Het trekken van een caravan vereist de juiste rijbewijs categorie, afhankelijk van het gewicht van de caravan en de auto. Veel mensen vragen zich af welk rijbewijs ze nodig hebben om veilig en legaal met een caravan te rijden. Dit artikel geeft een overzicht van de regels en recente ontwikkelingen met betrekking tot rijbewijzen en het rijden met caravans en campers.
Rijbewijs B: De Basisregels
Een B-rijbewijs is altijd voldoende als de caravan met belading niet meer mag wegen dan 750 kg. Deze caravans hebben geen eigen kentekenplaat, maar rijden met een witte plaat met het nummer van de auto.
Als de caravan zwaarder is dan 750 kg, heeft deze een eigen gele kentekenplaat. In dit geval mag het maximaal toegestane gewicht van de auto, plus het maximaal toegestane gewicht van de caravan, samen niet meer dan 3500 kg zijn.
Het is cruciaal om te kijken naar de maximaal toegestane massa's van de auto en de caravan zoals vermeld op de kentekencard onder F.2 en geregistreerd bij de RDW. Zelfs als de auto of caravan niet volledig beladen is, tellen deze maximale gewichten.
Voorbeeld:
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
- Gewicht auto (F.2): 2265 kg
- Gewicht caravan (F.2): 1400 kg
- Totaal: 3665 kg
In dit geval is een B-rijbewijs onvoldoende, zelfs als de auto of caravan niet volledig beladen is. Het is essentieel om te controleren welke gewichten op het kenteken staan vermeld om te bepalen welk rijbewijs nodig is.
Wat de auto maximaal mag trekken is niet van belang. En als door overbelading je combinatie boven de 3500 kg zou uitkomen ook dan heeft dat geen invloed op de geldigheid van het rijbewijs.
Rijbewijs BE: Wanneer Vereist?
Een BE-rijbewijs is nodig als de totaal toegestane massa van auto en caravan samen meer dan 3500 kg is. Voor combinaties die meer mogen wegen dan 3500 kg, maar niet meer dan 4250 kg, is er in Europa een rijbewijs B+ met code 96 ingevoerd.
Rijbewijs BE gehaald voor 19 januari 2013
Als u het rijbewijs BE vóór 19 januari 2013 heeft gehaald, gelden er andere regels. U mag dan iedere aanhanger of oplegger gebruiken zonder gewichtslimiet. Let wel op de maximale trekhaaklast van uw auto.
Kenteken Aanpassen: Een Administratieve Oplossing
In sommige gevallen is het mogelijk om door een kleine aanpassing op het kentekenbewijs toch met een B-rijbewijs te mogen rijden. Dit is een administratieve aangelegenheid die later weer ongedaan gemaakt kan worden.
Lees ook: Alles over je rijbewijs
Voorbeeld: Op een kenteken wordt de toegestane max. massa teruggebracht van 1700 kg naar 1400 kg. Hierdoor kan de caravan met een B-rijbewijs getrokken worden als de auto maximaal 2100 kg mag wegen. De kosten van deze aanpassing bedragen ongeveer 60 euro.
Dus een auto met een MTM van 2000 kg en een caravan met een MTM van 1500 kg mag je besturen met een B-rijbewijs zelfs als het maximaal trekgewicht van de auto maar 1400 kg is. Zou je de caravan dan beladen tot 1600 kg ook dat is dat voor het rijbewijs geen probleem. Het is dus niet noodzakelijk om de MTM op papier te laten aanpassen als dit meer is dan het maximaal trekgewicht.
Recente Ontwikkelingen en Toekomstige Wijzigingen
De Europese Commissie werkt aan een update van de rijbewijsrichtlijn, waarbij meer aandacht komt voor duurzaamheid en veiligheid. Een van de voorstellen is om de maximaal toegestane massa voor rijbewijs B voor kampeerauto’s te verhogen naar 4250 kg. Dit voorstel wordt momenteel voorgelegd aan het Europees Parlement.
Huidige situatie: Met een B-rijbewijs mag je een camper besturen met een maximaal toegestane massa tot 3500 kg. Daarboven is een C1-rijbewijs verplicht.
Verwachte wijziging: De wens is om de maximaal toegestane massa voor rijbewijs B voor kampeerauto’s te verhogen naar 4250 kg. Mogelijk wordt hieraan een verplichte rijvaardigheidstraining en examen gekoppeld.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
In februari 2024 is het Europees Parlement akkoord gegaan met de verhoging van het maximale gewicht van campers voor het B-rijbewijs. Wanneer de nieuwe regel van kracht wordt, is nog niet duidelijk, maar dit biedt veel mogelijkheden voor camperaars en draagt bij aan de mogelijkheden om campers te verduurzamen.
De Transportcommissie van het Europees Parlement heeft op 15 mei 2025 ingestemd met de herziening van de vierde Rijbewijsrichtlijn. Dit maakt het onder andere mogelijk om vaker zwaardere voertuigen te mogen besturen met een rijbewijs B.
Overzicht van de belangrijkste wijzigingen:
- Rijden in een kampeerauto boven de 3500 kg en onder de 4250 kg wordt mogelijk met rijbewijs B met een aanvullende training en/of toets (bepaald door de lidstaten).
- Rijden in een kampeerauto met aanhanger is ook mogelijk wanneer het gecombineerd gewicht onder de 5000 kg blijft.
- Rijden in een (deels) alternatief aangedreven kampeerauto boven de 3500 kg en onder 4250 kg wordt mogelijk na twee jaar in bezit te zijn van rijbewijs B. Hierbij is geen aanvullende training en/of toets verplicht.
Voor het rijden in een voertuig zwaarder dan 3500 kg, maar niet zwaarder dan 7500 kg, blijft het C1 rijbewijs gelden. In de praktijk zal dit een meerwaarde hebben voor kampeerauto’s zwaarder dan 4250 kg. Voor de groep 3500 - 4250 kg wordt het rijden met een B-rijbewijs + aanvullende training en/of toets immers mogelijk. Het voertuig mag gecombineerd worden met een aanhanger van maximaal 750 kg.
Het omzetten van de gehele Europese richtlijn naar Nederlandse regels zal naar verwachting vier jaar in beslag nemen en zal daarmee op zijn vroegst in 2029/2030 van kracht worden. Onderdelen van de richtlijn kunnen echter al na twee of drie jaar in werking treden.
Let op: In Nederland mag je nu dus met je normale rijbewijs met 4.250 kilo onderweg zijn (als er een alternatieve aandrijflijn aanwezig is), maar in het buitenland gelden nog de oude regels. Zodra je de grens oversteekt, heb je dus kans dat je in overtreding bent.
NKC en de ontwikkelingen rondom rijbewijzen
De NKC (Nederlandse Kampeerauto Club) is actief betrokken bij de ontwikkelingen rondom rijbewijzen en campers. Zij informeren hun leden en zijn in gesprek met ambtenaren van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en met betrokken ambtenaren in Brussel. De NKC pleit voor een verhoging van de maximaal toegestane massa voor rijbewijs B voor kampeerauto’s naar 4250 kg en streeft naar een verlichting van de exameneisen voor het C1-rijbewijs voor camperbezitters.
De NKC wil dat de Europese richtlijn de exameneisen verlicht voor het behalen van het C1-rijbewijs voor camperbezitters, zoals Nederland voornemens is. Schrap daarin voor camperbezitters overbodige examenelementen over onder meer administratie en techniek. Tevens doen wij een oproep om het verlengen van het C1-rijbewijs in lijn te trekken met dat van het B-rijbewijs: geldigheid van het C1-rijbewijs van vijf naar tien jaar, met een eigen gezondheidsverklaring en zonder de (huidige) medische keuring.
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zit op de lijn van de NKC: rijbewijs B naar 4.250 kg. De woordvoerder laat weten dat “De Europese Commissie werkt op dit moment aan een herziening van de richtlijn. Nederland heeft gepleit voor een beperkte (tot 4.250 kg) uitzondering voor bepaalde C1-voertuigen die door hun specifieke constructie net buiten de B-categorie vallen.
Het is belangrijk om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen en te controleren welke regels gelden in de landen waar je van plan bent te reizen.
Conclusie: Het is essentieel om te weten welk rijbewijs vereist is voor het rijden met een caravan of camper. Controleer altijd de gewichten op de kentekencard en houd rekening met de toekomstige wijzigingen in de rijbewijsrichtlijnen. Zo voorkom je boetes en zorg je voor een veilige reis.
Hieronder een tabel met een overzicht van de rijbewijzen en bijbehorende gewichtslimieten:
| Rijbewijs | Voorwaarden | Opmerkingen |
|---|---|---|
| B | Caravan max. 750 kg of combinatie auto + caravan max. 3500 kg | Let op de maximale gewichten op de kentekencard |
| BE | Totaal toegestane massa auto + caravan > 3500 kg | Geen gewichtslimiet voor aanhanger bij rijbewijs gehaald voor 19-01-2013 |
| B+ (code 96) | Combinatie auto + caravan max. 4250 kg | |
| B (toekomstig) | Kampeerauto max. 4250 kg (na training/examen) | Geldt mogelijk alleen voor campers en ambulances |
| C1 | Voertuig zwaarder dan 3500 kg, maar niet zwaarder dan 7500 kg |