Iedereen die in een moderne dieselauto rijdt kent het fenomeen AdBlue. AdBlue is een vloeistof in een aparte tank in de auto, die regelmatig moet worden bijgevuld. Het is geen brandstoftoevoeging maar een middel dat wordt ingespoten in de uitlaat van de auto, tussen de motor en de katalysator.
AdBlue is een uitzonderlijk zuivere, heldere en veilige ureumoplossing in gedemineraliseerd water. AdBlue zorgt ervoor dat uitlaatemissies sterk worden gereduceerd en helpt daarmee om auto’s minder brandstof te laten verbruiken.
Deze toevoeging wordt sinds 2014 toegepast in personenauto’s met een dieselmotor (toen de eerste auto’s met een Euro 6-motor verschenen) maar AdBlue bestaat al veel langer. In 2006 kwamen namelijk al de eerste vrachtauto’s op de markt met een AdBlue-tank.
AdBlue® wordt ook wel DEF (of Diesel Exhaust Fluid), PMRA32 of AUS32 genoemd.
AdBlue is de merknaam van een vloeistof die voor twee derde bestaat uit water en een derde uit de stof ureum, dat ook als meststof voor planten wordt gebruikt. Deze vloeistof wordt tijdens het rijden ingespoten in de uitlaat (voor de katalysator) en opgewarmd. Hierdoor ontstaat ammoniak, en deze ammoniak reageert in de katalysator met de uitlaatgassen. Deze uitlaatgassen worden op hun beurt omgezet in stikstof en waterdamp. Al met al zit er dus een kleine chemische fabriek onder je auto om ervoor te zorgen dat de uitlaatgassen zo schoon mogelijk zijn!
Lees ook: Benzinetank capaciteit Fiat 500
Wat is de functie van AdBlue?
Het ontstaan van AdBlue heeft alles te maken met steeds strengere uitstootnormen voor auto’s. Met name de dieselmotor ligt al tijden onder vuur vanwege de hogere uitstoot van het schadelijke stikstofoxide (NOx). Om aan die strengere regels te voldoen heeft de autoindustrie een nabehandelingssysteem bedacht waarmee de NOx-uitstoot wordt teruggebracht. Dit gebeurt door AdBlue in te spuiten in het uitlaatsysteem.
AdBlue vermindert de uitstoot van NOx en wordt gebruikt in auto’s met SCR (DeNOx-katalysator). De stof wordt in het uitlaatsysteem van dieselmotoren geïnjecteerd. In de katalysator van het SCR-systeem vermengt het zich met de uitlaatgassen. Door de hoge temperatuur in de motor produceert AdBlue gasvormig ammoniak (NH3).
AdBlue tanken: Waarom en waar?
Vraag je je wel eens af ‘kan je doorrijden zonder AdBlue?’ Het antwoord is nee. Om ervoor te zorgen dat je auto altijd zo schoon mogelijk rijdt is het sowieso belangrijk om de AdBlue-tank op tijd bij te vullen. Maar niet alleen het milieu is hierbij gebaat, je auto ook. Is de AdBlue-tank namelijk leeg dan zal de motor storingsmeldingen gaan tonen.
Het is zeer waarschijnlijk dat deze kort hierna in een noodloop terechtkomt en na korte tijd zal de auto zelfs niet meer starten. Dit komt niet doordat de motor stuk is. Het motormanagement legt de boel stil omdat de auto niet meer kan functioneren binnen de vastgestelde parameters. Het is verstandig om het niet zo ver te laten komen en je AdBlue-tank altijd tijdig bij te vullen.
Lees ook: Hoe ver met reserve?
AdBlue kan je tanken bij het pompstation. Veel pompstations zijn hiertoe voorzien van een aparte pomp, die alleen AdBlue levert. Dit systeem werkt het beste bij auto’s waar de vulopening voor AdBlue naast de normale vulopening voor diesel zit.
Het is daarbij natuurlijk wel belangrijk om goed op te letten dat je de juiste vulopening gebruikt! Doe je dit niet, en gooi je ongewild AdBlue in de dieseltank, dan mag je de auto niet starten en zeker niet verder rijden. Dit kan namelijk grote schade veroorzaken aan de motor en het inspuitsysteem.
Wat je dan wél moet doen: de pechhulp bellen om je auto naar de garage te brengen, zodat zij de brandstoftank kunnen leegpompen.
Jazeker. Er zijn talloze winkels waar je AdBlue kan kopen. Het wordt dan verkocht in een jerrycan van bijvoorbeeld 10 liter. Zo kan je bijvoorbeeld AdBlue kopen bij doe-het-zelf zaken als Karwei en winkels als Blokker.
Sterker nog, moderne diesels zijn zo afgesteld dat ze zonder AdBlue helemaal niet rijden. Het is dus belangrijk om altijd AdBlue bij te vullen wanneer je auto dit aangeeft. Doe je dit niet dan zal de auto er vanzelf mee op houden. Vrachtwagens, bestelwagens en bussen kunnen al niet meer zonder, maar ook moderne dieselauto’s moeten aan de AdBlue.
Lees ook: Rijbewijs BE: wat mag je trekken?
AdBlue verbruik en tankinhoud
Hoe veel kilometer kan je rijden met 1 liter AdBlue? Dit is uiteraard helemaal afhankelijk van de auto waar je in rijdt, waarbij vooral het model en de motor invloed hebben op het AdBlue gebruik. Bij Ford geven ze aan dat je meestal tussen de 3.750 en 11.000 kilometer kan rijden bij een AdBlue-verbruik tussen de 1 en 6 procent van het dieselverbruik.
De VW Crafter waarschuwt tussen de 2000 en 2400 kilometer dat je moet bijvullen. Dat doet ook de Ford Transit. Die zegt er dan nog bij hoeveel je minimaal moet bijvullen. Ford is nogal vaag met het aangeven van het verbruik. Want dat mag tussen de 1 en 5 procent van het dieselverbruik zijn.
Met een AdBlue-tank van 30 liter zou je dan na 2000 kilometer moeten bijtanken. Kortom, de cijfers lopen nogal uiteen en het is dus verstandig om je vooraf hierin te verdiepen. Gelukkig zijn alle auto’s wel uitgerust met een waarschuwingssysteem zodat je op tijd AdBlue kan tanken.
Niet alle auto’s zijn namelijk geschikt voor AdBlue. Auto’s met AdBlue hebben een apart reservoir waarin u de AdBlue kunt tanken c.q. bijvullen. Dit reservoir is bij personenauto’s gemiddeld zo’n 15 à 20 liter groot.
Bij de Fiat-Peugeot-Citroën is een AdBlue-verbruik van tot zo’n 5 liter per 1000 kilometer aanvaardbaar. Volkswagen geeft een verbruik aan van 0,5 tot 2 liter per 1000 kilometer. De Mercedes Sprinter heeft een tank met een inhoud van 22 liter.
Gemiddeld is een verbruik van 4% gemeten. Echter blijken daar in de praktijk behoorlijke afwijkingen in te zitten. Als je AdBlue aan de pomp tankt, betaal je vanaf zo’n 60 cent per liter.
Het opgegeven verbruik van AdBlue® is verschillend per voertuigfabrikant en wordt beïnvloed door rijgedrag. De fabrikant vermeld een AdBlue-verbruik per gebruikte liter brandstof of per gereden kilometer. Sommige merken geven een verbruik van 2% van het dieselverbruik aan, maar bij een ander merk kan een volle Adblue-tank van 15 liter genoeg zijn voor een rit van 3000 km, dat geeft een verbruik van 5% van het dieselverbruik.
Komt het verbruik daar ver boven dan zal er een fout in het systeem zijn. Op het dashboard verschijnt tijdig een bijvulherinnering.
Bij onze Campingtrend Hymer kregen we na 7000 kilometer een waarschuwing. Dan heb je nog zo’n 2400 kilometer de tijd. Dat kilometeraantal is overigens wettelijk bepaald. Terugrekenend met een natte vinger komen we op een verbruik van 1 liter AdBlue op 360 kilometer voor onze Sprinter. Het Duitse Promobil berekende het exact. De Mercedes Sprinter verbruikt 2% AdBlue per liter diesel.
De VW Crafter waarschuwt tussen de 2000 en 2400 kilometer dat je moet bijvullen. Dat doet ook de Ford Transit. Die zegt er dan nog bij hoeveel je minimaal moet bijvullen. Ford is nogal vaag met het aangeven van het verbruik. Want dat mag tussen de 1 en 5 procent van het dieselverbruik zijn.
Bij de Iveco Daily is het verbruik met 6 tot 10% van het dieselverbruik redelijk hoog te noemen.
Hoeveel AdBlue je camper verbruikt, hangt namelijk af van een aantal omstandigheden. Het kan dus mee, maar ook tegenvallen.
Bij de Fiat Ducato gaat er al een lampje branden als de helft van de 15 liter die het tankje kan bevatten is verbruikt. Dat lampje gaat overigens ook weer uit. Totdat je nog zo’n 200 kilometer kunt rijden met de voorraad AdBlue. Dan blijft het lampje constant branden. Het is dus niet zo dat je opeens in de middle of nowhere zonder komt te staan.
Het is wel zaak dat je op tijd tankt. Wat is AdBlue en wat doet het? Voor het grootste deel - namelijk 67,5% - is het puur water. De rest - dat is dus 32,5% - is ureum. Dit spul doet zijn werk in het uitlaatsysteem. Op gezette tijden wordt het spul in de uitlaat gespoten. Het zet schadelijke stikstofoxide NOx om in minder schadelijke waterdamp en stikstof. De uitstoot is daarmee schoner. Zelfs schoner dan een vergelijkbare benzinemotor.
Tabel: AdBlue Verbruik en Tankinhoud Voorbeelden
| Voertuig | AdBlue Verbruik | Tankinhoud |
|---|---|---|
| Ford Transit | 1-5% van dieselverbruik | Variabel |
| Fiat-Peugeot-Citroën | Tot 5 liter per 1000 km | Variabel |
| Volkswagen | 0,5-2 liter per 1000 km | Variabel |
| Mercedes Sprinter | 2% van dieselverbruik | 22 liter |
| Iveco Daily | 6-10% van dieselverbruik | Variabel |
AdBlue® is bij de meeste tankstations in Europa verkrijgbaar. Soms net als brandstof aan de pomp, of anders in jerrycans bij de pompwinkel. De vulopening voor AdBlue® is voorzien van een herkenbare blauwe tankdop. Bij de meeste merken bevind de vuldop zich naast de dieseltankdop, in andere gevallen geeft de voertuighandleiding de locatie weer.
In de leiding naar de tank zit een klepje, deze moet magnetisch of met een lange schenktuit geopend worden. AdBlue® bijvullen met een vulpistool dat bestemd is voor vrachtverkeer is niet geschikt voor campers.
Als je AdBlue bijgevuld moet worden, dan krijg je een waarschuwingsmelding via het dashboard. Er zijn 3 meldingen. Het waarschuwingslampje gaat voor de eerste keer branden als er nog 2400 kilometer gereden kan worden. Bij de tweede keer kun je nog maar 1000 kilometer rijden. Als je voor de derde keer de melding krijgt, dan is de AdBlue-tank helemaal weg. Als dit het geval is, dan zal je auto niet meer starten nadat je hem uitgeschakeld hebt. Probeer dit ook niet. Pas nadat AdBlue is bijgevuld, zal je auto weer starten.
Krijg jij op het dashboard een melding dat het AdBlue-niveau te laag is? Vul dan zo snel mogelijk AdBlue bij. Gelukkig is dit niet moeilijk. Wel moet je op zoek gaan naar de blauwe vuldop. Deze zit achter de tankklep, onder de koffervloer óf de motorkap. Het ligt eraan welke auto je rijdt.
Voor de werking is het belangrijk dat de stof zuiver gebruikt wordt. Melding gekregen op het dashboard? Vul je AdBlue-reservoir dan minstens 4 liter bij. Je mag de tank echter niet volledig vullen.
Als het AdBlue-reservoir bijna leeg is, moet je minstens vier liter bijvullen. Vul de tank echter niet volledig of ga het reservoir niet bijvullen voordat het verklikkerlampje brandt. Giet je namelijk teveel AdBlue in de tank, dan kan de vloeistof overlopen. Daardoor gaat de vloeistof kristalliseren en dat zorgt voor een verstopte vulhals en een vervormd reservoir. Dan is vervanging noodzakelijk.
Belangrijke tips voor het gebruik van AdBlue
- AdBlue in dieseltank: Let erop dat je nooit AdBlue in de brandstoftank giet. Dit kan zeer ernstige schade veroorzaken aan je motor en het inspuitsysteem. Je auto zal dan in de meeste gevallen ook niet meer starten.
- Bewaren: Bewaar AdBlue bovendien niet in het zonlicht. Als u AdBlue wilt bewaren is het belangrijk om goed op een aantal zaken te letten. Allereerst is het belangrijk om AdBlue niet langer dan een jaar te bewaren. Als u AdBlue langer dan een jaar bewaart, is de kwaliteit dusdanig verminderd dat u risico loopt op schade aan uw motor.
- Houdbaarheid: Afhankelijk van de bewaartemperatuur geldt een houdbaarheid van 1 à 1,5 jaar. Hitte of directe zonlichtinstraling verkort de houdbaarheid.
- Kristallisatie: AdBlue® gaat kristalliseren bij temperaturen beneden -11 °C. Door de verwarming in de tank wordt AdBlue® weer vloeibaar en kan het product worden gebruikt zonder kwaliteitsverlies.
- Veroudering: Een temperatuur boven de 30 °C over langere tijd maakt dat het percentage ureum langzaam toeneemt, de tijd is dus van invloed op de kwaliteit. Mocht de AdBlue® duidelijk verkleuren en anders ruiken is dat zeker een teken van veroudering. Bij twijfel kan een refractometer de samenstelling en zuiverheid van AdBlue testen.
- Winterstalling: Vanwege de beperkte houdbaarheid adviseren wij de AdBlue-tank tijdens de (winter)stallingsperiode nog niet bij te vullen en zodoende weinig AdBlue® in de tank achterlaten. NB. Voorkom ten alle tijden een volledig lege tank! Bij aanvang van het nieuwe seizoen vult u dan met verse AdBlue® bij zodat de samenstelling voldoende blijft.
- Korte ritten: Voor de juiste werking van AdBlue® zijn hoge temperaturen nodig. Wanneer een camper slechts korte ritjes maakt kan het zijn dat het uitlaatsysteem niet voldoende verhit wordt. Dit kan resulteren in kristalliseren van de ureumoplossing in het Adblue-systeem met verstoppingen of storingen tot gevolg. Dit euvel kan ook ontstaan door het niet volledig terugpompen van de resterende AdBlue uit het systeem.
- Verkeerde tank: Voeg je Adblue® toe aan de dieseltank of diesel in de Adblue-tank, start dan de motor niet waardoor de verkeerde vloeistof in het verkeerde systeem terecht kan komen. Dit resulteert in ernstige schade.
- Niet giftig: Door zijn samenstelling van gedemineraliseerd water en ureum is AdBlue® een niet giftige oplossing. Bovendien is de vloeistof niet ontvlambaar, zodat ze zonder zorgen kan worden opgeslagen. Bij verhitting tot hoge temperaturen wordt het eenvoudigweg in ammoniak omgezet. Maar dit gebeurt alleen vanaf 100 °C.
- Vlekken: Als u AdBlue® op uw handen of kleren krijgt, probeer het dan onmiddellijk af te spoelen met schoon water: het kan vlekken veroorzaken.
AdBlue® is een gedeponeerd merk dat eigendom is van de Duitse vereniging voor de auto-industrie (VDA), die erover waakt dat de kwaliteitsnormen van het product worden gerespecteerd zoals vastgelegd in de DIN 70070. Om een goede werking te garanderen is de zuivere samenstelling van AdBlue® van belang. De verhouding van 32,5% Ureum en 67,5% gedemineraliseerd water moet voldoen aan de ISO 22241-norm.
Om kristalvorming in het AdBlue-systeem tegen te gaan worden soms additieven gebruikt. Let erop dat ook bij toevoeging van AdBlue-additieven de zuiverheid van AUS32 wijzigt.
De kwaliteit van AdBlue varieert per land. In de meeste landen buiten Nederland haalt de kwaliteit van AdBlue niet het niveau van de kwaliteit die AdBlue in Nederland heeft. Neem geen risico op schade aan uw motor en zorg dat u altijd wat AdBlue als reserve meeneemt als u naar het buitenland gaat.