In 1980 zag de Fiat Panda het levenslicht. De kleine hoekige Italiaan werd op de markt gebracht om te voorzien in goedkoop en praktisch vervoer.
Wat is de beste stadsauto? We vergelijken er 4! | ANWB Flashback
Fiat Panda 1000 S
Het Ontstaan van een Icoon
De eerste generatie Fiat Panda rolde in 1980 van de band en was het geesteskind van Giorgetto Giugiaro. Zijn opdracht? Het doel was om een kleine stadsauto te creëren die leuk was om te zien met veel binnenruimte. En dat deed hij: de Panda was vier wielen en een doos - letterlijk.
Giugiaro hield zich uitstekend aan zijn opdracht door veel moeite te steken in het ontwerp, maar de kosten zo laag mogelijk te houden. De auto was technisch eenvoudig gebouwd om zo gemakkelijk onderhouden te kunnen worden. Het ontwerp van de Panda was briljant in zijn eenvoud.
Rechte lijnen, vlakke ruiten en een minimalistisch dashboard. De carrosserie leek op een blokkendoos, maar dat was precies de bedoeling: elk paneel was makkelijk te vervangen en goedkoop te produceren. Binnenin was het allemaal functioneel, maar verrassend gezellig.
Lees ook: Eerste Generatie Panda: Een Overzicht
Het dashboard was eenvoudig en bestaat uit 1 unit met snelheidsmeter en wat lampjes boven een lange gestoffeerde ‘geul’ waar je allerlei spullen in kwijt kunt en waar de asbak aan hangt. Het vernuft was zichtbaar in de vormgeving van de dunne, maar verrassend comfortabele stoelen. De bekleding was daarnaast afneembaar én uitwasbaar. Verder bood het interieur tal van variatiemogelijkheden.
Technische Specificaties en Motorvarianten
De Fiat Panda werd aanvankelijk geproduceerd in drie motorvarianten. De tweecilinder 650 cc motor uit voorganger Fiat 126 vond zijn plek in de goedkoopste versie. Ook werden de bekende 847 cc (in de Panda 34) en de 903 cc motor (in de Panda 45) gebruikt. De motoren vonden hun weg binnen een verbluffend eenvoudig, maar o zo doordacht concept.
In 1986 kreeg de Panda Mark 2 een aantal belangrijke mechanische upgrades. De oude 652 cc motor werd vervangen door een 769 cc krachtbron en de achterwielophanging werd een onafhankelijk systeem. De nieuwe FIRE motoren (allen viercilinders met 769cc, 999cc en 1108 cc) met bovenliggende nokkenas en een vijfvoudig gelagerde krukas droegen daar ook aan bij.
De titel van topmodel gaat ongetwijfeld naar de Fiat Panda 4×4 Sisley, geïntroduceerd in 1987. Deze stoere uitvoering had de 1.0 FIRE-motor met 50 pk en 77 Nm koppel, goed voor een topsnelheid van 135 km/u en een sprint van 0-100 km/u in 17 seconden - niet spectaculair op papier, maar met die lage gearing en het lage gewicht voelde het veel levendiger dan het klinkt.
De Panda 4x4: Een Berggeit
In 1983 kwam de 4×4-uitvoering, ontwikkeld samen met Steyr-Puch uit Oostenrijk. Die versie kon echt alles aan - van besneeuwde bergpassen tot onverharde dorpjes waar je normaal alleen ezels zag. Over bijzondere versies gesproken: de 4×4 werd de eerste kleine auto met dwarsgeplaatste motor die vierwielaandrijving kreeg. Hij debuteerde in 1983 en hield het - steeds gelijke tred houdend met modificaties en grotere motoren - met de modelwijzigingen.
Lees ook: Alles over je eerste rijbewijs
De auto werd door Steyr Puch in Oostenrijk ontwikkeld. De eindmontage vond ook in het Alpenland plaats. Het is wachten tot 1984 op deze 5 centimeter hoger geplaatste Panda, met banden met dikke noppen en vierwielaandrijving van Steyr-Puch. De Panda wordt berggeit. Dankzij zijn lage gewicht (820 kilogram) en zijn korte wielbasis komt hij overal boven.
Fiat Panda 4x4 Sisley
Facelifts en Evoluties
In 1984 onderging de Fiat Panda een eerste facelift. De blikken grille maakte ruimte voor een kunststof exemplaar inclusief het logo met vijf strepen. Ook kreeg de Panda andere typeaanduidingen.
De wijzigingen van 1986 waren ingrijpender. De carrosserie werd verstevigd en gegalvaniseerd. De kunststofpanelen rondom werden kleiner van omvang. De voorportieren kenden nu één groot glasoppervlak. En de Panda kreeg nu schroefveren aan de achterzijde. Hij kreeg in alle opzichten een meer volwassen uitstraling.
In 1991 begroette de eerste generatie van de Fiat Panda zijn laatste facelift. De grille werd weer licht gemodificeerd. En één model kreeg een Nederlands tintje: de Selecta kreeg de continu variabele transmissie van Van Doorne aangemeten, gekoppeld aan de 1.108 cc motor. Verder was de CLX een opvallende versie. Hij kreeg een vijfversnellingsbak.
Lees ook: Evolutie van de BMW 3 Serie
De Concurrentie en het Succes
De Panda moest concurreren met compacte stadsauto’s zoals de Renault 4, Citroën 2CV, Austin Metro en Volkswagen Polo. Maar geen van die rivalen wist dezelfde mix van eenvoud, robuustheid en karakter te leveren.
Van 1980-2003 zijn er zo’n 4 miljoen Panda’s gemaakt in zo’n 60 uitvoeringen waaronder een populaire 4×4, een Panda met automaat en een elektrische Panda. In Nederland zijn in totaal 105758 Panda’s geleverd van het eerste model. Ook in Spanje werd de Panda gemaakt door het Spaanse Seat.
Het Einde van de Eerste Generatie en de Opvolging
Uiteindelijk werd de eerste Fiat Panda in 2003 afgelost door generatie twee. Ongeveer viereneenhalf miljoen keer werd de kleine Fiat gebouwd. Simpel van opzet, maar o zo functioneel en sympathiek, bleek de Panda veel modegrillen te kunnen weerstaan.
De eerste generatie Fiat Panda loopt tot 2003. Een carrière van liefst 23 jaar en goed voor een verkoop van 5,5 miljoen exemplaren. Hij geeft de fakkel door aan een auto die eerst niet eens Panda zou worden genoemd. Fiat wilde de opvolger van zijn succesnummer niet meteen dezelfde badge geven, en stelde daarom eerst de naam Gingo voor. In 2003 werd de Nuova Panda geïntroduceerd, eerst onder de naam Gingo, maar daar was Renault niet content mee.
De Waarde van een Klassieker
Vandaag de dag zijn Panda’s van de laatste bouwjaren voor schappelijke prijzen te koop en eenvoudig voorhanden. De Panda’s uit de eerste bouwjaren zijn inmiddels zeldzaam en stijgen in de klassiekerwereld in aanzien.