Het Elektronisch Stabiliteitsprogramma (ESP) is een computergestuurde veiligheidstechnologie die in de meeste moderne auto's aanwezig is. Het is ontworpen om de stabiliteit van een auto te verbeteren door tractieverlies te detecteren en te beperken, en zo te voorkomen dat de banden ongecontroleerd slippen.
Wanneer het stabiliteitscontroleprogramma een verlies van controle over het stuurwiel detecteert, worden automatisch individuele remmen geactiveerd om het voertuig te helpen sturen in de door de bestuurder gewenste richting.
Waar komt het ESP systeem vandaan?
Het ESP-systeem waarmee de meeste moderne auto's zijn uitgerust, wordt vervaardigd door Bosch. Van 1987 tot 1992 ontwikkelden Mercedes-Benz en Bosch samen een systeem met de naam Elektronisches Stabilitätsprogramm ("Elektronisch Stabiliteitsprogramma", handelsmerk ESP) om zijdelingse slip te controleren.
Autofabrikanten stemmen de standaardinstellingen af op de rijeigenschappen en sportieve kwaliteiten van hun specifieke auto. Het Elektronisch Stabiliteits Programma (ESP) en het Elektronisch Stabiliteits Controle Systeem (ESC) zijn in alle opzichten hetzelfde, het is alleen een andere naam.
Alternatieve stabiliteitscontrolesystemen van andere merken zijn bijvoorbeeld "DSC" (Aston Martin, BMW & Jaguar), "MSP" (Maserati) en "PSM" (Porsche).
Lees ook: EPC voor Mercedes: Een diepgaande blik
ESP is van groot belang voor de veiligheid. Statistieken in Groot-Brittannië hebben aangetoond dat ESP de kans dat bestuurders betrokken raken bij een dodelijk ongeval met 25% kan verminderen. Evenzo blijkt uit studies in Zweden dat de kans op dodelijke ongevallen bij slecht weer tot 32% lager is wanneer de auto met ESP is uitgerust. Het verschil over het behouden van controle in een noodsituatie is werkelijk zo groot als tussen dag en nacht. Daarom heeft de Europese Unie in 2014 verplicht gesteld dat alle productieauto's met ESP zijn uitgerust.
Hoe werkt ESP?
ESP werkt samen met het antiblokkeerremsysteem (ABS) en het tractiecontrolesysteem (TCS). ABS is uiteraard bedoeld om de tractie te behouden en het sturen tijdens hard remmen mogelijk te maken door blokkering te voorkomen, terwijl TCS de aandrijfwielen van een auto assisteert om de tractie te behouden tijdens het accelereren.
Eenvoudiger gezegd: ABS zorgt ervoor dat de wielen niet doordraaien tijdens het remmen en TCS zorgt ervoor dat de wielen niet doordraaien tijdens het optrekken. Het ESP werkt hoofdzakelijk via het ABS, maar vertrouwt ook op het TCS om subtiele verschillen tussen de bedienings input van de bestuurder en de werkelijke reactie van de auto te detecteren.
Het doel van ESP is de hoek van het stuurwiel ten opzichte van de werkelijke rijrichting voortdurend te controleren; daarbij worden de individuele wielsnelheid, de gierhoek en de stuurhoek 25 keer per seconde gemeten. Op die manier helpt ESP fouten van de bestuurder te compenseren die anders de zijdelingse dynamiek zouden beïnvloeden; terwijl ABS en tractiecontrolesystemen hetzelfde doen voor de longitudinale dynamiek.
Als de auto zijdelingse tractie verliest en de voor- of achterkant zijwaarts begint uit te breken, reageert het ESP door de oorzaak van de slip weg te nemen, het vermogen zo nodig te reduceren en indien nodig individuele remmen te bedienen om de auto te helpen de stuurhoek te volgen.
Lees ook: Gids voor Zekeringen Mercedes Vito W638
Bij onderstuur remt het ESP het binnenste achterwiel af om de auto meer te laten draaien, terwijl het ESP bij overstuur het buitenste voorwiel afremt om een beter draaipunt te creëren en zo de achterkant van de auto weer onder controle te krijgen. Afhankelijk van het voertuig kan ESP nog andere functies omvatten om de veiligheid en de controle verder te ondersteunen zoals elektronische remkrachtverdeling (EBD) en noodrembekrachtiging (EBA).
Hoe herken je ESP?
ESP functioneert op ieder wegdek en reageert op slippen en corrigeert dit veel sneller en effectiever dan de typische menselijke bestuurder, vaak zelfs voordat de bestuurder zich bewust is van een dreigend verlies van controle over de auto. Om te voorkomen dat bestuurders overmoedig worden waarschuwen ESP-systemen de bestuurder met een ESP-lampje en/of een waarschuwingstoon wanneer ze ingrijpen, zodat de bestuurder zich ervan bewust is dat de grenzen van de bestuurbaarheid van het voertuig zijn bereikt.
Dit kan worden geïnterpreteerd als een waarschuwing om met meer finesse te rijden en/of meer aandacht te besteden aan het gripniveau (het spreekt voor zich dat het ESP sneller in werking treedt bij het rijden in extreme omstandigheden zoals modder, ijs of sneeuw).
Als het ESP/ESC-waarschuwingslampje (meestal een symbool van een auto met slippende lijnen erachter) constant brandt, betekent dit dat het systeem niet werkt. Dit kan een storing zijn, of het systeem werd uitgeschakeld.
Omdat stabiliteitscontrole onverenigbaar kan zijn met erg sportief rijden, hebben veel sportievere modellen een overbruggingscontrole waarmee het systeem gedeeltelijk of volledig kan worden uitgeschakeld. Bij eenvoudige systemen kunnen alle functies met één knop worden uitgeschakeld, terwijl meer gecompliceerde systemen een schakelaar met meerdere standen kunnen hebben of zelfs nooit volledig kunnen worden uitgeschakeld.
Lees ook: Informatie over Mercedes-Benz Autoverzekeringen
Standaard is het ESP altijd ingeschakeld en staat het klaar om de bestuurder te helpen telkens als de motor wordt gestart. Indien het ESP-waarschuwingslampje blijft branden, zelfs na een herstart en een afkoelingsperiode is er waarschijnlijk sprake van een technisch defect.
Storingen aan het ESC-systeem
Storingen aan het ESC-systeem komen niet veel voor. Bij een storing zal er een controlelampje op het dashboard gaan branden. Vervuilde sensoren kunnen de oorzaak zijn, schoonmaken is dan de remedie. Maar door blootstelling aan hitte, vocht en vuil kunnen de sensoren ook defect raken. Dan moeten ze vervangen worden. Ook de microprocessor kan stuk gaan.
Omdat de hedendaagse auto vol zit met allerlei elektronica, heeft de dealer apparatuur waarmee hij snel kan bepalen waar de storing zit. Laat hem dus uw defecte ESC-systeem repareren. Het is werk voor een vakman. Een kosteninschatting voor reparatie van de ESC is niet te geven.
ESP bestaat vanaf 1995. De werking is hetzelfde gebleven, al is in de loop der jaren het systeem wel verfijnd en vooral veel compacter en lichter geworden. Als je normaal rijdt, zul je niets merken van de aanwezigheid van ESC.
ESP-lampje: Wat betekent het en wat moet je doen?
Het ESP-lampje (Electronic Stability Program) op je dashboard is een indicator dat er iets aan de hand is met het stabiliteitssysteem van je auto. Dit systeem helpt om de grip en balans van je auto te behouden, vooral op gladde of bochtige wegen. Wanneer het ESP-lampje oplicht, betekent dit dat het systeem actief is, óf dat er een probleem is met de stabiliteitsregeling. Tijdig laten checken is slim, want ESP is een van die onzichtbare helpers die de veiligheid op de weg enorm verhogen.
Het ESP-systeem grijpt in wanneer de auto de grip dreigt te verliezen. Bij plotselinge stuurbewegingen of op gladde wegen kan het ESP de remmen van individuele wielen aansturen om de auto stabiel te houden. Dit werkt samen met het ABS-systeem en andere hulpsystemen om de kans op slippen te verkleinen en de controle over de auto te behouden.
Het ESP-lampje kan branden in verschillende situaties:
- Tijdelijk knipperen: Wanneer het ESP-systeem ingrijpt (bijvoorbeeld in een scherpe bocht of op een gladde weg), knippert het lampje kortstondig. Dit is normaal en betekent dat het systeem zijn werk doet.
- Constant brandend lampje: Als het lampje constant brandt, kan er een probleem zijn met het systeem zelf. Dit kan variëren van een kapotte sensor tot een probleem in de stuur- of wielregeling.
Een constant brandend ESP-lampje betekent dat het systeem niet optimaal werkt en dat je in sommige rijomstandigheden minder grip hebt.
Kan ik het ESP-lampje zelf resetten?
In sommige gevallen kan een eenvoudige reset het ESP-lampje uitzetten, maar dit is vaak een tijdelijke oplossing. Probeer de volgende stappen:
- Schakel de motor uit en wacht een paar minuten.
- Start de auto opnieuw om te zien of het lampje verdwijnt.
Als het ESP-lampje blijft branden, betekent dit dat er waarschijnlijk een onderliggend probleem is dat meer aandacht nodig heeft. Voor een veilige oplossing is het raadzaam om een professionele monteur de ESP-functie te laten controleren.
Waarom het ESP-systeem laten controleren?
Het ESP-systeem is een cruciale veiligheidsfunctie in je auto. Een defect systeem kan de grip en stabiliteit op de weg beïnvloeden, vooral bij slechte weersomstandigheden.
ESP algemeen
ESP is een afkorting van Elektronisch Stabiliteits Programma en werkt in combinatie met ABS en ASR. Wanneer het voertuig met ABS (Anti Blokkeer Systeem) en ASR/ASC (Anti Slip Regeling / Controle) is uitgevoerd, kan met behulp van een aantal extra sensoren en een softwareaanpassing het ESP systeem worden toegevoegd. De componenten zoals de wieltoerentalsensoren en de ABS pomp / regeleenheid worden namelijk ook voor het ESP systeem gebruikt.
Het ESP systeem regelt ook dat het motorvermogen afneemt; door de gasklep meer te sluiten, of door het verlaten van de ontsteking.
Het doel van het ESP systeem is om het bochtengedrag (onderstuur en overstuur) te verbeteren. Dit geldt o.a. voor situaties waarbij een remingreep in een een bocht genomen wordt, of op het moment dat er een uitwijkmanoeuvre plaatsvindt. Het ESP systeem remt een wiel van het voertuig af, zodat er weer een normaal stuurkarakter verkregen wordt.
Autoconstructeurs gebruiken voor hun modellen vaak hun eigen benamingen voor ESP, ook al is de werking hetzelfde. Deze andere benamingen worden gegeven, om het systeem ”luxer” dan het standaard ESP te laten lijken.
Onderstuur
Onderstuur treedt op wanneer de voorbanden onvoldoende grip meer op het wegdek hebben. De auto zal een flauwere bocht maken dan de bedoeling is, dus zal meer de neiging hebben om rechtdoor te gaan. De voorwielen zullen dus naar de buitenkant van de bocht glijden.
Onderstuur kan worden opgeheven om te zorgen dat de voorwielen weer voldoende grip op het wegdek hebben. Daarvoor kan er wat minder gas gegeven worden of er kan minder gestuurd worden. Nog meer sturen helpt niet tegen onderstuur, het kan het zelfs erger maken omdat de wielen dan alleen maar minder grip krijgen.
De meeste autofabrikanten stellen het onderstel zo af, dat de auto eerder de neiging tot onderstuur heeft dan tot overstuur.
Overstuur
Overstuur treedt op wanneer de achterbanden geen grip meer op het wegdek hebben. De achterbanden van de auto zullen richting de buitenkant van de bocht gaan glijden. De achterkant wil de voorkant dan inhalen, waardoor het voertuig om zijn as zal kunnen gaan draaien.
Overstuur kan gecorrigeerd worden door tegen te sturen en gas terug te nemen bij achterwiel aangedreven auto’s (bijv. BMW) en iets wat gas bij geven bij voorwiel aangedreven auto’s (bijv. Volkswagen). Vaak wordt er, vooral in de autosport, bewust gebruik gemaakt van overstuur om gemakkelijker en sneller door een bochtencombinatie te rijden. Bij een extreem geval wordt deze vorm van overstuur “driften” genoemd.
Overstuur is over het algemeen gevaarlijker dan onderstuur, omdat de meeste automobilisten dat minder snel kunnen corrigeren.
Sensoren van het ESP-systeem
Het ESP-systeem maakt gebruik van verschillende sensoren om de stabiliteit van de auto te bewaken en indien nodig in te grijpen:
- Stuurhoeksensor: Meet de draaihoek van het stuurwiel.
- Dwarsversnellingssensor (G-sensor): Meet de dwarsversnelling van de auto.
- Giermomentsensor (Yaw sensor): Registreert de neiging van het voertuig om om de verticale as te draaien.
- Remdruksensor: Meet de hydraulische druk in het remsysteem.
Deze sensoren leveren cruciale gegevens aan de ESP-regeleenheid, waardoor het systeem snel en effectief kan reageren op verlies van stabiliteit.
Hoe werkt het elektronische stabiliteitsprogramma (ESP)?
Het elektronisch stabiliteitsprogramma (ESP) is een belangrijk hulpmiddel in moderne auto’s. Het helpt de bestuurder om controle over de auto te houden, vooral in noodsituaties. Maar wat doet het precies? Wat is ESP?
ESP is een vorm van een autotechnologie. ESP staat voor elektronisch stabiliteitsprogramma. Dit systeem helpt de auto onder controle te houden bij plotselinge uitwijkmanoeuvres of een glad wegdek. Het werkt samen met andere rijhulpsystemen zoals ABS (antiblokkeersysteem) en TCS (tractiecontrole). ESP grijpt in als de auto dreigt te slippen.
Het systeem werd in de jaren negentig ontwikkeld door Bosch en Mercedes-Benz. Al snel volgden andere fabrikanten. ESP: verschillende namen voor hetzelfde systeem.
Autofabrikanten houden ervan om bestaande technologie een eigen naam te geven. Zo lijkt het alsof ze iets unieks aanbieden.
Hoe werkt ESP?
ESP gebruikt verschillende sensoren om te bepalen of de auto nog de kant op gaat die de bestuurder voor ogen heeft. Dreigt er onderstuur of overstuur? Dan grijpt ESP in door de remmen op afzonderlijke wielen aan te sturen. Soms wordt ook het motorvermogen verminderd om de auto te stabiliseren.
Een praktijkvoorbeeld: je rijdt te hard een bocht in en de achterkant van de auto begint te glijden (overstuur). ESP zal het wiel aan de voorkant van de buitenkant van de bocht afremmen. Daardoor draait de auto terug naar de juiste lijn.
Nadelen van ESP
ESP heeft ook nadelen. Niet 100% foolproof: ESP kan helpen, maar het kan fysica niet verslaan. ESP uitschakelen, kan dat altijd?
Bij veel auto’s kun je ESP gedeeltelijk of zelfs volledig uitschakelen. Maar niet altijd. Sommige modellen laten ESP altijd op de achtergrond actief. De knop op het dashboard schakelt het systeem hooguit gedeeltelijk uit. Het blijft dan ingrijpen bij extreme situaties. Bij sportievere modellen kun je, voor meer rijplezier, ESP volledig uitschakelen. Een compleet uitgeschakeld ESP betekent: alle grip ligt in jouw handen. Continu brandend: er is een storing in het systeem.
Hoe ESP zich door de jaren heen heeft ontwikkeld
ESP is niet meer hetzelfde systeem als twintig jaar geleden. De technologie is veel slimmer en sneller geworden. Koppelvectoring: moderne systemen kunnen de aandrijfkracht verdelen over de wielen.
#3 - Veiligheid begint al op de tekentafel - De uitdagingen van Engineering bij Enexis EBS
Wat als ESP niet werkt?
Een defect ESP-systeem is niet per se een ramp, maar kan in sommige situaties gevaar opleveren. Kapotte sensor: de meest voorkomende oorzaak. Problemen met de remmen: ESP gebruikt de remmen om grip te behouden.
ESP in het kort
ESP is een belangrijk veiligheidssysteem dat ervoor zorgt dat auto's minder snel slippen en beter bestuurbaar blijven. Het voorkomt ongelukken en is verplicht op nieuwe auto’s. Toch is het niet perfect. Sommige bestuurders vinden het te beperkend, vooral als ze sportief willen rijden.
Kun je zonder ESP? Op droog asfalt misschien. Maar op een gladde weg? Het is een van de belangrijkste innovaties op het gebied van autotechnologie: het Electronic Stability Program, oftewel ESP. Ondanks dat het een belangrijk veiligheidssysteem is, gaat er bij de meeste mensen geen belletje rinkelen bij de Engelse term. Vrij vertaald staat het voor Elektronisch Stabilisatie Programma. Het programma is simpelweg gemaakt om ongelukken te voorkomen. Het zorgt ervoor dat de auto dezelfde richting opgaat die de bestuurder met het stuur aangeeft.
Dit lijkt voor de hand liggend, maar wanneer je in een bocht (te) veel gas geeft, slippen de achterwielen weg naar de buitenkant. Het ESP-systeem voorkomt dit en zorgt ervoor dat de auto de aangegeven richting op gaat.