Code 95 is een wettelijk verplichte basiskwalificatie voor beroepschauffeurs in Europa. Het is een certificering die we allemaal kennen, maar waar we vaak mee worstelen. Wat ooit begon als een chauffeursdiploma dat je één keer haalde, is het nu een verplichting die elke vijf jaar vernieuwd moet worden. Deze Europese richtlijn werd ingevoerd om de vakbekwaamheid van chauffeurs te verhogen en verkeersveiligheid te verbeteren. Zonder deze code mag je geen commercieel goederen- of personenvervoer uitvoeren.
Hieronder vindt u alle informatie over het bijschrijven van Code 95 op uw rijbewijs, inclusief kosten, procedures en belangrijke tips.
Code 95 nascholen, hoe werkt dat?
Wat is Code 95?
Code 95 geldt voor beroepsmatige chauffeurs die voertuigen besturen met een toegestane massa van meer dan 3500 kg en dit vaker doen dan 12 uur per week. Je hebt het nodig naast je rijbewijs C(E), D(E) of C1(E). In Nederland wordt Code 95 nu nog op je rijbewijs geregistreerd, maar in andere Europese landen wordt er al een apart pasje gebruikt.
Achter de vermelding van Code 95 op je rijbewijs staat altijd de vervaldatum. Zorg ervoor dat je tijdig nascholing volgt om te voorkomen dat je deze verplichte kwalificatie kwijtraakt en je jouw werk als beroepschauffeur niet meer mag uitvoeren. Als beroepschauffeur is nascholing een verplicht onderdeel van je vak. De 35 uur nascholing die vereist is voor Code 95, moet bestaan uit minimaal 7 uur praktijktraining, aangevuld met vier keer 7 uur theorietraining.
Volg je een theoretische nascholingscursus (U-cursus) die over meerdere dagen wordt verdeeld? Binnen Europa kunnen aanvullende opleidingen verplicht zijn, afhankelijk van het soort vervoer dat je uitvoert. De nieuwe richtlijn stelt dat in de cyclus van 35 uur slechts één opleiding uit andere verordeningen of richtlijnen mag meetellen voor 7 uur nascholing.
Lees ook: Besturen van landbouwvoertuigen
Niet iedere chauffeur is verplicht om te beschikken over Code 95. Er zijn duidelijke uitzonderingen waarbij deze eis niet geldt.
Uitzonderingen op Code 95
Er zijn uitzonderingen waarbij de Code 95-eis niet geldt. Helaas is de informatie hierover niet beschikbaar in de aangeleverde tekst.
Hoe kan ik Code 95 halen?
Nog geen code 95 op je rijbewijs? Dan heb je eerst een basiskwalificatie nodig. Na het behalen van de basiskwalificatie, krijg je code 95 achter de categorieën C en CE of D en DE (afhankelijk van welke basiskwalificatie je hebt behaald) op je rijbewijs. Hierna ga je het nascholingstraject in om de code te behouden. Hiervoor volg je 35 uur nascholing.
Van de 35 uur nascholing moet minimaal 7 uur een praktijktraining zijn. Vijf jaar voor het verlopen van je code 95 kun je beginnen met het volgen van nascholingscursussen. Welke cursussen je kunt volgen voor de code 95 vind je in het artikel in onze kennisbank. Beroepschauffeurs die vóór 10 september 2009 rijbewijs C hebben gehaald, hoeven geen basiskwalificatie code 95 vakbekwaamheid te behalen. Wel dienen vrachtwagenchauffeurs binnen zeven jaar na de voor hen betreffende datum 35 nascholingsuren te volgen om code 95 op het rijbewijs te krijgen.
Wanneer alle nascholing is gevolgd, dan wordt er door CBR oftewel CCV een 'verklaring van nascholing' afgegeven aan de RDW. Op basis van deze verklaring geeft het gemeentehuis een code 95 af op het rijbewijs.
Lees ook: Rijbewijs C: verlengen uitgelegd
Hoe kan ik zien of Code 95 al op mijn rijbewijs staat?
Achter de geldigheidsdatum van rijbewijscategorieën C, C1 en/of D, D1 staat ‘95’ met een geldigheidsdatum. Hiervoor dien je in te loggen met je DigiD. De status van de code 95 kun je alleen zelf inzien. Om code 95 bij te schrijven op je rijbewijs, moet je jouw rijbewijs verlengen of vernieuwen bij je gemeente.
Kosten voor Code 95 bijschrijven op rijbewijs
Voor het bij laten schrijven van je code 95 op je rijbewijs is geen medische keuring nodig. Echter moet je wel betalen voor het nieuwe rijbewijs en wordt de geldigheidsdatum van jouw nieuwe rijbewijs niet verlengd. Daarom is het in de meeste gevallen het beste om ook je rijbewijs voor vijf jaar te verlengen. Je moet dan wel medisch worden gekeurd, maar het grote voordeel is dat je slechts één keer per vijf jaar een nieuw rijbewijs hoeft te komen in plaats van twee keer per vijf jaar. De rijbewijskosten bedragen maximaal € 40,-. De kosten van een medische keuring variëren.
Een medische keuring is niet nodig als je jouw rijbewijs vervangt. In bovenstaand tekstgedeelte hebben we al kort toegelicht dat een medische keuring nodig is voor het verlengen van je rijbewijs. Als bestuurder ben je verantwoordelijk voor je eigen veiligheid, maar ook voor die van anderen. Om te mogen rijden moet je daarom volgens de wet ‘rijgeschikt’ zijn en dit wordt beoordeeld aan de hand van een medische keuring. Door deze periodieke keuring kunnen relevante gezondheidsproblemen of problemen in de werkomgeving tijdig worden gesignaleerd en mogelijke ongelukken worden voorkomen. De medische keuring voor vrachtwagenchauffeurs wordt uitgevoerd door een keuringsarts en is verplicht wanneer jij je vrachtautorijbewijs wil halen.
Bekijk de tabel hieronder voor een overzicht van de kosten:
| Product | Tarief (Indicatie) |
|---|---|
| Rijbewijs | € 52,10 |
| Extra kosten bij spoedaanvraag | € 39,65 |
| Gezondheidsverklaring (via CBR) | € 45,25 |
| Medische keuring | Varieert |
Procedure voor het verlengen of vernieuwen van uw rijbewijs met Code 95
Om Code 95 bij te schrijven op je rijbewijs, moet je jouw rijbewijs verlengen of vernieuwen bij je gemeente. Hier zijn de stappen die je moet volgen:
Lees ook: Rijden met een vrachtwagen zonder Code 95: De mogelijkheden en vereisten.
1. Aanvraag indienen bij de gemeente
U gaat persoonlijk langs bij de balie van Publiekszaken om uw rijbewijs aan te vragen. U moet de kosten meteen bij uw aanvraag betalen. Op Stadhuis Spui kunt u pinnen en contant betalen. Op stadskantoor Leyweg kunt u alleen pinnen.
De gemeente doet sinds 2019 mee aan een proef van de RDW. Daarom kunt u uw rijbewijs nu ook online aanvragen. Lees hoe u uw rijbewijs digitaal kunt verlengen op www.rdw.nl. Digitaal aanvragen kan alleen met de DigiD-app.
2. Benodigde documenten
- U heeft al een rijbewijs, bijvoorbeeld voor de personenauto. Haalt u er nog een rijbevoegdheid bij, bijvoorbeeld voor de motor? Dan moet u uw rijbewijs laten verlengen.
- U heeft een nationaliteit uit een van de EU-landen, EER.
- Een geldig identiteitsbewijs en uw huidige rijbewijs. Is uw rijbewijs nog geldig én goed leesbaar? Dan kunt u dit ook als identiteitsbewijs gebruiken.
- Een pasfoto. Er gelden strenge eisen voor de pasfoto.
- De verklaring van de categorie-uitbreiding stuurt het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) automatisch naar de gemeente.
3. Spoedprocedure
Heeft u uw rijbewijs snel nodig? Maak dan gebruik van een spoedprocedure. De wachttijd is dan maximaal 2 werkdagen (als u de aanvraag vóór 14.00 uur doet).
4. Ophalen van uw rijbewijs
U ontvangt bericht van het RDW wanneer u het rijbewijs kunt afhalen. Haal zelf uw rijbewijs op. Dat kan zonder afspraak op Stadhuis Spui of Stadskantoor Leyweg. U kiest de locatie bij uw aanvraag. Neem bij het afhalen uw oude rijbewijs mee.
Haal het rijbewijs binnen 3 maanden na uw aanvraag op.
5. Geldigheid van categorieën
Staat op uw huidige rijbewijs de categorie C, C1, C1E, CE, D, D1, D1E en/of DE (vrachtwagen- of busrijbewijs) vermeld? Deze categorieën zijn op uw nieuwe rijbewijs net zo lang geldig als op uw huidige exemplaar. Om deze categorieën te verlengen heeft u een Verklaring van geschiktheid nodig. Wilt u alle categorieën verlengen op uw nieuwe rijbewijs? De categorieën voor vrachtwagen en bus kunnen minder lang geldig zijn dan de categorieën A of B. Dit is afhankelijk van wanneer u de categorieën heeft behaald.
Tips om de geldigheid van je rijbewijs en Code 95 gelijk te laten lopen
Het verlengen van je rijbewijs betekent dat de geldigheidsduur van het rijbewijs opnieuw ingaat. Voor rijbewijs C en CE is dat vandaag de dag (18-3-2021) vijf jaar. Het moment waarop je verlengt is hierbij cruciaal.
Voorbeeld
Stel je huidige code 95 is geldig tot 10-9-2021 en je verlengt vandaag (18-2-2021) je rijbewijs. De einddatum van je rijbewijs is de datum van verlenging + 5 jaar. Als jij je code 95-punten compleet hebt (35 nascholingsuren, waarvan min. 7 uur praktijk) dan verlengt deze automatisch mee naar 10-9-2026. Wanneer je zo kort mogelijk voor 10-9-2021 (einddatum huidige code 95) je rijbewijs verlengt, liggen je einddata dus ook zo kort mogelijk bij elkaar.
Tips
- Tip 1: Verloopt vandaag jouw rijbewijs en jouw code 95 op 10-9-2021? En wil jij je code 95 (bijna) gelijk laten lopen met de einddatum van je rijbewijs? Verleng dan vandaag jouw rijbewijs, zodat je niet met een ongeldig rijbewijs* rijdt (is niet toegestaan). En verleng je rijbewijs rond 10-9-2021 nog een keer.*Houd de regels van het CBR in de gaten m.b.t. de geldigheid van je rijbewijs.
- Tip 2: Code 95 compleet? Zijn de einddatums van de code 95 voor C en D op je rijbewijs verschillend? Deze worden na de eerste verlenging van de code 95 gelijkgetrokken.
Medische keuring
In bovenstaand tekstgedeelte hebben we al kort toegelicht dat een medische keuring nodig is voor het verlengen van je rijbewijs. Als bestuurder ben je verantwoordelijk voor je eigen veiligheid, maar ook voor die van anderen. Om te mogen rijden moet je daarom volgens de wet ‘rijgeschikt’ zijn en dit wordt beoordeeld aan de hand van een medische keuring. Door deze periodieke keuring kunnen relevante gezondheidsproblemen of problemen in de werkomgeving tijdig worden gesignaleerd en mogelijke ongelukken worden voorkomen.
Beroepschauffeurs die hun rijbewijs willen verkrijgen of verlengen, moeten medisch worden gekeurd. Begin daar op tijd aan: laat die keuring zeker een halfjaar voor het verlopen van het rijbewijs doen. Als er extra onderzoek naar je gezondheid nodig is, dan kun je vanwege wachtlijsten in de zorg vaak niet meteen terecht bij een medisch specialist.
Een Gezondheidsverklaring heeft u in de volgende gevallen nodig:
- bij uw eerste rijbewijs, dit regelt uw rijschool
- als uw rijbewijs verloopt op of ná uw 75e verjaardag
- om medische redenen (bv chronische ziekte)
- bij een groot rijbewijs (categorieën C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E en DE), ook bij verlenging
- bij omwisseling van een rijbewijs van de Nederlandse Antillen, Aruba of een land buiten de Europese Unie
Oneerlijke praktijken en fraude
Vereniging Beroepsgoederenvervoer staat met al onze benen in de sector en weten dat er in Europa op grote schaal gefraudeerd word met rijbewijzen, certificaten en ook met code 95. Zo krijgt Oost-Europees personeel C95 les in het Vlaams. Ze verstaan geen woord van de cursus maar krijgen wel na 7uur duimen draaien de gewenste registratie. Er zijn aantoonbaar groot rijbewijzen te koop en ook voor ADR certificaten en C95 uren draait men de hand niet om.
Controle op leslocaties komt niet of nauwelijks voor en er is geen Europese database waar handhavers uit alle landen de geldigheid van rijbewijzen en certificaten van elke Europeaan kan controleren. Het is een zeer gevaarlijke smet op het beroep. Met het oog op ieders veiligheid en een eerlijker speelveld moet adequate gerichte handhaving zo snel mogelijk worden mogelijk gemaakt.
Vereniging Beroepsgoederenvervoer vind dat het huidige systeem voor rijbewijzen, certificaten en C95 niet deugd, daardoor gevaarlijk is en een oneerlijk speelveld in de hand werkt.