De geschiedenis van autobedrijven in Soest is rijk en divers, en loopt parallel met de ontwikkeling van de auto-industrie in Nederland. Van de eerste ondernemers die de automobiel importeerden en verkochten, tot de iconische familiebedrijven die generaties lang in Soest actief zijn geweest, er is veel te ontdekken.
Aan het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw kwamen er een groot aantal ondernemers die zich bezig gingen houden met de import en verkoop van het nieuwste snufje: de automobiel. Veel van hun bedrijven zijn al lang weer verdwenen, maar een enkeling heeft het, in min of meer aangepaste vorm, tot op de dag van vandaag uitgehouden.
Pioniers van de Automobielhandel
Een van die ondernemingen is het bedrijf dat opgericht werd door een Haagse ondernemer, P.J. Eind 1900, begin 1901 ontmoette Adrian de jonkheren Groeninx van Zoelen en Pompe van Meerdervoort. Vanuit hun gezamenlijke belangstelling voor de ontwikkeling van de automobiel richtten zij gedrieën op 1 februari 1901 de ‘Haagsche Automobiel Maatschappij’ op.
D.A.G.O.: Een Veelzijdig Autobedrijf
D.A.G.O. Autobedrijven pakten vroeger alles aan. D.A.G.O. is zo'n bedrijf: verkoop, onderhoud, verhuur, brandstofhandel, taxi, ziekenvervoer en een agentschap van vele merken. D.A.G.O. staat voor De Automobiel Garage Onderneming. Staatscourant no. 166 van 1911 bevat de statuten der naamloze vennootschap D.A.G.O., automobielhandel en garageonderneming, te Wildervank. Het doel is de aan en verkoop, huur en verhuur, alsmede het repareren van automobielen, motoren en onderdelen en de verdere exploitatie eener garage.
De vennootschap met een kapitaal van 100.000 gulden (verdeeld in aandelen van 1.000 gulden) wordt bestuurd door directeur H. Duintjer (zonder beroep te Wildervank) onder toezicht van de commissarissen M.M. Duintjer Ezn., koopman, S. Duintjer, ingenieur en koopman, en J.
Lees ook: Duik in de Geschiedenis van Autobedrijven
Automobielbedrijf J. Hulleman N.V.: Een Eeuw van Service
Voor Automobielbedrijf J. Hulleman N.V. was 1971 een belangrijk jaar vanwege het 100-jarig bestaan. De geschiedenis van het bedrijf is in een boekwerkje vastgelegd. Pieter Hulleman, in 1842 te Edam als zoon van een brood- en scheepsbeschuitbakker geboren, begint een zaak in Gouda. Pieter had het vak van zadelmaker, rijtuigbekleder en stoffeerder geleerd. In de loop van de jaren ziet hij kans een aardige zaak op te bouwen. In 1895 wordt Pieter Hulleman getroffen door een ernstige ziekte.
Zijn zoon, de heer J. L. Hulleman wordt van de HBS afgehaald en moet tijdens de ziekte van zijn vader de zaken waarnemen. Gelukkig herstelt Pieter Hulleman binnen niet al te lange termijn. Het bedrijf Hulleman schakelde in april 1910 over op de verkoop en reparatie van rijwielen. De zaak bloeide op. Jammer was het, dat de in 1914 afgekondigde mobilisatie roet in het eten gooide. Een direct gevolg ervan is, dat Hulleman jr. in dienst moest. Zijn standplaats wordt Utrecht.
Met behulp van een zuster en een broer en een goede monteur die niet in dienst hoefde wordt de zaak draaiende gehouden. Omstreeks 1920 verkoopt Hulleman de eerste T-Ford. Het duurt nog tot 1924 voordat de Fordfabriek Hulleman verzoekt Official Ford Dealer voor Gouda e.o.
Luijbregts uit Valkenswaard: Van Fietsen tot Auto's
Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan (1917-2017) heeft Luijbregts uit Valkenswaard dit boek uitgegeven. Kees Luijbregts begon in 1917 zijn eigen bedrijf: de Eerste Valkenswaardse Autogarage. Twee jaar later al kocht hij het pand naast sigarenfabriek Jasneva aan de Eindhovenseweg. Er werden ook motoren en fietsen verhandeld en gerepareerd. Luijbregts was een van de eerste verkopers voor het in 1902 opgerichte merk “Gazelle". Hoewel er geen fietsen meer verkocht worden, hebben ze lange tijd deel uitgemaakt van de Luijbregts geschiedenis.
Garage Campfens: Een Nieuwbouwwijk Garage
Garage Campfens Na dat Hubertus Joseph (Bert) Campfens, geboren 7 juli 1888, in de zomer van 1924 vergunning kreeg om een werkplaats met woonhuis en winkel, ontworpen door de gemeentearchitect G. van Varik, te bouwen aan de Christaan de Vrieslaan in Middelharnis, stak Gedeputeerde Staten van Zuid‐Holland daar bijna nog een stokje voor. Destijds een mooie locatie, middenin wat toen een nieuwbouwwijk was. Het was daarmee het tweede als garage opgerichte gebouw op het eiland.
Lees ook: Betrouwbaar auto-onderhoud
Andere sleutelaars waren nog smid of werkten vanuit een oude, vaak houten, boerenschuur. Kort na ingebruikname van de nieuwe opstallen werd er een Autoline benzinepomp, voorzien van een duizend liter tank, geplaatst. In het begin bepaalden de handel in en reparatie van fietsen, motorfietsen en auto’s, zoals bij de meeste plattelandsgarages, het dagelijks leven. Verkoop van nieuwe fietsen was in die jaren geen probleem. Aansluiting op het telefoonnet volgde in januari.
N. Fisette & Zn, Maastricht: Van Vrachtwagens tot Bussen
Garagebedrijf N. Fisette & Zn, Maastricht Nicolas Fisette (1888-1952) startte met een vrachtwagenbedrijfje, vervolgens verkocht hij ook personenwagens, en dreef hij in de jaren twintig een kleine busonderneming (met bussen van Renault).
Ter Heegde en Vauxhall in Enschede: Een Lange Geschiedenis
In het begin van de vorige eeuw, om precies te zijn in 1908, begint Bernhard ter Heegde sr. in Enschede met een handel in haarden, kachels, rijwielen en naaimachines. Kort daarna wordt hij de eerste importeur van Miele wasmachines, wringers en stofzuigers en ook melkmachines. In 1938 bouwen Bernhard Ter Heegde en zijn zwager W. Damhuis een nieuw pand aan de Hogelandsingel in Enschede. Het pand voorziet in een garage met daarboven twee woonhuizen.
Het bedrijf wordt de “Singel Garage” genoemd en er worden o.a. Oldsmobiles verkocht. De connectie met General Motors in de Verenigde Staten van Amerika is gelegd! Ook worden er andere merken auto’s en vrachtwagens verkocht. Het dealerschap van Skoda en GMC-vrachtwagens is dan inmiddels ook een feit. Vauxhall en Bedford staan ook op de verkooplijst van het ...
Garage Stam: Renault en Meer
3 SLECHTSTE en 4 BESTE Renault-motoren ooit
Lees ook: Overzicht Autoservice Den Blanken
We spraken over tientallen onderwerpen, over broer Geerlof die autocoureur werd en de Europees titel won, over de sportwagen Alpine waar slechts twee Nederlandse dealers van zijn (waaronder dus Stam), over de autorally’s die Herman met zijn vader organiseerde, over de Cabrio-concerten voor klanten, over het sponsoren van de kleding en het vervoer van het Dames Volleybalteam dat eredivisie speelt, over de rol die de buschauffeurs van WC Tensen speelden voor het autobedrijf en over hoe Prins Bernhard elke dag in het bezit kwam van zijn witte anjer.
Iconische Bedrijven in Soest: Karwoczik en De Soester
In 2020 staan de iconische bedrijven in Soest centraal in het gelijknamige boek. Lex Bergers: ,,We hebben inmiddels een herkenbare eigen boekformule. Het is de combinatie van levendige geschiedenisverhalen met veel herkenbare anekdotes, veel niet eerder gepubliceerde foto’s en een grote hoeveelheid persoonlijke ervaringen van Soesters. Peter Beijer: ,,We brengen met die verhalen en foto’s de herinneringen van veel Soesters weer tot leven.
Bergers en Beijer brengen naast hun eigen werken ook dat van anderen uit. De dagelijkse blogs van Bas Romein tijdens de eerste periode van de coronacrisis werden in de zomer van 2020 gebundeld tot een interessant en inzichtgevend boekje. Eind november ligt het tweede deel over de Soester Iconische Bedrijven in de winkels.
Autovakmeester De Soester: Een Familiebedrijf met een Rijk Verleden
Deze week waren wij op de koffie bij de familie Karwoczik van Autovakmeester De Soester op de hoek Laanstraat/Kostverlorenweg. Elke Soester zal de naam 'Karwoczik' bekend voorkomen. Het automobielbedrijf startte in 1956 en mag dus dit jaar haar 65-jarig jubileum vieren. Autobedrijf De Soester is gestart door Coby en Sjors Karwoczik. Sjors Karwoczik was in Nederland achtergebleven, toen hij aan het eind van de Tweede Wereldoorlog als een van de Poolse bevrijders naar Nederland was gezonden.
Met zijn vrouw Coby Kuyer hebben ze samen vele jaren de zaak gerund en beiden hebben ook vele jaren autorijles gegeven. In de voorkamer van het huis aan de Smitsweg theorieles werd gegeven. Sjors en Coby kregen een groot gezin. Maar liefst negen dochters en één zoon. Die moesten uiteraard allemaal hun steentje bijdragen in de zaak. Zoon Jorg nam de zaak in 1991 over. Sinds een aantal jaar staan de kinderen van Jorg en Frida aan het roer van dit iconische familiebedrijf.
Andere Historische Elementen in Soest
In de loop der jaren heeft de Historische Vereniging Soest/Soesterberg bijzondere verzamelingen met foto’s, boeken en andere zaken over Soest ontvangen. Deze artikelen komen uit de rubriek 'Verdwenen Soest - Hervonden Soest' uit de Soester Courant.
Voorbeelden van Verdwenen en Hervonden Soest
- Anton Hofslot Birkstraat 133a
- Smederij van Wanzing
- Spoorhuisje no 38
- Bakker van de Beerekamp
- Heerensocieteit Okhuysen Soest
- Hoek v.Weedestraat-F.C.Kuyperstraat
Nieuwe Ontdekkingen
- Hartboys Voetbalclub
- Verkenners van Don Bosco
- Het Wijkhuis aan de Middelwijkstraat
- Gard van Witte Jan Schoutenkampweg 4
- De eerste school met een etage
- Jongens Be Quick 1938
- Zeventig jaar geleden in openluchttheater Soest
Soest in Oorlogstijd
- 10-14 MEI 1940.
- Het jaar 1941
- Het jaar 1943
- Het jaar 1944
KNAC Ledenlijst 1927
Een aantal bekende auto- en motormannen kennen we: de Voorburgse Packard-importeur Englebert bijvoorbeeld en ir. Schiff (oprichter en eigenaar van Vredestein en sinds 1926 voorzitter van de KNAC), motorfabrikant Eijsink uit Amersfoort en P.W. Scheltema Beduin, bekend uit de ANWB- en KNAC-geschiedenis, maar ook de man, die als wielrenner de luchtband in Nederland introduceerde.
Bekende leden: Anton Philips uit Eindhoven (lidnummer 223) Egbert ten Cate uit Almelo (lidnummer 327) Fietfabrikant Fongers uit Groningen (lidnummer 1628)
Politici en bestuurders: Jonkheer Tjarda van Starkenborgh Stachouwer (lidnummer 2641) Jonkheer Ruijs de Beerenbrouck (lidnummer 781)
Auto- en motormannen: Englebert (Packard-importeur) Ir. Schiff (Vredestein) Motorfabrikant Eijsink uit Amersfoort P.W. Scheltema Beduin (ANWB en KNAC)
Tabakshandelaar Eduard Lehman is familie van één van de oprichters van ‘Lehmans Brothers’, de bank die in 2008 failliet ging.
Park Vliegbasis Soesterberg
Ruim 100 jaar lang is Vliegbasis Soesterberg een gesloten bolwerk geweest voor het publiek. Sinds 2014 is Park Vliegbasis Soesterberg opengesteld en vormt het nu een schatkamer van natuur en militair erfgoed.
Museum Soest
Het museum Soest is gevestigd in een voormalig klooster “Huize St Jozef”. De inwijding van “Huize St Jozef” vond plaats op 15 september 1868.
Oude Kerk van Soest
Omstreeks 1350 gebouwd, gewijd aan de Heiligen Petrus en Paulus.
Soest sinds 1960
De heer E. Heupers maakte de beschrijving van de Soester historie in 1959. Sinds die tijd heeft de geschiedenis van Soest een vervolg gekregen.