De Fiat Ducato is een populaire basis voor campers en bedrijfswagens. Een veelbesproken onderwerp onder Ducato-bezitters is de mogelijkheid om een handgeschakelde versnellingsbak te vervangen door een automatische transmissie. Dit artikel gaat dieper in op de ervaringen met het ombouwen van een Fiat Ducato naar een automaat, de verschillende soorten automatische transmissies en de voor- en nadelen van elk systeem.
De Comfort-Matic Versnellingsbak: Een Gerobotiseerde Oplossing
De automaat van de Ducato is geen gewone automaat, maar een manuele bak waar een robot op gemonteerd is die, als het ware, de handelingen van de bestuurder over neemt.
Eerst een stukje geschiedenis: de voorganger van de nieuwe negentrapsautomaat van Fiat was de Comfortmatic, een gerobotiseerde zesversnellingsbak. Dat systeem had een traditionele koppelingsplaat, met een elektronisch-hydraulische bediening. Er was goed mee te rijden, aldus de NKC, maar wel met wat schokkerige en trage schakelingen. Door het ontbreken van een kruipeffect was ook het manoeuvreren op oprijblokken wat lastig.
De Comfort-Matic kan niet ‘kruipen’ om langzaam te positioneren. Rijd bijvoorbeeld bij het gebruik van de keggen vlot naar boven. Liever in één keer naar het hoogste niveau en dan zo nodig terug laten zakken dan trede voor trede steeds even opnieuw optrekken.
Na vragen op nkcforum.nl is de NKC in 2022 een onderzoek gestart. Meldingen als ‘Laat versnellingsbak controleren’, ‘kan versnellingsbak niet bereiken’ of ‘ga naar uw dealer voor controle’ treden op wanneer de boordcomputer problemen opmerkt. Afhankelijk van het probleem kan de motor in noodloop gaan en rijdt de auto niet sneller dan 30 of 40 kilometer per uur.
Lees ook: Uitgebreide Review Zenec Navigatie
De meldingen over de Comfort-Matic-versnellingsbak zijn in een kwart van de gevallen te wijten aan afgebroken kunststof veerhouders op de koppelingsplaat. Wanneer de problemen worden veroorzaakt door afbrekende kunststof veerhouders of losse deeltjes, moet de koppelingsplaat vervangen worden. Als de afregeling van de versnelling iets is verlopen, moet de garage deze opnieuw inleren.
In de gesprekken met specialisten en Fiat heeft de NKC suggesties verzameld om de kans op problemen te verminderen. Als de automaat in heuvelachtig terrein regelmatig wisselt tussen twee versnellingen, ga dan over op handbediening en kies een lage versnelling.
De Fiat Ducato brengt na het openen van het bestuurdersportier het hydraulische deel van de Comfort-Matic vast op druk, zodat het systeem gereed is als de motor wordt gestart. Doe dus het bestuurdersportier even open en dicht voor het starten van de motor na langere stilstand.
Mogelijke oorzaken van problemen met de Comfort-Matic:
- Defecte koppelingsplaat
- Afgebroken kunststof veerhouders
- Verlopen afregeling van de versnelling
De NKC heeft geconstateerd dat niet alle meldingen dezelfde oorzaak hebben. Bij de helft van de meldingen is een defecte koppelingsplaat de boosdoener.
Wanneer de garantieperiode is afgelopen en de auto een probleem heeft met een defecte koppelingsplaat die bij normaal gebruik niet zou mogen optreden, dan adviseert de NKC om de verkoper aan te spreken. Geef de verkoper tijd en gelegenheid het probleem op te lossen. Als dat niet werkt, kun je een ingebrekestelling sturen.
Lees ook: Stuurbekrachtiging Fiat Panda oplossen
Hoe de Fiat Comfortmatic versnellingsbak te gebruiken
De Nieuwe Fiat Ducato 9G Tronic Automaat
Toch besluit Fiat Professional dat het tijd is om hun grootste bedrijfswagen, de Ducato, te voorzien van een moderne touch. Zo krijgt de bus een negentraps automaat. Dan gaat het rijden toch net even iets soepeler. De automaat vervangt het vorige automatische systeem, wat een gerobotiseerde handbak was.
De nieuwe Fiat Ducato automaat reageert heel anders en levert veel comfort en gemak, is de conclusie van het onderzoek. Deze automaat heeft een meerprijs van EUR 4.399,- en is leverbaar i.c.m. Het volledige artikel van de NKC kunt u hier nalezen.
De nieuwe 9-traps automaat van de Fiat Ducato is geen gerobotiseerde versnellingsbak, maar een „echte” automaat met koppelomvormer. Als je het woord koppelomvormer tegen komt, weet je dat je met een „echte” automaat te maken hebt. Zoals de handgeschakelde versnellingsbak een koppeling heeft (dus ook onze gerobotiseerde versnellingsbak) heeft de automatische versnellingsbak een koppelomvormer.
De koppelomvormer zorgt voor de verbinding van de versnellingsbak met de motor. Dat gaat met twee schoepenwielen. Het ene, het het pompwiel, is verbonden met de motor. Het andere, het turbinewiel, is verbonden met de versnellingsbak. De schoepenwielen komen niet tegen elkaar. De koppelomvormer is met olie gevuld. De motor draait, dus het pompwiel ook en de olie in het pompwiel wordt tegen de schoepen van het turbinewiel gecentrifugeerd. Daardoor beginnen de versnellingsbak en dus de schoepen van het turbinewiel te draaien.
Als je die techniek als leek een beetje door hebt begrijp je, dat je geen koppelingsvertraging voelt. Door de olie in de koppelomvormer zijn motor en versnellingsbak voortdurend gekoppeld. De camper rijdt zonder gas te geven van de plaats. Dat is eigen aan een „echte” automaat.
Lees ook: Oplossingen Versnellingsbak Fiat 500
Eenmaal op de weg en met wat meer gas trekt de motor soepel door naar de hogere versnellingen. Maar van het schakelen van deze 9-traps merk je niets. Niet 6 maar 9 schakelingen. Wat een genot. Wat een souplesse. En best stil, ook in de hogere toerentallen. De camper doet gewoon mee met het overige verkeer.
De automaat beschikt over drie programma’s: Normaal, Eco en Power. Wat daarmee wordt bereikt is wel duidelijk. In de Eco is goed in het verkeer mee te komen en het scheelt brandstof.
De automaat heeft twee schakelstanden: de Drive stand en de Autostick-stand. In de Drive wordt automatisch geschakeld, waarbij de elektronica rekening houdt met rijsnelheid, belasting en helling. De Autostick is voor steile hellingen. Je schakelt dan handmatig naar een andere versnelling, om bijvoorbeeld bergafwaarts in een lagere versnelling meer koppel te realiseren.
Met een automaat is het heerlijk rustig sturen. Je hoeft je niet te bekommeren om het koppelen, het schakelen je kunt je volledig concentreren op het verkeer, de omgeving of het manoeuvreren.
Brandstofverbruik 9G-Tronic (gegevens van Promobil):
| Modus | Verbruik (liter per 100 km) |
|---|---|
| Eco | 9,2 |
| Normal | 9,9 |
| Power | 10,5 |
Overwegingen bij het Ombouwen
Technisch zal het wel mogelijk zijn. Bestaat er een automaat voor dit type motor, in het interieur zal e.e.a gewijzigd moeten worden (pook en houder). Waarschijnlijk heeft een automaatversie ook zwaardere remmen ivm minder motor-remvermogen. Al met al is het misschien voordeliger om in te ruilen op een versie met automaat.
De bak kost 2.100 euro extra bovenop de bestaande Ducato-motoren. De goedkoopste Ducato met automaat kost daarmee 27.050 euro. Voor zo’n grote bus is dat een eerlijk bedrag. Een handgeschakelde Ducato kost 19.650 euro, een waar koopje.