De Duitse audiofabrikant Canton maakt al meer dan vijftig jaar luidsprekers en heeft een breed portfolio ontwikkeld. Ook Canton speelt in die wereld mee, als leverancier van audiosystemen voor verschillende wagens van Skoda. Inmiddels kun je bij veel autobouwers wel meteen een audio-oplossing op een hoger niveau in optie krijgen. Meestal hangt daar dan ook een naam uit de hifi-wereld uit, al is de achterliggende technologie vaak afkomstig van Harman. De Duitsers leveren zowel de speakers als het digitale audiogedeelte. De samenwerking met Skoda is exclusief.
In deze review duiken we diep in de wereld van Canton geluidssystemen in Skoda auto's. We bespreken de kwaliteit, vergelijken systemen en geven advies over mogelijke upgrades. We kijken naar de Skoda Enyaq en de Vento 100 luidsprekers, en onderzoeken of het Canton Sound System aan de verwachtingen voldoet.
Canton: Een Geschiedenis van Duitse Audio-Excellentie
Canton Elektonik GmbH, kortweg Canton, is opgericht in 1972 in de Duitse plaats Weilrod en is daar nog steeds gevestigd. Sinds de oprichting heeft Canton naast legendarische producten ook innovatieve technologie voor de audiowereld ontwikkeld. Het bedrijf is begonnen met het bouwen en verkopen van passieve luidsprekers en passieve luidsprekers zijn nog altijd het kernproduct van Canton.
Naast marktleider in thuisland Duitsland behoort Canton tot een van de meest belangrijke driverfabrikanten voor luidsprekerfabrikanten wereldwijd. Alle onderdelen, drivers en eindproducten worden al vijftig jaar in de EU geproduceerd. Hiermee garandeert Canton naar eigen zeggen in alle toepassingsgebieden een consistente bouwkwaliteit en lange levensduur, ongeacht de prijsklasse. Het trotse familiebedrijf is dan ook zeer gesteld op de ‘gründliche’ reputatie.
Het assortiment van actieve draadloze luidspreker is de laatste jaren gestaag uitgebreid en Canton biedt verschillende modellen compacte monitormodellen en forse vloerstaanders aan. Het bedrijf heeft verschillende productlijnen. Naast luidsprekers zijn ook elektronica, multiroom producten, custom installatie, hifiaccessoires en muzieksystemen voor de automotive branche aan het portfolio toegevoegd. Hierbij vervult oprichter Seitz nog steeds een prominente rol. Niet voor niets kiezen prominente merken waaronder Spectral, Porsche Design en Skoda, onderdeel van de Volkswagen Audi Groep, voor de hoogwaardige luidsprekersystemen van Canton, aldus de toelichting van Mika Distribution, de Nederlandse importeur voor de Benelux.
Lees ook: Škoda onderhoud: prijzen en details
De omgeving rond Canton mag je gerust pittoresk noemen. Gloeiende heuvels, veel groen, de obligate Schloss en het typische Duitse dorpsleven omringen de gebouwen van de luidsprekerbouwer in Weilrod, een gehucht ten noorden van Frankfurt Am Main.
Canton is een familiebedrijf en is daar trots op. Elk jaar als er wat geld binnenkwam, werd er iets bijgebouwd. Dat lukte tot het jaar 2000. We bleven maar groeien, maar er was hier geen ruimte meer. Daarom besloten we een productiefaciliteit in Tsjechië te bouwen, dicht bij de grens. Het samenspel tussen de fabrieken net over de grens en in Weilrod geeft Canton totale controle over z’n producten. In Tsjechië wordt elk onderdeel dat in een speaker past gemaakt: drivers, tweeters, crossovers, kabels, echt alles. Dat maken we allemaal zelf, waardoor we alles kunnen optimaliseren en onze eigen technologieën implementeren. De onderdelen worden dan twee keer per week naar Weilrod verscheept.
De volledige keten zelf in handen houden zit echt in het DNA van Canton. Ook het ontwerpen van de speakers gebeurt in-huis. Dat heb je met een organische groei over de jaren heen; je gebruikt wat voorhanden is. Vooraleer dit amateuristisch overkomt: het is wel helemaal aangepast aan hun noden, onder meer met een testluisterruimte en een kantoor waar ingenieurs volop bezig zijn met driversimulaties op de pc en metingen. Canton is een van die luidsprekerfabrikanten die enorm inzet op R&D.
Bij bezoeken aan merken als AVM en T+A zagen we die Duitsers veel nadruk leggen op het repareren van oude producten. Canton zit hanteert dezelfde filosofie. Canton wil niets weggooien. “Het zijn onze eigen drivers, dus we hebben onderdelen voor zelfs de oudste modellen. De oudste driver die we op voorraad hebben is eentje om een LE250 uit 1972 te repareren! Als je dan ziet dat de achterkant uit kurk is en wat we nu doen. De fysica is niet veranderd, maar de materialen zijn enorm geëvolueerd in de voorbije vijftig jaar.”
We moeten in dit geval niet enkel alle drivers testen, waarbij we de meting vergelijken met de ideale curve die de ontwikkelaars bezorgd hebben. Maar ook alle inputs, waaronder ook zaken als Bluetooth. In de volgende ruimte wordt er gewerkt aan Reference 7-speakers, een al wat groter middenmodel uit de nieuwe Reference-model. Het zijn exemplaren afgewerkt in een nieuw walnootfinish die - ongewoon voor Canton - eerder mat dan glanzend is.
Lees ook: Waarop letten bij een Fabia?
Skoda Enyaq: Standaard vs. Canton Geluidssysteem
De luxe Skoda ENYAQ is van alle gemakken voorzien. Fijne stoelen, mooi dashboard, fantastisch rijgedrag, uitmuntende prestaties en ziet er ook nog eens strak uit. De Skoda is standaard voorzien van het standaard audio systeem, en optioneel verkrijgbaar met een Canton systeem. Helaas is de klank van het Basis audio systeem bij hoger volume niet echt prettig. Door de vorm van de roosters in de deuren wordt het geluid bij een bepaald frequentie gebied geknepen. Hierdoor mis je best wel wat details waardoor je de neiging hebt om hem nog harder te zetten.
Een gebruiker deelde zijn ervaring met het Canton Sound System in zijn Skoda Enyaq en vergeleek dit met het basis audiosysteem in een Enyaq Coupe leenauto: "Die ervaring heb ik met de Enyaq niet, ook al heeft hij het Canton Sound System. Dat zou echt een upgrade moeten zijn, inclusief subwoofer in de koffert, was de gedachte illusie.. Ik had het min of meer al geaccepteerd dat ik het hier maar mee moest doen, ook al doet de subwoofer totaal niets. Totdat ik afgelopen weekend een Enyaq Coupe als leenauto meekreeg van de dealer. Wat een verschil met mijn audio! Een mooie diepe bass, zelfs bij hoog volume (en) geen rammeltje waar te nemen in de deurpanelen. Dit bleek dus het basis audio-systeem te zijn..."
De verkoper dacht graag met me mee en luisterde mee terwijl we in beide auto's dezelfde muziek hebben geluisterd. Hij vond 'mijn' audio prima en hield niet van de bass in de basis Enyaq en daar bleef het bij. Ik zit met een dilemma en hopelijk kunnen jullie helpen in de vorm van jullie ervaringen en/of tips: moet ik accepteren dat het Sound System totaal niet aan de verwachting voldoet, waarbij de sub niets merkbaars presteert, of toch actie richting dealer ondernemen?
Skoda Elroq Audio Review: An Impressive 12-speaker Canton Audio System!
Audio Upgrade Pakketten voor de Skoda Enyaq
Voor de Enyaq zijn er audio upgrade pakketten ontwikkeld om de geluidskwaliteit te verbeteren:
Lees ook: De rijke historie van Škoda Zutphen
-
Pakket 1: Richt zich op de probleemgebieden in het geluid door een speciale DSP versterker te plaatsen. Hiermee kan het geluid worden aangepast aan de akoestiek van de auto.
-
Pakket 2: Vervangt de luidsprekers in de voordeuren en voegt akoestische dempingsmaterialen toe aan de deuren, waardoor de klankkast veel beter wordt en het geluid strakker en voller wordt.
Deze pakketten zijn geschikt voor de Skoda Enyaq voorzien van het standaard Skoda Sound System.
Om de geluidskwaliteit in de Skoda Enyaq beter te krijgen gebruiken we in deze audio upgrade een 8 kanaals DSP versterker van Match. In de kofferbak onder de mat monteren wij een compacte subwoofer die erg goed bij deze versterker past. Door deze versterker en subwoofer goed af te stellen op de akoestiek van de auto, ontstaat er een frisse klank met veel dynamiek, details en volume. Genieten geblazen! Naast de versterker en subwoofer toevoeging, vervangen wij ook de luidsprekers in de voordeuren en dashboard. Ook worden de voordeuren ook voorzien van speciale ontdreunings- en dempingsmaterialen. Hiermee nemen de resonanties af en krijgt het geluid een strakker en voller karakter.
De Canton Vento 100: Een Diepgaande Analyse
De Vento-productlijn zit een beetje in het midden van het aanbod van Canton en met de leden van deze productlijn kan een tweekanaals of meerkanaals muziek- of thuisbioscoopsysteem worden gebouwd. De Vento productlijn bestaat uit drie vloerstaanders, een centermodel, twee monitorluidsprekers, een wandluidspreker, een subwoofer en een Dolby Atmos model. Wie dat zou willen kan dus een compleet meerkanaals systeem bouwen met de leden van de Vento productlijn.
Wij zijn thans primair geïnteresseerd in tweekanaals muziekweergave en wij hebben het topmodel van de Vento productlijn, zijnde de drieweg vloerstaande Vento 100, in onze luisterruimte staan. Wij zullen de Vento 100 van dichtbij bekijken en wat technische details bespreken en daarna gaan we natuurlijk muziek luisteren.
Technische Details van de Canton Vento 100
De Vento 100 weegt bijna veertig kilogram en meet 115,5 x 32,5 x 42 centimeter (H x B x D). Formaat en gewicht zijn zodanig dat uitpakken en plaatsen het beste door twee mensen wordt uitgevoerd. Canton levert zelfklevende voetjes mee maar er zitten ook verstelbare spikes met een botte punt in de doos. De luidspreker kan dus altijd wiebelvrij worden neergezet. Als de Vento 100 is neergezet staat hij zodanig stabiel dat een kind of grote hond de luidspreker niet gemakkelijk zal kunnen omduwen.
Wie naar de Vento 100 kijkt, zal het opvallen dat de luidspreker op een voet staat. De kast lijkt te zweven, maar de voet heeft ook een technische functie. De behuizing heeft een naar beneden gerichte baspoort die op de voet straalt. Door de afstand tussen de voet en de kast kan eenvoudig lucht heen en weer stromen. De Vento 100 is een makkelijk te plaatsen luidspreker doordat de baspoort zich aan de onderkant bevindt. De baspoort straalt tegen de voet aan en de vloerbedekking - hard of zacht - heeft geen invloed op het geluid.
De tamelijk zware behuizing heeft een hoogglans afwerking. De zijwanden lopen gebogen naar achteren. Dit geeft een elegante uitstraling maar het heeft ook een technische functie. Door parallelle wanden te vermijden worden staande golven ook vermeden. Uiteraard zijn aan de binnenkant de nodige verstevigingen en dwarsbalken aangebracht ter onderdrukking en eliminatie van ongewenste resonanties. De kast heeft geen versieringselementen en trekt geen aandacht.
Canton heeft alle drivers in de Vento 100 zelf ontwikkeld en gebouwd. De Vento is voorzien van een tweetal woofers met een diameter van 220 millimeter. De middentoner, die boven de tweeter is geplaatst, heeft een diameter van 174 millimeter. Woofers en middentoner zijn voorzien van een zeer lichte conus die is gemaakt van titanium en grafiet. Ook het chassis van de drivers is gemaakt van titanium en grafiet. De tweeter heeft een keramische conus met een diameter van 25 millimeter met daarop een laag aluminiumoxide.
Het cross-overfilter is opgebouwd met gebruikmaking van hoogwaardige spoelen en MKP- en MKT-foliecondensatoren. De bevestiging is zodanig dat trillingen geen kans krijgen om de filtereigenschappen te beïnvloeden. De cross-overfrequenties liggen op 170 Hz en 3,2 kHz. Het opgegeven frequentiebereik loopt van 20 Hz tot 40 kHz, maar Canton geeft daarbij geen niveaus op. Gebruikelijk is de opgave van de -3 dB punten van de frequentiekarakteristiek, maar die zijn dus niet opgegeven. Vooruitlopend op de luistertest kunnen we vast verklappen dat we niets tekort kwamen aan de boven- en onderkant van het frequentiespectrum. De Vento 100 duikt diep en vliegt hoog.
De Vento 100 is voorzien van twee aansluitingen die zijn verbonden met een brug. Wie wil bi-wiren of bi-ampen moet de brug verwijderen. De aansluitingen zijn van een voorbeeldige kwaliteit en zijn geschikt voor blank draad tot 10 mm2, bananenstekkers en vorkjes. De fijne schroefdraad van de klemmen faciliteert een stevige mechanische verbinding.
Luisterervaringen met de Vento 100
De Vento 100 is een zware en forse doch elegante vloerstaander. De weergave van lage tonen pakt heel laag op, zoals goed beschouwd verwacht mag worden van een dynamische luidspreker van dit formaat en gewicht. Tegelijkertijd presenteert de Vento 100 een beheerste laagweergave zonder wolligheid en kleuring. De lage tonen zijn gewoon aanwezig en zijn op hogere volumes zelfs voelbaar, maar toch eist de laagweergave geen aandacht voor zichzelf. De laagweergave is het fundament van het klankgebouw. Fundamenten zijn doorgaans niet zichtbaar.
Alle instrumenten spelen samen maar bevinden zich ook in hun eigen luchtbel. Daarmee bedoelen we te zeggen dat de toongebieden elkaar niet negatief beïnvloeden. De lage tonen staan als een huis maar drukken intussen andere toongebieden niet weg. De opname van Steely Dan heeft een lichte warmte en dat komt terug in de weergave van de Vento 100.
De klank van de Vento 100 is zakelijk. De term “zakelijk” staat in dit geval voor realistisch en neutraal met geen of een zeer minimale eigen inbreng. De Vento 100 gedraagt zich als doorgeefluik van het aangeboden muzieksignaal en heeft van zichzelf geen klank(kleur). Ieder instrument heeft zijn eigen klankkleur. Er is wel sprake van een sweetspot maar de sweetspot is breed, dus wie niet precies in het midden zit krijgt toch een fraai klanklandschap gepresenteerd.
De Vento 100 kan vet rocken. Vooruit, het kan nog harder. De drumklappen klinken vet en diep, de gitaren maken een heerlijk zagend geluid. Waar het om gaat is dat de Vento 100 snoeihard kan spelen zonder het geluid te vervormen of een dichtgesmeerde klank te presenteren. Till Lindemann’s zang wordt niet weggedrukt en het achtergrondkoor zweeft boven de vette drumklappen en gitaarakkoorden. De klank van Rammstein is kamerbreed en de luisteraar krijgt het gevoel dichtbij de band te staan.
Tijdens de gehele luisterperiode en bij alle soorten muziek valt de diepe laagweergave in positieve zin op. Wat ook opvalt is dat de Vento 100 relatief vergevingsgezind is als de opname van een wat mindere kwaliteit is.
Met een klein beetje tegenzin gaan we contact opnemen met de importeur om het ophalen van de Vento 100’s te organiseren.
Conclusie over de Canton Vento 100
De Canton Vento 100 is een zeer degelijk en fraai gebouwde luidspreker die een elegant en zakelijk uiterlijk heeft zonder versieringselementen. De luidspreker lijkt niet te willen opvallen. Zo is het ook een beetje met de klank, d.w.z. de Vento 100 gedraagt zich als een neutraal doorgeefluik waarbij de diepe en goed gecontroleerde weergave van lage tonen in positieve zin opvalt. De Vento 100 kan desgewenst luid en onvervormd spelen en verwerkt een vetklinkende rockband net zo makkelijk als een intieme akoestische opname. Als de opname een keer technisch wat minder is, is de Vento 100 vergevingsgezind.
Tips voor Actie richting Dealer
Als het Canton Sound System in uw Skoda Enyaq niet aan de verwachtingen voldoet, kunt u de volgende stappen ondernemen:
-
Documenteer uw bevindingen: Maak notities van de problemen die u ervaart, zoals het ontbreken van bass en rammelende deurpanelen. Neem foto's of video's op als bewijs.
-
Vergelijk met andere systemen: Luister naar andere Skoda Enyaq modellen met zowel het basis audiosysteem als het Canton Sound System om het verschil te ervaren.
-
Neem contact op met de dealer: Bespreek uw bevindingen met de dealer en vraag om een oplossing. Mogelijk kunnen ze het systeem opnieuw afstellen of repareren.
-
Overweeg een audio upgrade: Als de dealer geen oplossing kan bieden, overweeg dan een audio upgrade pakket van een gespecialiseerd bedrijf.
Door deze stappen te volgen, kunt u hopelijk de geluidskwaliteit in uw Skoda Enyaq verbeteren en genieten van een betere audio-ervaring.