Hoe hard mag ik hier? Het lijkt zo'n simpel te beantwoorden vraag: hoe hard mag ik hier eigenlijk? De wet zegt dat je als bestuurder in staat moet zijn om je voertuig tot stilstand te brengen binnen de afstand waarover je de weg kunt overzien en waarover deze vrij is. Dit staat in directe relatie tot de maximum snelheid die je kunt en mag rijden met je voertuig.
Voor het bepalen van de maximum snelheid moet je naast de regels rekening houden met de weg-, zicht en weersomstandigheden van het moment en de eigenschappen en toestand van je voertuig. Is het in het kader van de veiligheid vereist om met een lagere snelheid te rijden, dan doe je dit vanzelfsprekend.
Allereerst moet je weten of je binnen of buiten de bebouwde kom rijdt. Dit verandert als je een blauw plaatsnaambord passeert. Als je de bebouwde kom uitrijdt, dan zie je een rode streep door de plaatsnaam.
Er zijn alleen maximumsnelheden opgenomen in de wet. Je mag dus sowieso niet sneller rijden op die weg dan is bepaald. Maar heel vaak is de maximumsnelheid ter plekke even niet veilig. De wet zegt dan dat bestuurders niet sneller mogen rijden dan je je voertuig tot stilstand kan brengen over de afstand dat de weg vrij én te overzien is.
Bovenstaande is bijvoorbeeld aan de orde bij een onoverzichtelijke bocht. Rij je daar met de maximumsnelheid op af, dan kan je misschien niet op tijd voldoende afremmen of stoppen als er plotseling een tegenligger verschijnt. Omdat je de weg niet voldoende kon inkijken ná de bocht. Daar kan immers van alles achter vandaan komen. Je moet dus goed leren voorspellen!
Lees ook: Wanneer wordt je rijbewijs ingevorderd?
Ook bedoelt de wetgever hiermee dat je voldoende afstand moet houden tot je voorligger. En dat je je gedrag dus ook moet veranderen als de remweg bijvoorbeeld langer wordt door de toestand van het wegdek, je voertuig of lading.
Snelheden die je MOET kennen!
Maximumsnelheid binnen de bebouwde kom
Er hoeft na het binnenrijden van de bebouwde kom niet verplicht een apart bord met daarop de maximumsnelheid te worden geplaatst. Het is namelijk bij wet bepaald dat auto’s, motoren, vrachtauto’s en bussen dan automatisch een maximumsnelheid krijgen van 50 km/uur.
Soms kiest de wegbeheerder voor een afwijkende maximumsnelheid. Bijvoorbeeld 70 km/uur. Dit is een tijdelijke afwijking op 50 km/u. Bijvoorbeeld op een grote doorgaande weg. Als je een kruispunt of een zijweg passeert en deze afwijking wordt niet herhaald, dan geldt ‘automatisch’ dat je weer 50 km/uur moet gaan rijden!
Maximumsnelheid 30 km-zone
Een speciale en veel voorkomende afwijking binnen de bebouwde kom is de 30 km-zone. Dit zie je heel vaak in woonwijken en winkelstraten. Daar is een snelheid van 50 km/uur vaak onveilig. Omdat dit een zone is, geldt deze snelheid voor een groot gebied. Je mag pas weer sneller rijden nadat je het ‘einde 30-km-zone bord’ bent gepasseerd.
Als je het ‘einde-bord’ bent gepasseerd gaat de maximumsnelheid standaard weer omhoog naar 50 km/u. Tenzij borden zeggen dat het anders is!
Lees ook: Wat te doen bij invordering rijbewijs
Maximumsnelheid in een erf
In het erf geldt voor alle bestuurders een maximumsnelheid van 15 km/u. Dat geldt zelfs als je op je fiets rijdt! Je herkent het erf aan onderstaande borden.
Als je een erf verlaat mag je dus weer 50 km/u gaan rijden, tenzij borden zeggen dat het anders is.
Maximumsnelheid voor andere bestuurders binnen de bebouwde kom
De volgende voertuigen mogen nooit sneller rijden dan hieronder weergegeven. Voor deze voertuigen bestaan geen aparte snelheidsborden. Ze moeten echter wel langzamer gaan rijden als dat op een verkeersbord staat aangegeven!
- Bromfietsen en gehandicaptenvoertuigen: Op de rijbaan mogen beide voertuigen 45 km/u rijden en op het fiets/bromfietspad mogen deze voertuigen 30 km/u.
- Snorfiets: De snorfiets mag binnen de bebouwde kom 25 km/u rijden.
- Brommobiel: De brommobiel mag binnen de bebouwde kom 45 km/u rijden.
- Gehandicaptenvoertuigen op trottoir: Als een gehandicaptenvoertuig op het trottoir (stoep) rijdt, dan mag het voertuig binnen de bebouwde kom 6 km/u rijden.
- Land- en bosbouwtrekkers en mobiele machines: De Land- en bosbouwtrekkers en mobiele machines mogen binnen de bebouwde kom 25 km/u rijden, tenzij er op een rijbaan gereden wordt waar de fietsers niet zijn toegestaan of op een 70 km-weg: dan is hun maximumsnelheid 40 km/u.
Maximumsnelheid buiten de bebouwde kom
Buiten de bebouwde kom zijn de wegen meestal ruimer en mogen we sneller rijden. Als er geen afwijkende borden zijn is de maximumsnelheid 80 km/u. Je kan vaak aan de wegbelijning een indicatie krijgen van de maximumsnelheid. In elk geval geldt altijd dat wat op borden staat moet worden opgevolgd.
Let op dat het soms wel toegestaan is voor langzame bestuurders, zoals brommobielen en tractoren, om van 80-km wegen gebruik te maken!
Lees ook: Snelheidsovertreding en rijbewijs
Maximumsnelheid 60 km-zone
Op wegen waar 80 km/u niet verantwoord is, wordt de snelheid verlaagd naar 60 km/u. Vaak wordt dit gedaan in landelijk of bosrijk gebied, omdat die weggetjes vaak vrij smal zijn. Deze snelheid geldt net zo lang tot het ‘einde 60 km-zone’ bord.
En na het passeren van het ‘einde 60 km-zone’ bord? Dan mag je weer 80 km/u gaan rijden, tenzij er beperkingen staan uiteraard.
Maximumsnelheid Autoweg
De meeste autowegen liggen buiten de bebouwde kom. In dat geval is de maximumsnelheid 100 km/u. Na het bord ‘einde autoweg’ ben je meestal nog steeds buiten de bebouwde kom, dus wordt je maximumsnelheid 80 km/u.
Maximumsnelheid Autosnelweg
Op de snelweg is iets bijzonders aan de hand. Al jaren staat in heel Nederland op de verkeersborden dat de maximumsnelheid overdag 100 km/u is. Maar eigenlijk is 100 km/u niet de snelheid die in de wet staat. Wist je dat de officiële maximumsnelheid volgens de wet nog steeds 130 km/u is?
Soms mag je ’s avonds tussen 19:00-6:00 sneller rijden. Dat staat dan op een onderbord aangegeven. Heb je geen onderbord? Dan geldt 100 km/u de hele dag!
Soms staat er bij dat je tussen 19:00-6:00 maar 120 km/u mag rijden.
Op veel snelwegen mag je overdag 100 km/u rijden en ’s avonds en ’s nachts is de maximumsnelheid 120 km/u. Er zijn dus veel variaties. Goed opletten dus!
Maximumsnelheid grote voertuigen op autowegen en autosnelwegen
Let goed op als je achter je auto een aanhangwagen vervoert, want dan verandert de maximumsnelheid naar 90 km/u. Je mag dus nooit sneller!
Voor vrachtauto’s en bussen is de maximumsnelheid 80 km/u. Tenzij de bus een goedkeuring bij het RDW heeft gehad. Dan mag deze bus 100 km/u rijden. Dat noemen we een T-100 bus en er moet dan een sticker achterop de bus met het cijfer ‘100’ zijn geplakt als herkenning.
Maximumsnelheid voor andere bestuurders buiten de bebouwde kom
- Bromfietsen: De bromfiets mag buiten de bebouwde kom op de rijbaan 45 km/u rijden en op het fiets/bromfietspad 40 km/u.
- Snorfiets: De snorfiets mag buiten de bebouwde kom 25 km/u rijden.
- Brommobiel: De brommobiel mag buiten de bebouwde kom 45 km/u rijden.
- Land- en bosbouwtrekkers en mobiele machines: De land- en bosbouwtrekkers en mobiele machines mogen buiten de bebouwde kom 40 km/u rijden.
Overige factoren die de snelheid beïnvloeden
Wegwerkzaamheden
Let op bij wegwerkzaamheden. De maximumsnelheid wordt daar vaak tijdelijk verlaagd zodat de wegwerkers veilig kunnen werken. Dat zie je dan op borden langs of boven de weg staan. Soms staan er zelfs meerdere snelheden vlak na elkaar. De wet zegt dan dat je de laagst aangeven snelheid moet aanhouden!
Wist je dat bekeuringen bij wegwerkzaamheden veel duurder zijn?
Adviessnelheid
Sommige situaties zijn mogelijk onverwachts vervelender dan je vooraf zou denken. Om je daarop te attenderen kan een wegbeheerder ervoor kiezen om een adviessnelheid te plaatsen.
Meestal staat er dan ook een waarschuwingsbord bij zodat je weet waar je op moet letten. Het advies zal altijd minimaal 20 km/u langzamer zijn dan de plaatselijke maximumsnelheid.
Let wel goed op: Een adviessnelheid is gebaseerd op een gewone personenauto bij gunstige weersomstandigheden! Rij je dus met een ander type voertuig of belading of het wegdek zou glad kunnen zijn, dan moet je zelf de conclusie trekken dat het advies op zo’n moment veel te hoog kan zijn!
Je krijgt geen bekeuring voor iets sneller rijden dan het advies, maar als er iets gebeurt in zo’n situatie en daaruit blijkt dat je veel sneller moet hebben gereden dan verantwoord was, dan kan je daar wel problemen mee krijgen!
Minimumsnelheid
Over minimumsnelheden kunnen we heel kort zijn: Die bestaan niet.
Maar: Het is bij wet verboden je zodanig te gedragen dat je gevaar of onnodige hinder veroorzaakt. Op basis van dat wetsartikel zou je eventueel wel bekeurd kunnen worden. Stel je voor dat je, zonder dat er file staat, met 30 km/u over een autosnelweg rijdt. Dat is levensgevaarlijk!
Maar let op: Verwar het volgende niet met een minimumsnelheid: Op een autoweg mag je alleen komen als je motorvoertuig tenminste 50 km/u kan én mag rijden. Voor autosnelwegen is dat 60 km/u. Dit moet je niet opvatten als minimumsnelheden maar meer als een technische minimumeis om van deze wegen gebruik te mogen maken.
Hiermee worden bijvoorbeeld alle bromfietsen en landbouwvoertuigen geweerd (zelfs al zouden ze zo snel kunnen, dan mag het nog niet). En wat dacht je van de situatie dat je auto kapot is? Als je daardoor bijvoorbeeld niet sneller kan rijden dan 50 km/u dan mag je nog wel de autoweg op, maar de autosnelweg niet meer.
Stopafstand en snelheid
In de onderstaande tabel geven we je nog eens een beeld van de gemiddelde afstand die je aflegt tijdens het remmen en in je totale stopafstand. Dit betreft een remweg onder normale omstandigheden en bij goed weer. Bij slecht wegdek en slechte weersomstandigheden is de remweg langer (minimaal vermenigvuldigen met factor 1,5).
Je kunt het aantal meters dat je per seconden aflegt zelf berekenen door het aantal kilometers per uur te delen door 3,6. Je kunt ook het aantal kilometers per uur delen door 4 en hier 10% bij optellen. De remweg kun je berekenen door het aantal kilometers per uur te delen door 10 en deze te vermenigvuldigen met het resultaat. De uitkomst deel je vervolgens door 2 om de remweg te berekenen. Als je het aantal meters per seconden als reactietijd rekent en optelt bij je remweg heb je de stopafstand berekend.
| Snelheid (km/u) | Reactietijd (m/s) | Remweg (m) | Stopafstand (m) |
|---|---|---|---|
| 50 | 14 | 12.5 | 26.5 |
| 80 | 22 | 32 | 54 |
| 100 | 28 | 50 | 78 |
| 120 | 33 | 72 | 105 |