club zich ook voor de eindronde om de landstitel, waar ze meteen verslagen werden door SV Fortuna 02 Leipzig.
Het volgende jaar eindigde de club teleurstellend vijfde, maar hierna werd de Zuid-Beierse competitie heringevoerd waardoor de concurrentie minder groot werd. Bayern werd meteen kampioen en slaagde er ook in om op opnieuw de Zuid-Duitse titel te veroveren. In de nationale eindronde versloeg Bayern FC Wacker Halle met 3-0, SpVgg Sülz 07 met 5-2 en verloor dan in het Duisburgse Wedaustadion met zware 8-2 cijfers van Hamburger SV. Ondanks dit pak slaag was dit de beste prestatie van de club tot dan toe.
Lees ook: Voordelen tweedehands Audi
De Zuid-Beierse titel werd verlengd, maar in de eindronde werd de club slechts tweede, al gaf dit nog wel recht op deelname aan de nationale eindronde. Na een overwinning op Dresdner SC met 3-0 verloor de club met 4-3 van Breslauer SC 08. In 1931/32 maakt de club voor het eerst echt furore. In het Zuid-Duitse kampioenschap verloor de club in de finale van Eintracht Frankfurt maar kwalificeerde zich evenzeer voor het nationaal kampioenschap. De club versloeg Berliner SC Minerva 93 met 4-2, PSV Chemnitz met 2-3 en 1. FC Nürnberg met 2-0. De finale was een heruitgave van de Zuid-Duitse finale tegen Frankfurt, maar deze keer was het München dat aan het langste eind trok en met 2-0 zijn eerste in een rij van vele titels binnen haalde, al zou de tweede titel lang op zich laten wachten.
De Nazi-periode en de Jaren na de Oorlog (1933-1965)
Nadat Hitler aan de macht kwam in Duitsland kwam er een abrupt einde aan de ontwikkeling van de club. Voorzitter Landauer en trainer Richard Dombi (bijnaam: geboren als Richard Kahn) die allebei joods waren, vluchtten naar Zwitserland (Landauer vluchtte na twee maanden in concentratiekamp Dachau naar Genève; Dombi ging later naar Feijenoord en werd daar 'De Wonderdokter') en vele anderen van de club zagen zich daar ook toe gedwongen. De competitie werd geherstructureerd en de club ging in de Gauliga Bayern spelen, een equivalent van de vroegere Beierse competitie.
Na een paar jaar in de subtop verzeilde de club in de middenmoot. Pas toen de Gauliga om oorlogsredenen weer in twee reeksen opgesplitst werd kon de club nog eens een titel winnen in 1943/44. In de eindronde verloor de club meteen van VfR Mannheim.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de Gauliga afgeschaft en kwamen er vijf nieuwe competities die als hoogste klasse fungeerden, Bayern belandde in de Oberliga Süd. Na drie seizoenen werd de vierde plaats bereikt, een jaar later zelfs de derde plaats. Daarna belandde de club in de middenmoot tot degradatie volgde in 1955. Na één seizoen keerde Bayern echter terug en won de DFB Pokal in de finale van Fortuna Düsseldorf. Ook in de competitie ging het beter en beter en de laatste twee seizoenen van de Oberliga sloot de club met een derde plaats af.
In seizoen 1962/63 mocht de club voor het eerst proeven van Europees voetbal in de Jaarbeursstedenbeker. Nadat eerst Basel XI verslagen werd vernederde het Drumcondra FC met 6-0. In 1963 werd de Bundesliga opgericht. FC Bayern eindigde derde in het voorgaande seizoen van de Oberliga, maar omdat stadsrivaal TSV 1860 München kampioen geworden was en de bond geen twee clubs uit dezelfde stad in de Bundesliga wilde hebben moest FC Bayern starten in de Regionalliga, toen nog de tweede klasse.
Lees ook: Occasion Audi A1 Automaat Kopen
De Gloriejaren (1965-1979)
In het eerste seizoen in de Bundesliga werd FC Bayern derde en won de Duitse beker waardoor de club Europees voetbal mocht spelen. Rapid Wien was de enige club die dat seizoen van Bayern kon winnen, dat was in de kwartfinale, in de terugwedstrijd won Bayern en won later ook tegen Rangers FC de Europacup II. Het volgende seizoen werd de beker opnieuw gewonnen en in de Europacup werd de halve finale bereikt waarin AC Milan een maatje te groot was. Onder de leiding van Branko Zebec werd Bayern in 1969 voor de tweede maal landskampioen en won opnieuw de beker waardoor de club de eerste dubbel van de Bundesliga won.
In 1970 werd Udo Lattek trainer. De beslissende wedstrijd tijdens seizoen 1971/72 tegen Schalke 04 was de eerste wedstrijd in het gloednieuwe Olympiastadion en de eerste live-wedstrijd op televisie van de Bundesliga. Er werden ook enkele records gevestigd waaronder het hoogste aantal punten en het meeste aantal goals (101; doelsaldo +63 (101-38)). Ook de volgende twee titels werden behaald, in 1972/73 evenzeer superieur met een doelsaldo-record van +64 (93-29), in 1973/74 iets moeizamer (+42 (95-53)).
Het hoogtepunt kwam er in 1974 toen de club voor het eerst de Europacup I won in de finale van Atlético Madrid met 4-0. Het volgende seizoen 1974/75 in de competitie was dramatisch slecht (doelsaldo -6, 10de plaats in de 18 clubs tellende Bundesliga) maar Bayern won wél de Europese titel (EuropaCup 1), dit keer werd Leeds United in de finale verslagen. Ook in het seizoen 1975/1976 trok de club voor de derde achtereenvolgende maal aan het langste eind, ditmaal in de eindstrijd tegen AS Saint-Étienne, maar in de competitie waren 5 zeer magere seizoenen aangebroken (1974/75-1978/79, successievelijke doelsaldo -6, +22, +9, -2, +23).
In 1977 versloeg Dynamo Kiev de club in de kwartfinale van het EuropaCup I-toernooi en doorbrak daarmee de Europese hegemonie van Bayern.
Financiële Problemen en Terugkeer naar de Top (1980-1997)
Begin jaren tachtig doken financiële problemen op, de titel werd wel nog tweemaal op rij gewonnen in 1979/80 en 1980/81 (doelsaldo +51, +48) met onder anderen Karl-Heinz Rummenigge in de gelederen, en ook werden toen twee halve finales in de EuropaCup-toernooien bereikt, maar daarna kwamen twee seizoenen zonder een trofee (1981/82 en 1982/83, doelsaldo +21, +41).
Nadat ex-trainer Udo Lattek per 1 juli 1983 terugkeerde won FC Bayern de DFB Pokal in 1984 en won dan vijf landstitels in zes achtereenvolgende seizoenen, met een gemiddeld doelsaldo van +41 per seizoen (1984/85-1989/90). In de Europese wedstrijden werd in de seizoenen 1981/1982 en 1986/1987 de eindmeet behaald maar daarin waren Aston Villa FC en FC Porto te sterk.
Onder leiding van Erich Ribbeck ging Bayern roemloos uit de UEFA Cup tegen Norwich City; een zwarte bladzijde. Het succes keerde terug toen Franz Beckenbauer trainer werd in de tweede helft van seizoen 1993/94 toen opnieuw de titel behaald werd. Daarna werd hij als voorzitter van de club aangesteld maar zijn trainer-opvolgers behaalden niet de gehoopte resultaten. De spelers van FC Bayern verschenen vaker in de roddelblaadjes dan in de sportmagazines waardoor de club de bijnaam FC Hollywood kreeg.
De Hitzfeld-Era en Moderne Successen (1998-heden)
Van 1998 tot 2004 was Ottmar Hitzfeld trainer en hij werd de meest succesvolle in de geschiedenis van de club. In zijn eerste seizoen werd FC Bayern kampioen. In 1999 verloor de club de finale van de Champions League van Manchester United FC met 2-1, maar kon twee jaar later wél de titel winnen tegen Valencia CF. Dat jaar werd ook voor de derde keer op rij de landstitel gewonnen en voor de tweede maal de intercontinentale beker. Na een trofeeloos 2002 won Bayern opnieuw de dubbel in 2003.
Bayern München ● Weg zum Sieg | Champions League 2013
Voor de start van seizoen 2005/06 verhuisde FC Bayern van het Olympiastadion naar de nieuwe Allianz Arena die de club deelt met TSV 1860. In de zomer van 2006 verkocht TSV 1860 de aandelen van de Allianz Arena aan Bayern door een financiële crisis.
In januari 2007 keerde Ottmar Hitzfeld terug als trainer nadat de resultaten wat tegen vielen. Na het teleurstellende seizoen deed de Zuid-Duitse club een aantal nieuwe aankopen, waaronder Luca Toni van Fiorentina, Franck Ribéry van Olympique Marseille en Miroslav Klose van Werder Bremen.
Voor het seizoen 2009/10 werd Louis van Gaal aangesteld als trainer. Hij volgde de ontslagen Jürgen Klinsmann op die vervangen werd door interim-trainer Jupp Heynckes. Voor zijn komst was er al geïnvesteerd in nieuwe aankopen, zoals Ivica Olić en Mario Gómez, na zijn komst werden Braafheid en Pranjić aangetrokken. Na een matig begin van Bayern in de Duitse competitie werd ook nog Arjen Robben, die van Real Madrid voor €25 miljoen werd overgenomen, toegevoegd aan de selectie. Dat bleek een gouden aankoop want mede onder zijn impulsen begon FC Bayern langzaam steeds beter te draaien in de Duitse competitie, maar ook in de Duitse beker en de Champions League.
Na een spannende strijd met Schalke 04 won Bayern het Duitse kampioenschap voor de 22ste keer en won het voor de 15de keer de Duitse Beker, het won de finale van Werder Bremen. Nog in de heenronde van het seizoen 2010-2011 kreeg Louis van Gaal van de clubleiding, ondanks een niet geheel naar wens verlopen start in de Bundesliga, een contractverlenging tot 2012.
Vervolgens kwamen het bestuur en Van Gaal echter al vroeg in 2011 overeen, de samenwerking al medio 2011 stop te zetten. Op zaterdag 9 april 2011, nadat FC Bayern Europees en in de DFB-Pokal al was uitgeschakeld door respectievelijk Internazionale en Schalke 04 en de recordkampioen opnieuw naar de vierde plaats in de Bundesliga was afgezakt, deelde Ulli Hoeness mee dat Van Gaal met onmiddellijke ingang aan de deur werd gezet.
Volgens Karl-Heinz Rummenigge nam Van Gaal het ontslag professioneel en zonder emotie- of woede-uitbarsting op. Op zondag 10 april 2011 nam Andries Jonker het roer over aan de Säbener Straße, nadat Van Gaal hem expliciet had toevertrouwd daar geen bezwaar tegen te koesteren en dat de relatie tussen hen twee niet zou verslechteren.
Voor het seizoen 2011/12 werd een oude bekende aangesteld als nieuwe eindverantwoordelijke. Na twee eerdere periodes in Beieren werd Heynckes opnieuw hoofdtrainer. Heynckes vierde op zaterdag 6 april met Bayern de 23e titel uit de clubgeschiedenis na een 1-0 zege bij Eintracht Frankfurt. Met nog zes duels te spelen was de club niet meer te achterhalen voor de concurrentie. Het betekende de zevende keer op rij dat Bayern buiten het eigen stadion kampioen werd.
Maar een jaar later deed Bayern nog beter. De club uit München werd op 25 maart 2014 voor de 24ste keer landskampioen. Het team van coach Josep Guardiola won 25 keer in 27 wedstrijden en verzamelde zo, met nog elf speeldagen te gaan, 77 punten. In het seizoen 2014/15 werd Bayern München voor de 25ste en in 2015/16 voor de 26ste keer kampioen. Daarmee won het als eerste club ooit vier keer achter elkaar het Duitse landskampioenschap. De club schreef bovendien geschiedenis door zeventien tegentreffers te incasseren. Dat was een verbetering van het eigen Bundesligarecord met één.
Aandeelhouders
Allianz, de verzekeringsmaatschappij die ook al de naamgever van het stadion van Bayern is, betaalde liefst 110 miljoen euro. De deal is de grootste uit de geschiedenis van de Bundesliga en Allianz wordt de derde belangrijkste aandeelhouder van Bayern, na Adidas (10 procent) en Audi (9,09 procent). Het kleding- en autobedrijf betaalden een stuk minder voor de aandelen dan Allianz, maar zij sloten de contracten met Bayern al af in 2001 en 2009.
Door de deal met Allianz wordt het aandelenpakket van Adidas en Audi teruggebracht naar 8,3 procent; het resterende aandelenpakket van 75 procent blijft in handen van de club zelf. De 110 miljoen euro van Allianz wordt niet geïnvesteerd in de komst van nieuwe sterspelers, maar voor een groot deel gebruikt om het stadion af te betalen. De Allianz Arena komt zodoende volledig in handen van Bayern, dat nu helemaal schuldenvrij is.
| Aandeelhouder | Percentage |
|---|---|
| Allianz | 8,3% |
| Adidas | 8,3% |
| Audi | 8,3% |
| Club zelf | 75% |