De geschiedenis van de brandweer in Zoutkamp is rijk en gevarieerd. Vanaf de eerste vermelding in 1937 tot de moderne tijd, heeft het korps diverse uitdagingen gekend en overwonnen. Dit artikel duikt in de details van de brandweergeschiedenis van Zoutkamp, met een speciale focus op de iconische Opel Blitz en de ontwikkelingen door de jaren heen.
Opel Blitz Brandweerwagen
Vroege Jaren en Materieeltekorten
De eerste vermelding van een brandweer in Zoutkamp dateert uit 1937. Hoewel details ontbreken, was er waarschijnlijk een handbrandspuit beschikbaar. Na de Tweede Wereldoorlog kampten ze in Zoutkamp met grote problemen betreffende het blusmaterieel. In 1946 werd de brandspuit van Ulrum verplaatst naar Zoutkamp, maar ook deze was in slechte staat. De spuit was gemonteerd op een te smal en te hoog chassis met houten wielen en ijzeren banden. Nagenoeg alles was versleten en de capaciteit van de pomp was ver beneden de maat.
Pas in 1948 werd geconstateerd dat het Zoutkamper korps geheel zonder blusmateriaal zat, en de uitrusting van de manschappen was ver onder de maat. Volgens de nieuwe brandweercommandant G.J. Tuit was Zoutkamp hard toe aan een nieuwe brandweerauto, gezien de dichte bebouwing en het groeiende aantal inwoners.
De Eerste Brandspuitstalling
Het lukte eerst niet om een vaste stalling te huren voor de brandspuit in Zoutkamp. De gemeente Ulrum had een perceel grond direct bij de haven aan de Hellingstraat, bij het Hunsingokanaal. Op voorstel van gemeentearchitect Ruitenbeek werd daar in 1946 een kleine halfsteense aanbouw bijgebouwd om de brandspuit te stallen. Er werd ook direct een elektrische drooginstallatie gekocht voor het drogen van de brandslangen.
Lees ook: Bekijk de volledige analyse van de Opel Grandland automaat.
De plek aan het Hunsingokanaal voldeed blijkbaar niet, mogelijk omdat het gebouw te krap was voor de grotere brandspuit die in 1950 in gebruik werd genomen. Dat jaar werd aan de S.H. de T-Ford geleverd, maar deze bleek technisch in erg slechte staat en werd in 1953 alweer weggedaan. Het heeft er alle schijn van dat in die jaren met brandspuiten wat heen en weer is geschoven. Uit mondelinge informatie is vernomen dat de Dodge Beep van Wehe ook een tijdje in Zoutkamp heeft gestaan.
De Komst van de Opel Blitz
Toen in 1955 in Leens een nieuwe brandweerauto kwam, verhuisde de oude afgedankte Opel Blitz naar Zoutkamp. Ook deze auto vertoonde allerlei gebreken. Omdat het onverantwoord was dat Zoutkamp totaal zonder brandweer kwam te zitten, is in 1956 gekozen om geld te steken in een opknapbeurt.
In de zomermaanden had de busmaatschappij NV Marnedienst voldoende ruimte beschikbaar om dan aan de brandweerauto onderdak te bieden. In 1964/1965 kwam er een nieuwe brandweerauto ter vervanging van de Opel Blitz.
Opel Blitz
Brandmelding en Alarmering
De brandmelding en alarmering vonden vanaf 1 maart 1956 plaats bij café Ozinga aan het Dorpsplein 1, waar ook de sirene was geplaatst. Vanaf ongeveer 1960 werd de brandweerauto ’s winters in de garage bij dit café gestald.
Lees ook: Alles over de Opel Combo
Nieuwe Brandweerauto's en Problemen
Rond 1980 was Zoutkamp weer toe aan een nieuwe brandweerauto. De Commer was inmiddels 15 jaar in gebruik en door slijtage amper meer te gebruiken. Bij een brand in Houwerzijl deed de pomp het niet, waardoor er niet kon worden geblust. Het korps Oldehove hielp de Zoutkamper collega’s letterlijk uit de brand. Na dit dieptepunt besloot het hele Zoutkamper korps uit onvrede over het materieel hun ontslag aan te bieden.
Het gemeentebestuur koos echter eieren voor hun geld en besloot vlot om een nieuwe brandweerauto aan te schaffen. Dit werd de Mercedes 1017 F *, met een Ajax-Ziegler opbouw. De locatie aan het dorpsplein was erg klein; om uit te rukken moest éérst de auto uit de garage voordat er ruimte was om om te kleden. Bij festiviteiten met Pinksteren en andere evenementen ondervond de brandweer ook hinder en oponthoud tijdens uitrukken.
Nieuwe Locaties en Moderne Tijden
Toen Wijbenga in 1986 de huur verhoogde, werd direct uitgekeken naar een ander onderdak voor de brandweer. Ook het onderkomen aan de Wilhelminastraat bleek geen permanente plek te zijn. Lang is gezocht naar een goede locatie voor de nieuwe brandweerkazerne. Zo werd er gesproken over een kazerne waar nu de ijsbaan is, aan de Menneweersterweg bij Vierhuizen, in de Arriva garage en naast de Strandweg tegenover Heiploeg. Geen van deze locaties heeft het gehaald en uiteindelijk is besloten om de huidige kazerne aan de Marnestraat 3, eveneens een oude GADO-garage, te kopen van M.J. van der Ploeg. Het pand is volledig verbouwd en gemoderniseerd.
Op 20 mei 2006 werd de brandweerkazerne officieel in gebruik genomen. Dankzij de extra ruimte kon ook nog de langgekoesterde wens voor een brandweerboot in vervulling gaan. Na een bosbrand op het terrein in 1989 bleek dat nog niet het geval was, daarbij kon de brandweerauto slecht omgaan met de zanderige paden en kwam hopeloos vast te zitten. De nieuwe brandweerwagen is door de gemeente De Marne én het Ministerie van Defensie betaald. De oude Mercedes is verplaatst naar Eenrum.
Deze financieringsconstructie is in 2009 herhaald toen de Zoutkamper Brandweer de huidige auto kreeg, de Volvo FM met een Mucar opbouw. Eveneens in 2009 is de nieuwe manschappen-materieel auto in gebruik genomen.
Lees ook: Opel Astra uit 2000 taxeren
Veiligheidsregio Groningen
De overheid heeft, tegen de wil van de gemeente de Marne in, het vormen van veiligheidsregio’s verplicht. * Het bronboek geeft aan dat dit een vierwiel aangedreven auto was.
Deze tekst is grotendeels overgenomen (en waar nodig aangevuld en aangepast) uit het boek ‘Van brandweer de Marne naar Veiligheidsregio Groningen’ (ISBN: 978-94-6048-023-2), uitgegeven in 2013 door Uitgeverij Vliedorp.
Over de Trotse Bezitter van een Opel Blitz
Ed Vendel, een goede vriend en beheerder, zag de oldtimer en dacht gelijk aan mij. Toen ik de foto zag was ik gelijk verkocht !! Nu ben ik de trotse bezitter. Inmiddels is er nog wel werk aan de winkel. We zijn eerst bezig geweest met de motor, waarvan 2 kleppen vastzaten en 1 los. De motor draait weer als een zonnetje dankzij Ed Vendel!
Ik heb een nieuwe vloer achterin neergelegd, de oude vloer was rot. Alle roestplekken die de Blitz had zijn eruit. Nu druk bezig voor 7 nieuwe banden vanwege uitdroging en dan het remsysteem nalopen. De oude olie gaat eruit en alle leidingen worden verschoond en voorzien van frisse olie. Dan het nakijken van het remsysteem of de schoenen vervangen moeten worden (denk dat de eerste er nog inzitten), daar zit denk ik asbest in, en tot hoeverre de trommels oké zijn.
Dan zal de versnellingsbak nagekeken worden, en de PTO, want daar is de olie ook ververst, daar kwamen we een stukje ijzer tegen die vanuit een tandwiel komt. De cardanas en de versnellingsbak olie zijn ververst, daar zat een behoorlijke history in helemaal zwart. En dan is het stuur systeem aan de beurt, hij dweilt op de weg. Dus genoeg te doen nog !!
Brandweer Zoutkamp
| Jaar | Type Voertuig | Bijzonderheden |
|---|---|---|
| 1937 | Handbrandspuit | Eerste vermelding, details ontbreken |
| 1946 | Brandspuit van Ulrum | In slechte staat, te smal chassis |
| 1950 | T-Ford | Technisch in slechte staat, in 1953 alweer weggedaan |
| 1955 | Opel Blitz | Afgedankt uit Leens, vertoonde gebreken |
| 1980 | Commer | Na 15 jaar amper meer te gebruiken |
| 1986 | Mercedes 1017 F | Met Ajax-Ziegler opbouw |
| 2009 | Volvo FM | Met Mucar opbouw, huidige auto |