De geschiedenis van G. de Haan Automobielen is een verhaal van voortdurende innovatie en groei, waarbij het bedrijf zich heeft ontwikkeld tot een toonaangevende speler in de Nederlandse automobielindustrie. Het bedrijf heeft een rijke historie die teruggaat tot de beginjaren van de auto in Nederland.
De gemiddelde intensiteit van het automobielverkeer in 1938 laat zien hoe de auto steeds meer een onderdeel van het dagelijks leven werd. Innovaties in transport werden gezien als een belangrijk element in de modernisering van Nederland. Gaandeweg de twintigste eeuw behoefden het nut en de noodzaak van investeringen in het vervoer steeds minder te worden beargumenteerd.
Daarin kwam verandering in de jaren zeventig, toen de vanzelfsprekendheid van bestaande keuzes voor uitdijende (lucht)havens en wegenaanleg in dienst van de auto opnieuw ter discussie kwam te staan.
Het geniale plan om Amsterdam autocentrisch te maken
Deelstudies en Onderzoeksteams
De totstandkoming van dit deel over transport hebben veel mensen meegewerkt. Dit deel is het hoofdproduct van een onderzoeksprogramma dat bestond uit drie deelstudies (de auto, de Rotterdamse overslagtechniek en Schiphol) en drie onderzoeksteams.
Het onderzoeksteam voor het auto-onderzoek werd gevormd door Ruud Filarski, Gijs Mom, Johan Schot en Peter Staal. Het team voor het havenonderzoek werd gevormd door Hugo van Driel, Ferry de Goey, Paul van de Laar en Johan Schot.
Lees ook: Autobedrijf Verheul & De Haan: Uw roetfilter specialist
Door de drie onderzoeksteams is of wordt een reeks van publicaties gerealiseerd. Dit betreft zowel een apart boek over Schiphol en de Rotterdamse haven, een proefschrift over de auto (door Peter Staal, komt gereed in 2002), artikelen in wetenschappelijke tijdschriften, rapporten alsmede artikelen in meer populaire bladen.
Kaart van verkeersintensiteiten in Nederland.
Recente Ontwikkelingen
Op 31 januari was het weer feest bij firma De Haan. Er werd een auto geleverd. Na afgelopen jaar veel Scania’s en een DAF aan het wagenpark toegevoegd te hebben kwam er vrijdagavond een Volvo FH500 6×2 naloper. Deze wederom mooie auto werd geleverd door Harbers trucks Barneveld en is voorzien van een Vlastuin Truckopbouw opbouw, het spuitwerk is zoals gebruikelijk bij De Haan door Van Winkoop gedaan.
Er stond buiten alweer een nieuwe auto klaar om opgebouwd te worden, maar dat komt later dit jaar. Maar van gezellige feestjes komt er van foto’s maken niks, ( bij mij (Erwin Visser, red.) in ieder geval) dus hebben we zaterdagmorgen afgesproken om de beelden te maken.
Samen met de oude FH2 en daarna zijn we de polder in geweest. Daarna nog andere auto’s op de foto gezet maar dat is nu niet van toepassing.
Lees ook: Autobedrijf De Haan Drachten: Uw complete gids
Century Autogroep
Om een verdere groei van Century mogelijk te maken wordt het pand aan de Paterswoldseweg grondig verbouwd. De los van elkaar gebouwde panden worden samengevoegd. Ook in Haren vindt er een grondige verbouwing plaats.
Inmiddels heeft de verkoop van Volkswagen bedrijfswagens een dusdanige vlucht genomen dat dit bedrijfsonderdeel samen met Schadenet verhuist naar een eigen pand aan de Narvikweg in Groningen.
Century Autogroep breidt zijn werkterrein verder uit in Drenthe door de overname van Auto de Vries in Assen. Hiermee verdubbelt het bedrijf in omvang omdat De Vries Holding ook een eigen lease-, verhuur- en schadetak heeft.
Gelijktijdig met de introductie van de SEAT Leon verwerft Century naast de merken Volkswagen en Audi ook het SEAT dealerschap in Groningen.
Century Autogroep groeit door en verhuist met Volkswagen, Audi en Century Autoverhuur Groningen naar de nieuwbouwpanden aan de Bornholmstraat.
Lees ook: Autobedrijf Benschop: Wat zeggen klanten?
Erik Meems koopt Century Autogroep van Pon en Autobedrijf Tjeerdsma van Piet Tjeerdsma. Beide bedrijven gaan verder onder de naam Century Autogroep. Met de toevoeging van de gebieden Oost-Groningen en Zuidoost Drenthe wordt het werkterrein fors uitgebreid.
Na een grondige verbouwing wordt het pand aan de Paterswoldseweg weer in gebruik genomen. Volkswagen Bedrijfswagen en het Bedrijfswagens Modificatie Centrum BMC verhuizen van de Narvikweg hier naar toe.
Opening van de nieuwbouw van de ŠKODA en SEAT aan de Bornholmstraat in Groningen. Hiermee zijn alle personenwagenmerken die Century vertegenwoordigt gecentreerd op één campus in Groningen. Century Autogroep ontvangt van vakbond FNV de award 'Gouden Korenaar' voor beste werkgever in de automotive.
Opening van de nieuwbouw op de mobiliteitscampus aan de Bornholmstraat. Op de campus is nu ook een wasstraat gevestigd. Daarnaast is de schadevestiging van de Narvikweg en zijn de Volkswagen Bedrijfswagens en bedrijfswagen ombouwcentrum van de Paterswoldseweg naar de Bornholmstraat verhuisd.
Century neemt in de zomer van 2018 het SEAT en ŠKODA dealerschap in Drenthe over van de Broekhuisgroep. Hiermee is Century, naast Volkswagen, Audi en Volkswagen Bedrijfswagens, nu ook SEAT en ŠKODA dealer in Drenthe. In het najaar neemt Century Auto Brink in Hoogeveen over. Hiermee bewerkstelligt Century in Drenthe een goede verkoop- en servicespreiding in Drenthe met vestigingen in Assen, Emmen en Hoogeveen.
Verder is Century in 2018 ook een van de vier officiële CUPRA dealers van Nederland geworden en een van de twee pilot-dealers voor de verkoop van Kalkhoff e-bikes in een dealerbedrijf.
Stationsstraat Heerenveen: Een Historisch Perspectief
Dankzij één element op deze museumfoto nr. 171 zijn we in staat aan deze weg nog een naam te koppelen. Links staat het allereerste gebouw, dat tot stand komt als de hoofdingenieurs van de waterstaat hun plannen voor de aanleg van het spoorwegtracé Zwolle - Leeuwarden goedgekeurd zien door Z.M. de Koning. Het begin ligt derhalve in 1866/1867 net als de bouw van het eerste spoorstation. De weg heet dus ‘Stationsweg’, later Stationsstraat genoemd.
Historische spoorlijn Zwolle-Leeuwarden.
Het burgerhuis vooraan rechts in een lommerrijke omlijsting is tot stand gekomen na een aanbesteding in maart 1875 in opdracht van A. Propstra Hz. door de architect E. Kuiper uit ‘t Meer (zie L.C. 23-2-1875) Tegelijk wordt er door P.A.Korf te Nijehaske ook een burgerhuis van dezelfde architect aanbesteed.
Op 14 april 1901 is Marijke Propstra, de in 1873 geboren dochter van Albert Hendriks Propstra en Ymkje de Jong, de geadresseerde van een prentbriefkaart met een afbeelding van een heerenhuis met een bord aan de gevel “Kook-en Huishoudschool”. Het wordt haar toegestuurd op de Stationsweg door haar vriendin Elizabeth Overdiep.
Enkele jaren geleden brengt een museumvriendin die kaart als een schenking met als toelichting, dat de getoonde huizen in deze Stationsstraat moeten hebben gestaan. Na alle beschikbare ansichtkaarten, foto’s en plattegronden met de vergrootglas, loep en andere hulpmiddelen te hebben ‘geröntgend’ blijft er slechts één conclusie over: die ‘kook-en huishoudschool’ heeft nimmer Heerenveense jongedames opgeleid in de huishoudelijke kunsten.
De gevel is dat van een vrijstaande woning met een klassieke indeling: beneden een deur met stoep en twee ramen; boven drie ramen en een grote tweeraamsdakkapel met zijraampje. Ten oosten van dit pand laat de aldaar staande boom zien, dat de drukkerij van Hepkema (Nieuwsblad van Friesland) nog niet is gebouwd.
Voor de datering van deze foto is dat een cruciaal gegeven, want het besluit van B. en W. van Haskerland van 18 juni 1904 voor de plaatsing van twee gasmotoren in de courantdrukkerij aan de Stationsweg blijkt gehoneerd en vastgelegd in een ‘Register, betr. fabrieken en werkplaatsen, opgemaakt in gevolge de veiligheidswet (hinderwet)” (HAS inv. nr. 1626)
Dat dubbelpand staat er tegenwoordig nog onder huisnummer 3 en 5 en wordt in de jaren dertig bewoond door accountant Swillens en advocaat-procureur de Geer. In de Haskerlandse periode - wijk C - blijken de panden nr. C 1 en C 3 op de deurpost te hebben gehad.
De eerder genoemde erfgoednota heeft alle beoordelingscategoriën van rake volzinnen voorzien, maar komt voor de geschiedenis van het dubbelpand niet verder dan een ‘bouwjaar omstreeks 1870’.
Genoemde Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt blijkt in de jaren 1873 tot en met 1878 in de personele omslag te worden aangeslagen in Heerenveen (Aengwirden), waar hij als ‘kamerbewoner’ staat ingeschreven bij deurwaarder Klaas Willems Wierda op de Fok. Dat adres zal mogelijk om financieel-tactische redenen zijn gekozen. Hij is in 1875 namelijk gehuwd te Breda met een freule Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg.
De woning op de hoek van de tweede Heerenwal is na maart 1872 - kort na de aanleg van de toegangsweg naar het station - al tot stand gekomen in opdracht van mr. Sikko Sleeswijk, procureur, met behulp van de architect D. Duursma uit Drachten.
Na het verlies van de watertoren in 1980 als hoogste fotografische platform in Heerenveen op ruim 35 meter hoogte, is er de laatste jaren een nieuwe optie bijgekomen aansluitend ten noorden van het station door het veertien verdiepingen hoge flatgebouw met de naam ‘Bellavista’ .
Richard Hoekstra, medewerker aan de te ontplooien activiteiten van de Stichting Historie Heerenveen, krijgt bij een open dag 30 oktober 2009 de kans op die bovenste etage met bonkend hart maar met vaste hand het ‘prachtige uitzicht’ op de omgeving op de gevoelige plaats vast te leggen.
Het vijf verdiepingen hoge appartementencomplex staat er al een aantal jaren, doch wordt door veel Heerenveners nog steeds ervaren als een vreemde eend in het straatbeeld van de Stationsstraat.
Het pand heeft dan niet meer de oorspronkelijk woonbestemming, maar als confectiefabriek van L. Petter wordt er nog optimaal gebruik van gemaakt. Zij hebben er in de tweede wereldoorlog door de omstandigheden ‘improviserend’ onderwijs kunnen genieten.
Overigens is op Hoekstra’s foto nog juist een klein stukje te zien van het provinciaal opererende Service-en Bestuursbureau van zorginstelling Talant aan de Trambaan 10. Dit kantoorcomplex - gebouwd door Van Wijnen - wordt in mei 2003 officieel geopend door commissaris Ed Nijpels en is in oktober van 2004 onderwerp van een incident. Er waaien twee glaspanelen van de gevel, volgens een onderzoek veroorzaakt door glazenwassers die na hun schoonmaakwerkzaamheden de bouten niet goed weer hebben vastgedraaid.
Wanneer Herman Korf de Jong naar Holland gaat, dient de arts Floris Egbertus Revers - die de functie van geneesheer-directeur van het ziekenhuis enkele jaren later inneemt - zich aan als kandidaat. Deze ‘promoveert’ op 21 mei 1946 naar Utrecht en wordt vanaf 31 mei 1946 opgevolgd door kinderarts Bonne Dijkstra.
Eerste gebruikers van de “Directie-keet” aan de ontsluitingsweg naar het station zijn in 1867 de ingenieurs van de Staatsspoorwegen, die er de directie voeren over de aanleg van de spoorbaan Zwolle - Leeuwarden.
Op onze foto zien we een gepimpt ‘houten huis’, welke een grote dakkapel heeft gekregen. De huisnummeringsverordening van 1 november 1911 van de gemeente Haskerland vertelt ons, dat in dat jaar het pand twee huisnummers kent: nr. 70b en nr. 70a. Dat worden in dat jaar Stationsstraat 8 en 10.
Het juiste bouwjaar van het pand op de hoek van Stationsstraat met het (voormalige) Stationsplein kennen we niet. De ouderdom is aan enige twijfel onderhevig. Ab Taconis, dorpshistoricus van Heerenveen, noemt dit in een krantenartikel ‘het huis van Padberg’ met als latere bewoner mr. J. Woltman, die het vóór 1901 zou hebben verbouwd.
Zo kent het adresboek 1922 geen bewoner voor C 12; maar in 1927 staat als bewoner aangegeven J. Visser, opzichter Ned. Roelf G. Ekkens, tandarts, wordt daarop als ‘eerste’ bewoner aangewezen voor Stationsstraat 12. Hij verplaatst zijn praktijk naar Crackstraat 2 op 26 september 1936.
Na zijn vertrek op 12 augustus 1938 neemt binnen twee weken aannemer Sipke W. de Jong het huis in gebruik. Hij komt van Lemmer en vertrekt in april 1940 naar Bolsward. Gerrit Jan Olsman, die als belasting-inspecteur op de Heerenwal woont en op 16 december 1939 zijn vrouw Louise Tacoma heeft verloren, gaat met zijn huishoudster Anna M. Mouw, wed. N. Brans en haar dochtertje Carla naar de Stationsstraat 12, maakt van het perceel woning én kantoor.
Een speciaal plaatsje in de geschiedenis van de trein heeft gekregen het b...