De jaren 50 waren een cruciale periode voor Fiat, waarin het merk zich ontwikkelde tot een symbool van de Italiaanse wederopbouw en massamobilisatie. Met iconische modellen zoals de 500 en de 600, speelde Fiat een hoofdrol in het motoriseren van Italië. Hieronder volgt een overzicht van deze modellen en hun impact.
De Iconische Fiat 500
Het ultieme symbool van de Italiaanse volksauto, is natuurlijk de 500. Dat blijkt niet alleen uit de rijke historie die eigenlijk terugloopt tot ver voor de oorlog, maar ook uit de associaties die mensen overal ter wereld met deze Fiat hebben. Vooral de zintuiglijke associaties rond de kleine Fiat zijn heel sterk en vormen voor velen zelfs een verrukkelijke jeugdherinnering. Uw redacteur had bijvoorbeeld een Italiaanse oma die er jarenlang driftig allerlei smalle drukke straatjes mee bedwong. Het autootje was eigenlijk een verlengstuk van haar persoonlijkheid en daarmee is er wat mij betreft ook niets Italiaanser dan een 500. De temperamentvolle 500 en de typische Italiaanse verstedelijkte agglomeraties, vormen een perfecte eenheid. Op zeer wendbare wijze is de 500 altijd de ideale auto geweest in een steeds meer mobiele naoorlogse Italiaanse samenleving. Als je de stad zou vergelijken met een gatenkaas, dan is de 500 de gretige muis. Bedenker Dante Giacosa had als geen ander door welke auto feilloos begrepen zou worden door de burger.
De modernisering van een land werd al ten tijde van het Fascisme wat Fiat betreft, ingezet met de bouw van een sterke, praktische en betaalbare auto. Voor de oorlog (en net daarna) was dat de 500(A), 500B en 500C, bijgenaamd de ‘Topolino’, en vanaf de jaren ’50 was het de 600, gevolgd door de Nuova 500 zoals de meesten die kennen. De ‘Nuova’ is sinds z’n introductie in 1957 eigenlijk nooit meer echt verdwenen, temeer omdat velen deze auto zijn blijven koesteren, maar ook omdat Fiat in de jaren die volgden min of meer dezelfde kernwaarden succesvol heeft weten toe te passen op andere modellen zoals de 850, 126, 127, 128, Uno en Panda. Bovendien is sinds 2007 de 500 letterlijk weer terug in modernere vorm. Een model dat Fiat nu mondiaal aan de nodige groei helpt. Tot 1975 werden er bijna 3,9 miljoen (3.893.294) exemplaren van de Nuova 500 gemaakt. In 1975 werd de 500 inmiddels bij SicilFiat gebouwd in Termini Imerese. Daar rolden op 4 augustus de laatste exemplaren van de band.
Toen de wederopbouw van het land eigenlijk voltooid was, kwam in het reeds gemoderniseerde en welvarende Italië ook de behoefte aan meer comfortabele auto’s. De belangrijke rol die de 500 speelde kwam uiteindelijk dus enigszins te vervallen, al bleef Fiat natuurlijk nog altijd leuke Spartaanse auto’s bedenken. We vertellen je het succesverhaal van de 500 en zijn fabrikant in de meest vruchtbare periode die het merk ooit gekend heeft.
De 500 was vanaf 4 juli 1957 een hoofdrolspeler in een succesvolle reeks van nieuwe naoorlogse modellen die Fiat volledig in eigen huis ontwikkelde. Binnen een periode van amper 10 jaar werden alle vooroorlogse Fiat’s vervangen door de 1400/1900 (1950), 1100-103 (1953), 600 (1955) en de Nuova 500. Op deze basismodellen werden bovendien talloze varianten bedacht inclusief lichte bedrijfswagens. Hoewel de Italiaanse auto-industrie al een lange geschiedenis achter de rug had, zijn dit de jaren dat de massaproductie pas echt vorm begon te krijgen. Fiat ging de strijd aan met zelfstandige sterke concurrenten als Lancia en Alfa Romeo.
Lees ook: Jaren 70 Fiat Modellen
Fiat stak al in 1946 van wal dankzij projecten die gedurende de oorlog en tijdens diverse bombardementen werden uitgedacht. Algemeen directeur Vittorio Valletta gaf ingenieur Dante Giacosa namelijk al in de roerige tijd van de Repubblica di Salò, de opdracht om zoveel mogelijk te werken aan voorbereidingen voor na de oorlog. Vanuit de puinhopen pakte men vervolgens direct de draad weer op.
Fiat lanceerde samen met de 500 ook een van de meest uitgebreide reclamecampagnes ooit. Het management had dus duidelijk de verkoop van grote aantallen op het oog. Daarbij koos de commerciële afdeling van Lingotto bewust voor de titel ‘Nuova 500’ om de terugkeer van de volksauto te markeren. De 500 ‘Topolino’ stond al symbool voor vooruitgang en had een goede naam. De nieuwe 500 moest dat succes herhalen en zelfs zien te overtreffen. Fiat schreef in haar folders dat nu nog meer mensen een moderne auto zouden kunnen bezitten dankzij een gunstige prijs. Men koos voor de overkoepelende slogan “Piccola grande vettura” (‘Kleine grote auto’). Ook de landelijke televisie bezocht in de dagen rond de lancering de Mirafiori-fabriek. Dante Giacosa werd zelfs gevraagd om een interview af te geven naast de assemblagelijn in de fabriek.
Fiat bracht met de 500 een alternatief op vier wielen voor de scooter, die in die tijd eveneens met een ware opmars bezig was en Italië mobiel maakte. De 500 ging dus samen met de Piaggio, Innocenti, Vespa en Lambretta het straatbeeld bepalen van de jaren ’50 en ’60. Piaggio verkocht in Italië bijvoorbeeld meer dan een miljoen scooters binnen een periode van 10 jaar. De tweewielers waren in eerste instantie de grootste concurrenten.
De Fiat 600: Een Andere Pionier
Daarom aarzelde Fiat niet en bracht het nog voor de 500 alvast de 600 gezinswagen in 1955. Deze bleef in productie tot 1970 en rolde 2.7 miljoen keer van de band in Turijn en werd bovendien bijvoorbeeld ook in Spanje en Joegoslavië geproduceerd. Het was het eerste zeer succesvolle massaproduct van Fiat.
Productie en Groei
Fiat produceerde met de komst van dit soort producten in 1950, voor het eerste meer dan 100.000 auto’s in een jaar (108.700). In 1960 waren dit er inmiddels 513.300 en in 1965 zo’n 994.000 stuks in een jaar. In 1956 werden er bij Fiat gemiddeld 1000 auto’s per dag gebouwd en in 1960 waren dat er al 2000. Vanaf 1965, wanneer ook de 850 inmiddels ten tonele is verschenen, komt de productie zelfs op een gigantische 4000 per 24 uur.
Lees ook: Uitgebreide Review Zenec Navigatie
Fiat had in 1950 72.000 werknemers in dienst. In 1960 waren dat er inmiddels 93.000 en in 1970 185.000. Fiat won de strijd van de tweewielers, want de verkoop van scooters nam vanaf 1955 consequent af, vooral vanaf het jaar dat de 500 werd geïntroduceerd. In 1965 produceerde Fiat voor het eerst een miljoen auto’s in een jaar, terwijl er in dat jaar ‘slechts’ iets meer dan 200.000 scooters en brommers werden verkocht. De 500 was gedurende deze vette jaren het onmiskenbare symbool van een steeds meer autorijdend Italië, samen met de 600 en vervolgens ook de 850 (1964).
Fiat profiteerde als hofleverancier van economische auto’s ook van de toenemende belasting op auto’s, in een periode dat Italië van 6 auto’s per 1000 inwoners (1950) naar 32 auto’s per 1000 inwoners (1960) en vervolgens naar 167 auto’s per 1000 inwoners ging (1970).
De Fiat 600 maakte zijn debuut in 1955 en werd bepalend voor de massamobilisatie met kleine, praktische auto's in de jaren '50 en '60. In 1957 introduceerde Fiat de Nuova 500, bedoeld om de Fiat 500 Topolino te vervangen.
Over Fiat S.p.A.
Fiat S.p.A., oorspronkelijk FIAT (dat staat voor Fabbrica Italiana Automobili Torino is), was een Italiaans autofabrikant, automerk en industrieel concern. Fiat viel tot 2021 onder de Fiat Chrysler Automobiles (FCA Group). FCA is eind 2019 gaan samenwerken met het Franse PSA. Thans heet dat de Stellantis NV. Dit is een multinationaal autoproductiebedrijf dat op 16 januari 2021 is opgericht op basis van een 50-50 grensoverschrijdende fusie tussen het Italiaans-Amerikaanse conglomeraat Fiat Chrysler Automobiles (FCA) en de Franse PSA Group. Het bedrijf Stellantis NV heeft zijn hoofdkantoor in Amsterdam.
Fiats belangrijkste markt is Europa, en dan vooral Italië. Fiats aandeel in de Europese markt daalde van 9,4% in 2000 naar 5,8% in de zomer van 2004. Op dit punt werd Sergio Marchionne als 'Fiat Chief Executive'. Tegen maart 2009 was hun aandeel alweer 9,1%. Fiat kreeg twaalf keer de 'European Car of the Year'-award in de afgelopen 40 jaar. Dit is het meeste van alle fabrikanten.
Lees ook: Stuurbekrachtiging Fiat Panda oplossen
Fiat S.p.A. is een Italiaans industrieel concern en autofabrikant met roots in Turijn. De Fiat Group heeft belangen in diensten, uitgeverijen en het bouwen van machines voor massaproductie. FIAT begon in 1899 met de productie van automobielen. De eerste auto had een 649cc motor met 3,5 PK vermogen. In de eerste 10 jaar maakte FIAT niet alleen auto’s, maar ook bussen, trucks, trams en scheeps- en vliegtuigmotoren. Ook werd het Italiaanse merk actief in de autosport.
De fabriek draaide prima en in 1919 werden er zelfs drie modellen gepresenteerd. In 1921 werd de fabriek Polski Fiat geopend. In de 20-er jaren experimenteerde FIAT met hydraulische vering en monteerde men als eerste een aluminium cylinderkop. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was ook Fiat bezig met het produceren van oorlogsmaterieel. Na de oorlog opende het Italiaanse merk een tweede fabriek in Lingotto, een district in Turijn. Deze fabriek had vijf verdiepingen en bijzonder aan het pas was dat er zicht een testbaan met verhoogde bochten op het dak. Fiat zette hiermee niet alleen de toon met de grootste autofabriek in Europa, maar begon ook activiteiten te ontplooien binnen de de spoorwegen en elektriciteit.
Na de oorlog was het bedrijf al snel weer op de been, door een effectieve kostenbeheersing. Een nieuw model, met vier zitplaatsen, werd gelanceerd: de Fiat 509. Het bedrijf deed veel voor haar personeel op het gebied van scholing, sportclubs en gezondheidszorg. In 1932 werd de 508 Balilla geïntroduceerd, waarvan er meer dan 100.000 geproduceerd zijn. In 1935 werd de 1500 geïntroduceerd, het eerste modelvan Fiat gemaakt met behulp van aërodynamica. In 1936 kwam het merk met haar 500 ‘Topolino’ uit, de kleinste auto die in massa werd geproduceerd. In 1948 werd de complete serie hernoemd, maar het waren voornamelijk pre-oorlog modellen. Twee jaar later werd de 1400 geïntroduceerd, de eerste auto van FIAT die met zelfdragende carrosserie was uitgerust. In 1955 werd de 1400 opgevolgd door de 600, waarvan een versie, de Multipla, de eerste MPV wordt genoemd.
Verkopen startten langzaam, maar het zou uiteindelijk uitgroeien tot een absoluut icoon. De auto werd het geliefde onderwerp van vele tuners, die zoveel mogelijk vermorgen uit het 500CC blokje probeerden te persen. In 1964 werd de 850 gepresenteerd in Coupé, Spider en Station-versie. In 1966 werd de 124 geïntroduceerd, welke het schopte tot auto van het jaar 1967. In 1967 werd de 125 geïntroduceerd, en in 1969 de 130. De voorwiel aangedreven 128 werd in datzelfde jaar voorgesteld aan het publiek, het was ook dat in dit jaar dat het bedrijf Lancia inlijfde.
In 1978 werd de Ritmo met veel tromgeroffel geïntroduceerd, maar het zou een auto blijken met veel kwaliteitsproblemen. In 1981 werd de Panda geïntroduceerd, die 20 jaar in productie zou blijven. In 1984 kocht FIAT ook Alfa Romeo op. In de jaren ’90 werden vele modellen geïntroduceerd, waaronder de Cinquecento (500), een kleine stadsauto en de Punto. Beide waren zeer populair, maar de grotere FIAT’s bleken minder populair. Het martkaandeel begon ondanks de populariteit van de Punto in te zakken, waarna het merk alle zeilen bij moest zetten. General Motors kocht uiteindelijk een groot aandeel in de fabriek.
Bij zijn introductie in 1936 was de eerste Fiat 500 de kleinste in massa geproduceerde auto ooit.
De 127 betekende een revolutie voor Fiat's compacte auto's, met een sterke focus op efficiëntie, innovatie en brandstofbesparing. Dit model bood een modern ontwerp met slimme oplossingen en veel ruimte. De Fiat 126, gelanceerd in 1972, zette de traditie voort van betaalbare Fiat modellen en was uiterst wendbaar en perfect voor kleine parkeerplekken. De Fiat Dino, ontwikkeld samen met Ferrari, was bedoeld als een betaalbare sportauto in het midden van de jaren '60.
Sinds zijn introductie in 1980 zijn er al meer dan 7,5 miljoen exemplaren van de Panda geproduceerd.
Fiat en in het bijzonder de 500 bracht voor veel Italianen voor het eerst een eigen auto binnen bereik.
Heritage biedt je de mogelijkheid om de waarde van je klassieke Fiat te laten vastleggen in een Certificaat van Echtheid. Herdrukken van originele instructieboekjes, vintage accessoires, schaalmodellen en nog veel meer: je vind het allemaal in onze Heritage Store.