Elektrische auto’s zijn stil, maar kunnen gevaarlijk zijn voor andere verkeersdeelnemers. Je hoort ze immers niet of nauwelijks aankomen. Daarom moeten elektrische auto’s bij lage snelheden verplicht geluid maken. Zo hoor je ze aankomen en word je als voetganger of fietser niet compleet verrast.
Sinds 1 juli 2019 is er in de Europese Unie regelgeving van kracht die voorschrijft dat elektrische auto’s meer geluid gaan maken. Het moet leiden tot meer veiligheid in het verkeer.
Stille elektrische auto’s zijn fijn voor jou als bestuurder of passagier en voor mensen die vlakbij een weg wonen, maar het heeft ook nadelen. Zo’n stille auto hoor je bijna niet aan komen en dat kan gevaarlijk zijn voor fietsers en voetgangers. Waarschijnlijk ben je zelf ook wel eens geschrokken van een elektrische auto die je ‘ineens’ inhaalde, terwijl je lekker op je fiets zat.
Met name in drukke omgevingen, zoals de stad, hoor je een fluisterstille elektrische auto veel minder goed aankomen. Met alle gevaren van dien.
Elektrische voertuigen produceren tijdens het rijden geen of nauwelijks geluid. Eindelijk meer stilte, vinden veel mensen. Anderen zien het liefst dat elektro-auto’s kunstmatige geluiden gaan voortbrengen - dat zou veiliger zijn.
Lees ook: Vervanging van de distributieriem
Doordat de meeste elektrische auto’s geen geluid maken, hebben voetgangers en fietsers vaak niet in de gate dat er een elektrische auto in hun buurt rijdt.
Vanaf 1 juli 2019 is voor nieuwe elektrische auto’s een Acoustic Vehicle Alerting System (AVAS) verplicht. Dat is een systeem dat ervoor zorgt dat een auto geluid maakt als hij minder dan 20 kilometer per uur rijdt of achteruitgaat. Het kunstmatige motorgeluid wordt automatisch afgespeeld zodat het hoorbaar is voor andere weggebruikers.
Vanaf 1 juli 2021 is iedere nieuwe elektrische auto verplicht uitgerust met een zogenaamd Acoustic Vehicle Alerting System (AVAS). Dit is een systeem dat bij lage snelheden andere weggebruikers een waarschuwing geeft van de aanwezigheid van een elektrische auto door een geluidsignaal.
Het rapport Veiligheid en elektrische personenauto’s van november 2020 concludeert dat het AVAS-systeem voor voldoende veiligheid zal zorgen bij snelheden lager dan 20 km/u.
Toch is het wel goed je als berijder te beseffen dat bij lagere snelheden ander verkeer niet altijd gewend is aan dit AVAS of Voetgangers waarschuwingsgeluid (ook wel PWS, Pedestrian Warning Sound genoemd). Het klinkt soms als een ruimteschip of ander futuristisch geluid en veel mensen zijn daar niet op ingesteld.
Lees ook: Gas geven en een raar geluid?
De meeste elektrische auto’s maken bij snelheden tot 20 km/u vrijwel geen geluid. Zeker als een elektrische auto langzaam rijdt, is hij best lastig hoorbaar. En dat hebben de Europese beleidsmakers ook opgemerkt.
Geluidsniveaus en specificaties
Per 1 juli 2019 is er daarom een wet van kracht die elektrische auto’s luider maakt bij lage snelheden. Tot rijsnelheden van 20 km/u moeten ze een geluid maken van 56 decibel of meer. Zo kunnen voetgangers en fietsers ze beter en eerder horen.
Het geluid moet, op 2 meter afstand gemeten, minimaal 56 en maximaal 75 dB(A) zijn. 56 dB(A) staat gelijk aan het geluid van een voorbij rijdende brandstofauto - of een koelkast die aanslaat.
Overigens is 56 decibel niet extreem luid. Een koelkast of airco maakt net zoveel lawaai. En ter vergelijking: een auto met brandstofmotor is goed voor gemiddeld 75 decibel.
Belangrijk is dat het geluid harder of zachter wordt naar gelang of de auto accelereert of remt.
Lees ook: Radio problemen Kia Sportage: oorzaken en oplossingen
Dat de grens bij 20 km/u ligt, komt omdat banden vanaf die snelheid zoveel afrolgeluid maken dat je de elektrische auto ook hoort zonder kunstmatig geluid. Boven de 50 km/u klinkt een EV amper nog anders dan een brandstofauto.
Ook bij het achteruit rijden moet een elektrische auto geluid maken om omstanders te attenderen op zijn aanwezigheid.
De afwezigheid van motorgeluid bij elektrische auto’s is alleen te merken bij lage snelheden. Bij snelheden vanaf 50 kilometer per uur is er geen verschil meer in geluid met fossiele auto’s. Deze werden bovendien ook al jaren veel stiller.
Voor snelheden hoger dan 20 km/u is het AVAS-systeem niet noodzakelijk, omdat het geluidsverschil tussen een elektrische en een fossiele auto steeds kleiner wordt. Vanaf 50 km/u is dit verschil volledig verdwenen en overheerst het bandengeluid.
Geluidsniveaus in vergelijking:
| Geluidsbron | Geluidsniveau (dB) |
|---|---|
| Elektrische auto (onder 20 km/u) | Minimaal 56 |
| Koelkast/Airco | 56 |
| Auto met brandstofmotor | Gemiddeld 75 |
Geluidsontwerp en perceptie
De nieuwe wet omschrijft niet hoe het geluid moet klinken. In principe zou de ‘scanner-sound’ van KITT uit de populaire jaren 80-serie Knightrider dienst kunnen doen. Of de imposante brul van een V8-motor.
Autofabrikanten nemen de AVAS heel serieus: veel fabrikanten hebben speciale sound engineers in dienst, die zich bezighouden met de vraag wat het allerbeste geluid is voor een elektrische auto. Moet hij klinken als een snelle sportwagen? Een lichte pieptoon? Of een geluid dat doet denken aan een UFO?
Veel fabrikanten kiezen voor een soort zoemtoon. Natuurlijk klinkt ieder merk anders, zodat de échte kenner kan horen of er een elektrische BMW, Renault of Tesla aankomt.
Wat voor geluid een elektrische auto precies moet maken, is nergens vastgelegd. De meeste fabrikanten kiezen voor een science fiction-achtig geluid; een gezoem dat nog het meeste doet denken aan ruimteschepen uit Star Wars en Star Trek. Er zijn merken die er een hele muziekproductie van maken.
Deze gave elektrische auto's komen eraan!
Over kunstmatig geluid gesproken: het komt tegenwoordig vaker voor dat jouw auto via de luidsprekers van de audio-installatie een extra sportief geluid maakt. Dat lijkt een gimmick, maar toch kan zo’n kunstmatig geluid ook praktisch zijn: met een zeer stille auto kun je ongemerkt steeds harder gaan rijden.
Renault heeft dit al jaren standaard al op haar elektrische auto’s. De geluidsingenieurs van Renault ontwierpen een geluid dat goed bij de auto's past. Zodat met name fietsers en voetgangers de auto's altijd aan horen komen en niet vreemd opkijken van dit specifieke geluid.
Het geluid van de elektrische Renault-modellen wordt afgespeeld door een versterker bij de motor. Rijd je sneller dan 30 kilometer per uur?
Implementatie en bestaande voertuigen
De nieuwe akoestiek-regeling is nog niet van kracht op elektrische auto’s die momenteel in productie zijn. Die moeten vanaf 2021 meer geluid gaan maken.
De wetgeving geldt alleen voor auto’s die na 1 juli 2019 zijn gebouwd. Iets oudere elektrische auto’s zijn nog geruisloos.
Elektrische auto’s zijn zo stil omdat ze geen verbrandingsmotor hebben. De motor zorgt namelijk voor een groot deel van het geluid van een auto, samen met het geluid van de wind en de banden op de weg.
Elektrisch rijden zorgt voor minder geluidsoverlast. Dit komt door de stille elektromotoren. Dit is fijn voor de inzittenden, maar ook voor de omgeving. Bij lage snelheden moet, zo heeft de Europese Unie bepaald, een elektrische auto altijd een duidelijk hoorbaar continu geluid maken. Dit om de veiligheid van fietsers en voetgangers te waarborgen.
Samenvattend is het kunstmatige geluid met een doel. Het geluid dat je hoort is niet afkomstig van de motor, maar wordt afgespeeld via een externe speaker aan de buitenkant van het voertuig. Sommige fabrikanten kiezen voor een futuristisch geluid, anderen voor een geluid dat lijkt op een traditionele verbrandingsmotor. Hoe het ook klinkt: het doel is om op te vallen.