De economie in de regio Dongen-Vaart is altijd in beweging geweest, met verschillende sectoren die in de loop der jaren een belangrijke rol hebben gespeeld. Autobedrijven vormen hierin een belangrijk onderdeel, en hun geschiedenis is nauw verweven met de bredere economische ontwikkelingen.
Vroege ontwikkelingen in de autobranche
Er is een tijd geweest dat de Koninklijke Nederlandse Automobiel Club (KNAC) de ledenlijst gewoon publiceerde. Conam-lid Frans Kense heeft zo'n openbare ledenlijst van 1927 van onze oud-voorzitter Ariejan Bos geleend en ingescand.
Hoewel de lijst OCR-gescand is (dus met optische tekenherkenning, vandaar een paar schrijffoutjes) was het een waar monnikenwerk om alle 4.427 namen en adressen in één bestand op te nemen.
De top van de ledenlijst laat zich lezen als een wie-is-wie in 1927 in Nederland. Er staan bekende industriëlen in de lijst, zoals Anton Philips uit Eindhoven (lidnummer 223), textielbaron Egbert ten Cate uit Almelo (lidnummer 327) en fietsfabrikant Fongers uit Groningen (lidnummer 1628).
In de lijst komen we ook bekende politici, bestuurders en tal van adellijke families tegen, zoals Jonkheer Tjarda van Starkenborgh Stachouwer (lidnummer 2641), die in 1927 Commissaris van de koningin in Groningen was en later de laatste Gouverneur-Generaal van Nederlands Indië zou worden. En wat denk je van jonkheer Ruijs de Beerenbrouck (lidnummer 781), die al twee keer minister-president was geweest? Hij was in 1927 voorzitter van de Tweede Kamer en werd dat jaar minister van Staat.
Lees ook: Duik in de Geschiedenis van Autobedrijven
Een aantal bekende auto- en motormannen kennen we: de Voorburgse Packard-importeur Englebert bijvoorbeeld en ir. Schiff (oprichter en eigenaar van Vredestein en sinds 1926 voorzitter van de KNAC), motorfabrikant Eijsink uit Amersfoort en P.W. Scheltema Beduin, bekend uit de ANWB- en KNAC-geschiedenis, maar ook de man, die als wielrenner de luchtband in Nederland introduceerde.
Maar voor duizenden anderen in de KNAC ledenlijst geldt dat zij in 1927 geen landelijk bekendheid genoten. Wellicht waren ze regionaal of lokaal bekend, zijn ze interessant of belangrijk geweest in hun dorp, stad, provincie of beroepsgroep.
Misschien hebben ze sporen achter gelaten, bijvoorbeeld in archieven of bij nu nog levende (klein)kinderen.
Frans Vrijaldenhoven was al begonnen om de lijst te verrijken met een aantal opmerkingen.
De geschiedenis van Nederland in 13 minuten
Voorbeelden van leden uit de KNAC Ledenlijst 1927:
Lees ook: Betrouwbaar auto-onderhoud
- J.A. Baron van Pallandt van Walfort
- Jan Maurits Dideric Graaf van Lynden, Lisse (1864 - 1930)
- Directeur jhr. G.W.J. Hooft van Woudenberg van Geerestein
- Beherend vennoot van cacaobedrijf C.J. van Houten en Zoon te Weesp. Na zijn aftreden President-Commissaris van Philips: Frans Jurgens, Nijmegen. Telg van de Jurgens-familie margarinefabrikanten uit Oss (later Unilever).
- Dirk Jacobus Antonius Duijnstee, geb. 's-Gravenhage 24 sept. 1866, overleden Nijmegen, 8 maart 1934. Lid van de NAC, deelnemer aan 'betrouwbaarheidsritten', Rijksnummer 695 voor meerdere rijtuigen en vertegenwoordiger van de Cudell motor Compagnie te Aken, directeur N.V. C. J.
- Tabakshandelaar Eduard Lehman is familie van één van de oprichters van ‘Lehmans Brothers’, de bank die in 2008 failliet ging.
- Bankier May (Siegfried) Paul (Daniel) May. Woonachtig/eigenaar van Heerengracht 268 te Amsterdam, gedurende 1897 - 1932.
- Jan Rudolph Kemper Baron van Ittersum, 1877 - 1939, raadslid, wethouder en waarnemend burgemeester.
- Frans Waller was een neef van Jacques van Marken, oprichter van de Nederlandse Gist- en Spiritusfabriek te Delft. Samen met Charles Stork stond Frans Waller aan de wieg van de Delftsche Motoren Handel, importeur van o.a. Harley-Davidson.
- .A. Scholten, industrieel. Hij was kleinzoon van industrieel W.A. Scholten en de oudste zoon van Jan Evert Scholten.
- Antoon Nefkens had garagebedrijf in Amsterdam en verkocht auto's van broer van Piet Nefkens (lidnr.
- Felix, 1887 - 1966, was de zoon van de burgemeester van Rotterdam en later Amsterdam en de kleinzoon van nog een burgemeester van Amsterdam.
- CEA (Kees) van Till (1871-1944), bankier, richtte in 1919 samen met Jhr. Mr. Louis den Beer Poortugael (lid.nr. 936) en François van Alphen (lid nr. 6668) de firma Oppenheim & van Till op. Oppenheim emigreerde naar de VS waarna in 1923 de naam werd gewijzigd in Landy & van Till.
- Jacques Pimentel (1870-1944) was vennoot van M. van Genderingen en Co vanaf de oprichting in 1895 tot 1926. Omdat hij een zaak voor zijn zoon wilde nalaten, besloot hij in 1926 het importeurschap van Peugeot over te nemen in 1926. Hij liet een pand bouwen op de Weteringschans 130-132 met werkplaatsen op de Pieter Pauwstraat 5-9. Dat heeft slechts een jaar geduurd, omdat Peugeot dat het jaar erop zelf wilde gaan doen. Zijn zoon kreeg daar wel nog een hoofdrol, maar vertrok uiteindelijk ook bij Peugeot. In 1928 trok Jacques zich uit de business terug.
- Adrianus Bos was directeur der Verveningsmaatschappij 'Helenaveen' van 8 mei 1906 tot 23 maart 1931.
Het KNAC-gebouw in Den Haag in 1910.
Autobedrijven: verkoop, onderhoud en reparatie
Bedrijven die zich bezig houden met verkoop, onderhoud en/of herstel van auto's worden aangeduid met verschillende namen, zoals autobedrijven, automobielbedrijven, garagebedrijven, garages, autohandels, auto-dealers, auto-service-bedrijven, of auto-reparatie bedrijven. Autobedrijven in de strikte zin des woords houden zich bezig met verkoop en onderhoud van automobielen.
Lokale impact en voorbeelden
Voor Aart Vos van het gelijknamige autobedrijf ontwierp Huub Branderhorst het interieur van zijn autoshowroom in een voormalig kassencomplex. Hij zorgde er ook voor een optimale temperatuurhuishouding door de ramen in het dak te voorzien van een volautomatisch openings- en sluitingsmechanisme. De showroom heeft inmiddels plaatsgemaakt voor een occasionscentrum voor Citroën.
Toekomstperspectief
De autobranche blijft zich ontwikkelen, met nieuwe technologieën en veranderende consumentenvoorkeuren. Lokale autobedrijven in Dongen-Vaart zullen zich moeten aanpassen aan deze veranderingen om succesvol te blijven. Innovatie en klantgerichtheid zijn hierbij essentieel.
De geschiedenis van autobedrijven in Dongen-Vaart is rijk en divers, en vormt een belangrijk onderdeel van de lokale economische ontwikkeling. Van de vroege dagen van de KNAC tot de moderne autobedrijven, de branche heeft altijd een rol gespeeld in de mobiliteit en economische groei van de regio.
Lees ook: Overzicht Autoservice Den Blanken