Katalysatoren zijn belangrijke onderdelen van een auto, omdat deze de uitstoot verminderen. Hierdoor ben je milieuvriendelijk bezig, loopt de auto soepeler, en blijven de brandstofkosten lager. Sinds 1992 is een katalysator verplicht voor nieuwe auto’s. Op oudere auto’s wordt gecontroleerd tijdens een Apk-keuring. Het is dan ook belangrijk om de katalysator goed te onderhouden, zodat die zo lang mogelijk meegaat.
Toch zijn ze op een bepaald punt echt aan vervanging toe. Dit is meestal tussen de 80.000 en 150.000 gereden kilometers. Een kapotte katalysator staat een ‘voldoende’ beoordeling bij de Apk in de weg. Een ontbrekende katalysator zorgt voor hogere uitstoot van schadelijke stoffen en een hoger brandstofgebruik.
In deze blog leest u wanneer de kat niet meer goed werkt en hoe u dit kunt herkennen:
- Waarom is het zo belangrijk in de auto?
- Defecte katalysator: symptomen
- Uitlaatgasreiniger kapot in de auto: repareren of vervangen?
- Hoe werkt de installatie van de nieuwe katalysator?
- Kapotte katalysator in de auto: vervangingskosten
- Kapotte katalysator in de auto: mag u doorrijden?
De katalysator is een belangrijk onderdeel van uw uitlaatsysteem. Het filtert schadelijke stoffen uit uw uitlaatgassen. De katalysator is onderdeel van het uitlaatsysteem van uw auto. Het zit tussen het spruitstuk en de middendemper. Het onderdeel bevat keramisch materiaal en platina in de vorm van een honingraat.
De uitlaatgassen stromen door de katalysator, waar schadelijke stoffen zoals koolwaterstoffen, koolmonoxide en stikstofoxiden worden opgevangen en door een chemische reactie omgezet in koolstofdioxide, stikstof en water. De katalysator zorgt ervoor dat de verkeerde uitlaatgassen omgezet worden in stoffen die minder giftig zijn. Enkele schadelijke stoffen die omgezet worden zijn koolstofdioxide, stikstof en waterdamp. De katalysator zorgt eigenlijk voor een versnelling van de reactiesnelheid van de giftige stoffen.
Lees ook: Auris bescherming tegen katalysator diefstal
Je kunt de katalysatoren eigenlijk zien als enzymen die bepaalde uitlaatgassen zoals koolstofdioxide en stikstof als het ware verteren. De katalysatoren bevinden zich aan het einde van het verbrandingsproces, vaak aan het begin van de uitlaat. CO2 wordt veroorzaakt bij de verbranding van fossiele brandstoffen zoals benzine. CO2 spreek je uit als kooldioxide wat niet direct schadelijk is voor de mens en dier, maar wel voor het milieu.
Wanneer is de katalysator kapot?
Als de katalysator verstopt is, zitten er teveel schadelijke deeltjes in de uitlaatgassen. Vaak kunt u zelf al merken dat de katalysator verstopt zit of kapot is. Het kan ook voorkomen dat uw auto naar rotte eieren ruikt, dit komt door teveel zwavel in de uitlaatgassen. Ook kan het brandstofverbruik omhoog gaan. Is de katalysator niet verstopt, maar losgeraakt? Met een speciale katalysator reparatieset herstelt u dit voor weinig geld.
Vaak gaat er een lampje branden op het dashboard met de melding dat het reinigingsysteem niet meer functioneel werkt. Mogelijk zorgt dit voor een verhoogd brandstofverbruik waardoor je onnodige brandstofkosten maakt. Als de katalysator niet meer functioneert, zal het motorstoringslampje in het dashboard gaan branden. Andere mogelijke symptonen zijn een motor die sneller oververhit raakt, nare luchtjes onder de auto, een rammelend geluid, teruglopend motorvermogen of meer rook uit de uitlaat.
Iedereen die een auto bestuurt met een defecte kat zal de volgende symptomen opmerken:
- De uitlaatlucht is merkbaar
- De prestaties van het voertuig zijn beperkt
- De uitlaatgaswaarden nemen toe
- De uitlaatgassen zijn blauwachtig van kleur
- Het voertuig maakt ratelende geluiden
- In het storingsgeheugen verschijnt de volgende vermelding “Effect katalysator onvoldoende”.
Met een kapotte uitlaatgasreiniger kunt u in principe doorrijden. Maar dit moet u niet doen omdat vervuilende stoffen (koolmonoxide etc.) niet meer kunnen worden gefilterd. Verder kan dit leiden tot gevolgschade aan de motor. Ook juridisch gezien pleegt u zonder een goed werkende katalysator milieufraude (actieve vervuiling) en mogelijk zelfs belastingontduiking. Aangezien de motorrijtuigenbelasting wordt berekend op basis van de vervuilende uitstoot van uw auto, is deze met een defecte kat aanzienlijk hoger dan wat onder de belasting valt.
Lees ook: Problemen met de katalysator van een BMW E90
Wanneer de katalysator kapot is, moet deze zo snel mogelijk worden vervangen. Wanneer de katalysator niet wordt vervangen, kan dit voor ernstige problemen zorgen in andere onderdelen van de auto.
Kosten van het vervangen van de katalysator
Bij het uitzoeken van een nieuwe katalysator speelt niet alleen de prijs een rol. Net als bij ieder ander product zijn er meer factoren van belang. De katalysator prijs hangt af van verschillende elementen. Bijvoorbeeld het type voertuig waar de katalysator op gemonteerd wordt. Of het merk en model van het voertuig, en de kenmerken van de katalysator zelf. Zo spelen de samenstelling, de grootte, en de materiaal- en productiekosten een rol hierin. Zo kan de prijs van een katalysator variëren tussen de 90 en 1.400 euro. Dat is een heel groot verschil.
Uiteindelijk bent u tussen de € 200,- en € 2000,- kwijt voor de reparatie. De katalysator zelf kost tussen de € 100,- tot wel € 1600,-. De kosten voor het vervangen van de katalysator kost voor een gemiddelde auto €250,- / € 350,-. Natuurlijk is dit moeilijk te zeggen, dit varieert per type, model en bouwjaar van de auto. Wat de vervanging van de katalysator uiteindelijk in totaal gaat kosten kan eventueel oplopen. Bij de garage komen daar nog arbeidskosten bovenop. Het vervangen is een lastige klus die 2-4 uur duurt.
Een katalysator vervangen is duur. De kosten voor het vervangen van de katalysator zal tussen de 300,- en 400,- liggen. De katalysator is van het merk Romax. Helaas komt het regelmatig voor dat ook de lambdasonde aan vervanging toe is. Mocht dat zo zijn, dan vraagt de monteur je vooraf om toestemming.
Een andere optie is om in één keer meer geld te investeren in een betere katalysator. Die houdt op de langere termijn je brandstof- en onderhoudskosten laag. Beide keuzes hebben hun eigen voor- en nadelen. Het is belangrijk om deze voor uw eigen situatie op een rijtje te zetten. Een katalysator met een lagere prijs is niet in één keer een grote kostenpost. Op de langere termijn is hij duurder door het hogere brandstofverbruik. Daar tegenover staat dat een katalysator met een hogere prijs bij de aanschaf veel geld kost. Echter, op de langere termijn brengt hij lagere lasten met zich mee. Buiten deze twee uitersten is er natuurlijk ook een middenweg. Een katalysator met een gemiddelde prijs, met een gemiddeld effect op brandstof- en onderhoudskosten.
Lees ook: Katalysator vervangen: Volkswagen Polo handleiding
Autokatalysatoren verschillen in prijs - dit hangt af van de fabrikant van het reserveonderdeel, maar ook van het automodel. U moet rekenen op een bedrag tussen de 200 en 500 euro*. Als meerdere katalysatoren samen worden geïnstalleerd, kan dit bedrag aanzienlijk hoger zijn. Een alternatief voor dure originele onderdelen kunnen universele katten zijn. Er zijn al minder dan 100 euro*, maar dat gaat meestal gepaard met meer werk tijdens de montage. Als u de katalysator in een garage laat vervangen, moet u bij de materiaalkosten 2-3 werkuren optellen, eventueel meer bij een universele katalysator.
Door een katalysator zelf te installeren kun je een hoop kosten besparen op de korte termijn, maar op de langere termijn kan dit duurder uitpakken wanneer de katalysator niet op de juiste manier geïnstalleerd is. Laat je het door een garagebedrijf doen in Baarn dan weet je zeker dat het goed gebeurd en ontvang je garantie indien de katalysator binnen een bepaalde tijd na installatie gebreken vertoont.
Zelf vervangen of uitbesteden?
De meeste katalysatoren zijn vastgeschroefd of vastgelast. Voor gevorderden is het mogelijk om een katalysator zelf te vervangen. Heb je zelf weinig ervaring met het sleutelen aan auto’s dan is het raadzaam om deze klus aan een autogarage of een handige vriend of kennis uit te besteden. Het nadeel wanneer je het zelf doet, is dat ook de garantie wegvalt mocht de katalysator niet op de juiste manier geïnstalleerd worden. De moeilijkheidsgraad ligt hoger bij een vastgelaste katalysator in vergelijking met een katalysator die met schroeven vastgemaakt is.
Voordat u begint met de katalysator vervangen, is het handig om te kijken hoe deze is vastgemaakt. Soms zit de katalysator vastgelast aan andere onderdelen, zoals het spruitstuk. U moet dan zagen om het los te maken. We raden niet aan dat u dit zelf doet, omdat de kans groot is dat er iets kapot gaat. Als de katalysator vast zit met schroeven, is het mogelijk om dit zelf te doen, maar het blijft een uitdaging. Het is belangrijk om dit veilig te doen, met de juiste gereedschappen. Laat de uitlaat goed afkoelen als u net met de auto heeft gereden.
Als de katalysator met schroeven vastzit, kunt u het zelf vervangen. U heeft het juiste gereedschap en kennis nodig. Soms zit de katalysator vastgelast. Dan kunt u het beter niet zelf doen.
Voor het vervangen van een katalysator heb je de volgende gereedschappen nodig, namelijk reparatiebrug, reparatie kuil, ring- of steeksleutel, zeskantschroevendraaier, kruipolie, lap, melkvet, vaseline of smeerolie.
Fouten die bij de installatie van katalysatoren veel voorkomen zijn:
- Motorcontrolelampje gaat branden: in dit geval krijgen de sensoren helemaal geen gegevens. In dit geval dien je de steekverbindingen van de sensoren te controleren.
- Waterplassen onder de auto: de kans is in dit geval groot dat de schroeven niet goed aangedraaid zijn. Zorg er daarom voor dat je goed de schroeven aandraait.
- Slechte motorprestatie: het kan zijn dat een van de sonden de vervanging niet overleefd heeft en dat de boordcomputer opnieuw gereset moet worden.
De wijziging is afhankelijk van de auto in kwestie. Allereerst moet u de bodembeplating verwijderen. Daarna verwijdert u de katalysator. Als schroeven gecorrodeerd zijn, kan dit iets langer duren. De nieuwe katalysator is gemonteerd en in de auto gelast. Bij het vervangen van de katalysator is het zinvol om ook de lambdasondes (pre-cat en post-cat-sonde) te vervangen. De taak van de lambdasondes is om het resterende zuurstofgehalte in de uitlaatgasstroom te meten en deze waarde door te geven aan de regeleenheid. Deze regelt de samenstelling van het brandstofmengsel.
De meeste katalysatoren staat een pijl, deze moet richting de einddemper wijzen. Staat er geen pijl op uw katalysator? Test of alles goed is gemonteerd door een stukje te gaan rijden. Lijkt alles in order?
Recycling van oude katalysatoren
Wist u dat u een katalysator kunt recyclen? Dit is beter voor het milieu en het kan u wat geld opleveren. Meestal kan ongeveer 80% van het materiaal worden hergebruikt. De edelmetalen in de katalysator zijn duur en verdwijnen bijna niet tijdens de levensduur van het onderdeel. Een oude katalysator kan u tot wel € 200,- opleveren. De oude katalysator bevat veel edelmetalen die vaak opgekocht worden door recycling-bedrijven. Bij plaatselijke recyclers worden katalysatoren vaak aangenomen, maar krijg je alleen de schrootwaarde vergoed.
Katalysator diefstal komt steeds vaker voor, omdat er edelmetalen zoals platina in katalysators zitten. Plug-in hybride auto’s zijn extra aantrekkelijk, omdat de katalysators minder vervuild zijn. De meeste standaard auto verzekeringen dekken deze diefstal niet, hiervoor moet u een allrisk of WA+ verzekering afsluiten. U kunt de diefstal moeilijker maken door de katalysator goed vast te lassen, te parkeren op een bewaakte plek of een cat lock te installeren.
Tabel: Kostenoverzicht katalysator vervanging
| Type Kosten | Gemiddelde Kosten |
|---|---|
| Katalysator (onderdeel) | € 100 - € 1600 |
| Arbeidskosten garage | Afhankelijk van garage en complexiteit |
| Totale kosten vervanging | € 200 - € 2000 |
| Kosten katalysator vervanging (gemiddeld) | € 250 - € 350 |