Een project om in Nederland gestolen auto’s terug te halen uit Ghana werpt zijn vruchten af. Het is zo succesvol dat het vervolg krijgt, zegt de betrokken Stichting VBV. Sinds eind 2023 kijkt men daarbij nadrukkelijk naar Ghana.
Het VbV is een gemeenschappelijk initiatief van alle Nederlandse schadeverzekeraars die bij het Verbond van Verzekeraars zijn aangesloten. Doel van het bureau is het bestrijden van voertuigcriminaliteit en fraude. VbV vertegenwoordigt de belangen van schadeverzekeraars, lease- en verhuurmaatschappijen bij het terugvinden en terugbezorgen van gestolen voertuigen.
Voertuigcriminaliteit is een serieus probleem dat de aandacht van politie en verzekeraars vereist.
Hoe Werkt Het Terughaalproject?
Het is eind februari als drie politiemedewerkers een vliegtuigtrap in Ghanese hoofdstad Accra beklimmen. De rechercheurs zakken in hun stoelen, op weg naar de savanne in het noorden van het Afrikaanse land. In aktetassen steken papieren met stempels en logo’s van Interpol. Ze weten precies waar ze moeten zijn om drie prijzige auto’s in beslag te nemen. Daar volgen Rob Smitskamp en Roelof Muis van de Stichting Verzekeringsbureau Voertuigcriminaliteit (VBV).
VbV slaat de handen ineen met Interpol en de Ghanese autoriteiten. Daarbij maken de speurders handig gebruik van de telematica in de auto’s: de gestolen wagens zenden hun locatie uit. Als het project start, ziet VbV 126 stipjes in Ghana. Zoveel gestolen Nederlandse wagens rijden er minstens rond. “Op basis van de telematica in de gestolen auto kun je veel afleiden. Hierdoor kunnen we dagelijkse bewegingen van het voertuig zien, en dus ook de actuele verblijfslocatie.
Lees ook: Populaire modellen en autodiefstal
In het noorden van Ghana treffen de rechercheurs inderdaad de auto’s aan. Op beelden is te zien hoe op een Toyota nog een kentekenplaathouder van ‘Louwman’ zit. De eigenaren zijn doorgaans verbouwereerd. ,,Als ze gelijk met papieren wapperen en advocaten bellen, zitten ze meestal wel in het complot’’, zegt Smitskamp. Het kan echter zijn dat diegene ook plots zijn auto kwijt is. Dat moet hij maar oplossen met de verkoper, aldus VBV.
Na vrijwaring via de rechter worden de wagens weer verscheept naar Nederland. Onder het stof komen de wagens aan in Steenbergen, waar ze worden schoongemaakt en getaxeerd. ,,Ze komen doorgaans in goede staat terug. En dus leveren ze nog geld op’’, zegt Muis.
De Rol Van Criminelen En Autodiefstal
De smokkel is ingenieus en begint in Nederland. Vorig jaar werden in Nederland 6500 auto’s gestolen, vrijwel altijd op bestelling. Niet zelden vinden onderzoekers handgeschreven boodschappenlijstjes. Uitermate professionele autodieven plegen de kraken. Smitskamp haalt een kleine JBL-speaker tevoorschijn. Heeft VbV gekocht voor 3000 euro. ,,Ze zetten hier een andere printplaat in en veranderen de stekker, waardoor je hem in een auto kan prikken als je weet waar je moet zijn. En zo zijn er meer gereedschappen. Een koffertje om ter plaatse sleutels te maken, of een kastje met antennes van tien ruggen die peilbakens verstoort.
Als de auto is geroofd, wordt hij zo snel mogelijk in een container geladen. Meestal in Antwerpen of een Duitse haven. Als ook daar niemand alarm slaat, gaat de vracht naar Accra.
Volgens Muis stijgt het aantal gestolen auto’s dat vanuit Nederland naar Afrika gaat. Dat heeft er onder andere mee te maken dat autodieven professioneel te werk gaan. Ze krijgen een boodschappenlijstje mee met onderdelen of auto’s die gepikt moeten worden. Vervolgens gebruiken de criminelen slimme tools om in je auto te komen (denk aan een omgebouwde JBL-speaker of een sleutelnamaaksetje) en gaan ze zorgvuldig te werk met het ontmantelen van onderdelen.
Lees ook: Wat te doen bij verlies rijbewijs
Een zwakke plek is de keyless entry van veel nieuwe modellen. Daarmee gaan ze vanzelf open zodra de sleutel in de buurt is. Ook voor starten hoeft de sleutel niet uit de tas te komen. Normaal heeft de zender in de sleutel een actieradius van enkele tientallen centimeters om misbruik te voorkomen, maar een crimineel kan een hulpzender gebruiken om het signaal te versterken van een sleutel die naast de voordeur ligt. Eigenaars die het minieme comfort van keyless entry kunnen missen, schakelen het eenvoudig uit. Dan gaat de auto weer ouderwets open met een druk op de knop. Of berg de sleutel op in een blikken trommeltje. Radiosignalen kunnen daar niet in doordringen.
Een andere zwakke plek is het netwerk van de auto. Vrijwel alle functies in een auto, tot aan het bewegen van de ruitenwissers toe, worden middels dit interne netwerk aangestuurd. Via een stekker of draadloze verbindingen kan een hacker daarop inbreken. De software in een moderne auto is complexer dan in een Boeing 787. Onvermijdelijk zitten daarin zwakke plekken die criminelen kunnen benutten.
Autobendes die dit hoogtechnologische spel kunnen spelen, zijn uiterst professioneel en daardoor lastig te pakken. Volgens het CBS wordt slechts bij 7 procent van de autodiefstallen een verdachte aangehouden. De kans om de auto terug te vinden is wel veel groter; dat gebeurt in ongeveer de helft van de gevallen. Vaak wordt de auto ergens in de buurt op een verborgen plek gezet om te zien hoe er gereageerd wordt. Bij auto’s die ‘koud gezet’ zijn, worden meestal geen daders aangetroffen.
Zo werd eerder dit jaar een auto gevolgd die in Amsterdam was gestolen. De auto werd verschillende keren over korte afstand verplaatst. Na een week reed de auto met valse kentekenplaten richting Duitsland, een andere auto reed vooruit als spotter. De politie greep in, arresteerde verdachten en ontdekte een professioneel lab voor vervalsing van autosleutels en elektronische inbraken.
Voorwaarden Van Het VBV-Project
Het project van VBV heeft een paar voorwaarden. De auto moet een minimale dagwaarde van € 25.000 hebben. Ook moet de diefstal minder dan 24 maanden geleden in Nederland hebben plaatsgevonden. Maar wel meer dan 30 dagen; dat is vaak de termijn waarop de verzekeraar uitkeert. De auto wordt dus, als hij wordt opgespoord, niet teruggegeven aan de oude eigenaar, maar aan de verzekeraar.
Lees ook: Rijden zonder rijbewijs
De Rol Van Verzekeraars
Het is natuurlijk lekker dat de gestolen auto’s terugkomen. Zodra VbV een auto vindt, gaat ie echter niet terug naar de rechtmatige eigenaar. Er worden alleen auto’s die meer dan 30 dagen zoek zijn gezocht door VbV. Dit is doorgaans de termijn waarop de verzekeraar uitkeert. Zodra de auto is gevonden, gaat ie naar de verzekeraar. De maatschappij kan de auto veilen en eraan verdienen. Dat geld zou er weer voor moeten zorgen dat onze premies omlaag kunnen of op peil kunnen blijven.
Verzekeraars verlangen vaak extra beveiliging voor auto’s met een waarde van boven de € 75.000,- zoals een peilzender of startonderbreking van een gecertificeerde installateur.
Autodiefstal In Cijfers
Je auto parkeren in Amsterdam is niet alleen duur, maar ook risicovol. Onze hoofdstad is de nummer 1 locatie voor autodiefstallen. Er zijn er in 2024 precies 609 gestolen, blijkt uit cijfers van Stichting Verzekeringsbureau Voertuigcriminaliteit (VbV). Dat is 9,4 van alle auto’s die vorig jaar werden gejat. Gelukkig wordt 57 procent van de gestolen Nederlandse auto’s teruggevonden. Daarvoor moeten rechercheurs weleens flink wat kilometers voor afleggen.
In het eerste halfjaar van 2024 werd bijna 1 op 3.000 auto’s in Nederland gestolen. Twintig jaar geleden was de kans dat een auto gestolen werd nog bijna vijfmaal zo groot. Goed nieuws dus, maar niet voor alle autobezitters. In het eerste halfjaar werd 1 op 125 auto’s van het model Lexus RX450H gestolen, de kans op diefstal is daarmee 25 maal zo hoog als gemiddeld. De andere auto’s in de top vijf van riskante modellen: Toyota RAV4 (1:216), Toyota C-HR (1:351), Land Rover RR Sport (1:481) en Peugeot 5008 (1:726). Ook de VW Polo en Opel Astra zijn populair bij criminelen, maar daarvan rijden er veel rond, zodat een individuele eigenaar geen verhoogd risico loopt.
Ongeveer de helft van de gestolen auto’s wordt teruggevonden. Camera’s langs snelwegen en scanauto’s zijn ogenblikkelijk alert zodra het kenteken als vermist is doorgegeven. Wie een lege parkeerplek aantreft, moet dus geen tijd verloren laten gaan. Met een peilzender, verstopt in de auto, wordt de kans op terugvinden zelfs 85 procent. Zo’n zender geeft slechts af en toe de positie door en zwijgt de meeste tijd. Daardoor is de zender voor criminelen moeilijk te vinden.
Smart keys: zo misbruiken dieven ze
Tips Om Autodiefstal Te Voorkomen
Hoe kun je voorkomen dat jouw auto terechtkomt op de Nigeriaanse Marktplaats? Koop een wat oudere auto.
Eigenaars die het minieme comfort van keyless entry kunnen missen, schakelen het eenvoudig uit. Dan gaat de auto weer ouderwets open met een druk op de knop. Of berg de sleutel op in een blikken trommeltje. Radiosignalen kunnen daar niet in doordringen.
Wie een lege parkeerplek aantreft, moet dus geen tijd verloren laten gaan. Met een peilzender, verstopt in de auto, wordt de kans op terugvinden zelfs 85 procent.
Samenwerking En Registratie Van Gestolen Voertuigen
Stichting Verzekeringsbureau Voertuigcriminaliteit (VbV) is ingesteld door het Verbond van Verzekeraars en richt zich, conform haar doelstelling, op activiteiten ten behoeve van de bestrijding van voertuigcriminaliteit. In dit register worden sinds 1993 door Stichting VbV de door de eigenaar/houder gemelde vermiste en gestolen voertuigen geregistreerd.
Bij diefstal van een auto, motor, aanhanger of caravan kan er uitsluitend telefonisch aangifte worden gedaan via het Aangifteloket Gestolen Voertuigen (AGV) (088 00 87 444) van de politie. Het voertuig wordt dan direct als gestolen geregistreerd.
Indien er sprake is van een melding in het kader van het Aangifteproces Gestolen Voertuigen verwerkt een Buitengewoon Opsporingsambtenaar (BOA) vervolgens de opgegeven informatie tot een aangifte in het registratiesysteem van de politie, waarna het diefstalsignaal A87 wordt geplaatst.
In geval het als vermist / gestolen gemelde voertuig niet tegen diefstal verzekerd is, machtigt de eigenaar / houder door de inschrijving van de vermissing van het voertuig in het VAR, nadrukkelijk Stichting VbV om namens hem die activiteiten in gang te zetten die kunnen leiden tot het terugvinden en terughalen van het gemelde voertuig.
Belanghebbende is -voor zover zijn belang naar behoren is behartigd- gehouden de zaakwaarnemer de kosten te vergoeden, die deze als gevolg van de zaakwaarneming heeft moeten maken, zoals bedoeld in artikel 6:200 Burgerlijk Wetboek. Hieronder kunnen onder meer worden verstaan de kosten van berging en stalling.
Vindersloon En Tipgeld
Zie je al geruime tijd in jouw omgeving een auto staan die je niet kent? En je vindt dit toch wel erg verdacht en wilt controleren of deze als gestolen staat geregistreerd? Heb je informatie die leidt tot het terugvinden van de auto, maar wordt de dader niet achterhaald? Dan is er sprake van vindersloon. Vindersloon moet je zien als een leuke attentie die per geval door de betrokken verzekeraar wordt bekeken. Je kunt hiervoor contact opnemen met het schadeonderzoeksbureau, vermeld in de beloningsadvertentie.
Naast het vindersloon bestaat er ook een tip- en toongeldregeling. In deze regeling is vastgelegd dat tipgeld uitsluitend wordt betaald, wanneer de informatie leidt tot het terughalen van het voertuig en het oplossen van het misdrijf.
Preventie van autodiefstal is cruciaal om te voorkomen dat je auto gestolen wordt.
| Automerk | Kans op diefstal (1 op) |
|---|---|
| Lexus RX450H | 125 |
| Toyota RAV4 | 216 |
| Toyota C-HR | 351 |
| Land Rover RR Sport | 481 |
| Peugeot 5008 | 726 |