De Mercedes-Benz Bolhoed, ook wel bekend als de "Ponton", is een iconische auto die geproduceerd werd van 1953 tot 1962. Deze auto markeerde een nieuw tijdperk voor de Duitse fabrikant met zijn geïntegreerde spatborden en werd een groot verkoopsucces. In Nederland kreeg de auto de bijnaam "Bolhoed" vanwege zijn karakteristieke vorm.
Een Mercedes-Benz 180D "Bolhoed" uit 1955.
De Geschiedenis van de Bolhoed
De Mercedes 180 en 190 modellen, intern bekend als de W120 en W121, werden geproduceerd van 1953 tot 1962 en hadden de bijnaam "Ponton". Die bijnaam werd generiek gebruikt voor Duitse auto’s in de jaren ’60 met de motor voorin en een traditionele kofferbak, echter bleef deze naam vooral kleven aan deze Mercedes.
De Ponton luidde een nieuw tijdperk in voor de Duitse fabrikant met zijn geïntegreerde spatborden. Door zijn overeenkomstige vorm kreeg de auto in Nederland de bijnaam "Bolhoed". De 180 en 190 beschikten beide over een viercilinder en werden samen met de 220, met een zescilinder, een verkoopsucces.
Ze namen maar liefst 80% van de verkoop voor hun rekening van alle Mercedes-modellen tussen 1953 en 1959. Er was zowel een benzinemotor als een diesel leverbaar met vermogens variërend van 40pk tot 80pk. De Ponton werd breed ingezet als taxi in Duitsland en daar bewees hij zijn enorme betrouwbaarheid.
Lees ook: EPC voor Mercedes: Een diepgaande blik
Een ander opmerkelijk feit is dat de Clube dos Veículos Clássicos do Barlavento in Armação de Pêra (gemeente Silves, Algarve) elke eerste zondag van de maand een bijeenkomst van en voor liefhebbers van ‘klassieke vehikels’ organiseert. Daarvan zijn er elke keer zeventig à tachtig te bewonderen.
Klassiekerfestijnen in Armação de Pêra, Portugal.
Kenmerken en Modellen
De Mercedes-Benz Bolhoed was beschikbaar met zowel benzine- als dieselmotoren. De dieselmodellen waren vooral populair vanwege hun betrouwbaarheid en zuinigheid, waardoor ze veel werden gebruikt als taxi's in Duitsland. Hieronder een overzicht van enkele modellen uit die tijd:
- Mercedes Benz 170 SD - w191 - 4 cylinder - 1.8D - 4 speed Manuel - 1953
- Mercedes Benz 180D - ponten diesel - 1.8 sedan - 4 cilinder
- Mercedes Benz 111 - Heckflosse - 1964 - 4 cillinder 65 PK
- Mercedes Benz 190 DB station bolhoed - 180 model - 1961 - 4 cillinder. 1.9D
Ook Retrolegends had haar deuren inmiddels geopend. Daar worden een aantal klassiekers en youngtimers aangeboden die er stuk voor stuk heel fraai uitzien. Merendeel van de aangeboden auto’s is van het merk Mercedes-Benz, maar zo’n Citroën DS (of beter gezegd Snoek) blijft toch ook een heel fraaie auto.
MERCEDES BENZ W 121 DIESEL 1.9D BAUJAHR 1959
Een Zeldzame Vondst
In het Friese plaatsje De Blesse werd een Mercedes-Benz 180D aangetroffen in uitzonderlijke staat. De eigenaar had het ding even lekker afgesopt. Decennia geleden was de wereld vergeven van deze automobielen.
Lees ook: Gids voor Zekeringen Mercedes Vito W638
Ze stonden bekend als ‘doffe dreun’, anno heden kent de liefhebber die benaming niet meer en gaan ze door het leven als ‘bolhoed(je)’. Zo’n Benz was onvermoeibaar en bleef werken totdat ze uit elkaar spatten of door roest geveld op de sloop belandden. Kilometerstanden van 600.000 - en meer - waren voor die tijd meer schering dan inslag. En buitenissig.
De kilometerstand is origineel, nog net geen 38.000! Uitzonderlijk, maar dat komt omdat de eerste eigenaar - die zijn toen nieuwe Benz bij de fabriek ophaalde en zelf importeerde - vertrok naar het Zuid Amerikaanse Ecuador en de nieuwe aanwinst in de opslag zette. Daar heeft het ding tientallen jaren - ongebruikt - gestaan…
De Dieselmotor: Een Innovatie van Rudolf Diesel
De Mercedes-Benz Bolhoed was een van de eerste auto's die gebruik maakte van een dieselmotor. Het dieselprincipe is uitgevonden in 1892 door Rudolf Diesel. In 1897 werd door Moritz Schröter de eerste dieselmotor afgenomen bij Machinefabriek Augsburg.
Rond 1885 was Rudolf Diesel van plan om een motor met een veel hoger rendement dan de stoommachine te ontwikkelen. Het was Diesel zijn idee om lucht tot een dergelijke druk te comprimeren dat in die gecomprimeerde en daardoor zeer hete lucht ingespoten brandstof tot ontbranding zou komen, zonder ontstekingsmechanisme.
Na experimenten met poederkool, pindaolie en dierlijk vet bleek de Dieselmotor het beste te draaien op petroleum en later op een speciaal ontwikkeld aardolieraffinaat, dat dieselolie genoemd zou worden. De motor werd later dankzij de ontwikkeling van de inspuitpomp door Robert Bosch vooral een succes voor de zwaardere vervoermiddelen.
Lees ook: Informatie over Mercedes-Benz Autoverzekeringen
Pas in 1915 werd het ingebouwd in een MAN vrachtwagen, waarna Mercedes-Benz vlak voor de Tweede Wereldoorlog de eerste Dieselpersonenauto presenteerde. De ontwikkeling werd al ingezet aan het eind van de jaren '20, met de standaard aanwezige startmotor, maar in dit tijdperk kwamen er nog meer ontwikkelingen die de auto makkelijker maakten.
De motoren waren voorheen motoren met lage overbrengingen. Hierdoor hoefde weinig geschakeld te worden, maar was de snelheid ook relatief laag. Men ging over op hogere overbrengingen en hogere toerentallen, synchromesh versnellingsbakken, die makkelijker schakelen mogelijk maakt.
Conclusie
De Mercedes-Benz Bolhoed is meer dan alleen een klassieke auto; het is een symbool van innovatie, betrouwbaarheid en Duitse degelijkheid. Zijn unieke ontwerp en de introductie van de dieselmotor hebben een blijvende impact gehad op de auto-industrie. Vandaag de dag wordt de Bolhoed nog steeds gekoesterd door liefhebbers over de hele wereld.
| Model | Productie Periode | Motor | Vermogen |
|---|---|---|---|
| 170 SD (w191) | 1953 | 1.8D | 4 cilinder |
| 180D (Ponton) | 1953-1962 | 1.8D | 4 cilinder |
| 190 DB (Station) | 1961 | 1.9D | 4 cilinder |
| 111 (Heckflosse) | 1964 | - | 65 PK |