De opvoerpomp en de impeller zijn cruciale componenten voor de goede werking van Volvo Penta motoren. Deze onderdelen spelen een essentiële rol in respectievelijk de brandstoftoevoer en het koelsysteem.
Volvo Penta Impeller Pomp
Brandstoftoevoer: De Rol van de Opvoerpomp
Zonder brandstofsysteem geen diesel, zonder diesel geen verbranding, en zonder verbranding geen aandrijving. De opvoerpomp heeft als functie de brandstof onder een lage druk van de tank naar de hogedrukpomp te pompen. Deze pomp wordt bij kleine motoren aangedreven door de nokkenas.
De diesel loopt van in de tank naar de groffilter. Die filtert de grote onzuiverheden en waterdeeltjes uit de diesel, als die erin zitten. Vaak heeft een groffilter een aftapschroef, waarmee je vuil en water kan aftappen, en soms ook een inspectieglaasje. Het is aan te bevelen om, als je zo’n inspectieglaasje hebt, dat regelmatig te checken. Zo krijg kan je immers onmiddellijk zien hoe het gesteld is met de diesel in je tank.
Na het groffilter vinden we de opvoerpomp en vervolgens de fijnfilter. Zoals de naam het al zegt haalt deze filter alle kleine onzuiverheden uit je diesel. En dat is nodig ook, want een dieselmotor is een erg precies stukje techniek. Zelfs kleine onzuiverheden kunnen schade toebrengen aan de onderdelen binnenin je motor. Dus je hebt er alle belang bij om je diesel schoon te houden.
Lees ook: Functionaliteit van de Charcoal Volvo
Na de fijnfilter vind je de injectiepomp: die zorgt ervoor dat de diesel onder hoge druk de motor in gepompt wordt. De opvoerpomp levert meestal teveel diesel aan de injectiepomp. De injectiepomp duwt de diesel met hoge druk door de injectoren en die injectoren vernevelen de diesel daarna in de cylinder.
Dat dit allemaal onder hoge druk gebeurt is nodig omdat de diesel ingespoten wordt terwijl in de cylinder lucht wordt samengeperst. Door die samenpersing van de lucht wordt die lucht heet. Door die hitte ontbrandt de ingespoten diesel en door die ontploffing wordt de zuiger in de cylinder naar beneden geduwd. Die zuiger is dan verbonden met de krukas, waardoor de krukas gaat draaien en de transmissie (versnellingsbak) aandrijft. Et violà, je schroefas draait.
De opvoerpomp is er in verschillende maten, maar de verschillen zijn over het algemeen klein. De verschillen kunnen bijvoorbeeld zitten in de deksel. Deze kan gemonteerd zijn met een centrale bout of met meerdere bouten aan de rand van de deksel. Ook kan het materiaal waarvan de membraan is gemaakt verschillen.
De oranje stippellijn op de afbeelding is een filtertje dat uitwasbaar is. Vaak is dit een messing plaat die eens in het jaar moet worden gecontroleerd op vuil.
Brandstofsysteem Volvo Penta MD 2020
Lees ook: Bouwen met LEGO Technic: Volvo ZEUX
Hefbomen A & B zijn onafhankelijk van elkaar maar hebben een gemeenschappelijk draaipunt. Het mechanisme B kan alleen naar beneden trekken en de veer duwt het membraan omhoog, de veer duwt het membraan weer omhoog.
Als je het brandstofsysteem wilt ontluchten omdat je bijvoorbeeld het (brandstof) groffilter hebt vervangen dan kan je met het opvoerpompje de brandstof naar het volgende ontluchtingspunt pompen, dit is in de meeste gevallen het fijnfilter.
Het kan zijn dat het opvoerpompje niet werkt, dan zit wellicht de aandrijfnok tegen het bedieningsmechanisme aan. Om dit op te lossen dien je het vliegwiel een beetje te verdraaien, dan zal dit mechanisme vrij komen en kan je het pompje bedienen. Mocht je nog steeds geen tegendruk in het hendeltje voelen dan is het mogelijk dat één van de klepjes stuk is waardoor de brandstof niet word opgepompt. Ook kan het zijn dat het membraan in de pomp is gescheurd. Als dit het geval is zal je meestal brandstof zien lekken door het verklikkergaatje wat in onderkant van de pomp zit.
Het membraan is gemaakt van een speciaal stuk rubber en gaat zeer lang mee, 20 jaar en langer is zeker geen uitzondering. Om de pomp te kunnen reviseren heb je een revisiesetje nodig. In dit setje zit o.a. het membraan dat na verloop van tijd scheurt waardoor de pomp niet meer werkt.
Revisie van de opvoerpomp:
Lees ook: Veldhoven Volvo sloperij
- Haal de opvoerpomp los van de motor door eerst de brandstofleidingen los te halen en daarna de twee inbusbouten waarmee de pomp aan de motor is bevestigd.
- Draai de bout(en) los waarmee het dekseltje, waaronder het filtertje zit, is gemonteerd op het pomphuis.
- Draai de 6 bouten los waarmee het pomphuis aan het onderhuis is gemonteerd. Verwijder daarna de veer die aan de bedieningshefboom zit.
- Haal met een tang het pennetje weg dat het scharnierpunt is van de hefboom, verwijder vóórdat je dit doet even de borgbout aan de zijkant van de pomp.
- Trek het membraan-mechanisme uit het onderhuis, dit zit in rubber en kan wat zwaar gaan.
- Vervang het membraan indien nodig en maak alle onderdelen goed schoon met bijvoorbeeld petroleum.
- Plaats het membraan terug in het onderhuis en druk het in, zodat je de hefboom terug kan plaatsen.
- Plaats het pennetje van het scharnierpunt terug en borg deze met de bout die je eerder verwijderd hebt.
- Plaats de veer terug.
- Plaats het pomphuis terug en monteer alle 6 boutjes.
- Plaats het filtertje terug en daarna het deksel met de bout. Let wel op of de afdichtingsringen nog in een goede staat zijn, anders kan je een luchtlekkage hebben, dan zuigt de pomp valse lucht en komt er lucht in het brandstofsysteem.
- Plaats de opvoerpomp terug en vergeet niet een pakking te plaatsen tussen de opvoerpomp en de motor.
Marine Engineering Made Simple Series #2 - Tutorial on changing an impeller - Volvo Penta KAD
Het Koelsysteem: De Functie van de Impeller
De meest gebruikte pomp in het zeewater koelsysteem op jachten is de impeller pomp. Deze valt onder de zogenaamde verdringerpompen. Het grote voordeel van dat type pomp is dat hij zelf aanzuigend is. De impeller is een schoepenrad gemaakt van rubberachtig materiaal. Het jaarlijks inspecteren/vervangen van de impeller voorkomt veel problemen tijdens het vaarseizoen.
De impeller is een cruciaal onderdeel van het koelsysteem van je Volvo Penta motor. Het kleine rubberen schoepenwiel (Impeller) pompt koelwater door de motor om oververhitting te voorkomen. Een versleten of beschadigde impeller kan leiden tot ernstige schade aan je motor.
Impeller vervangen Volvo Penta
De impeller is een flexibel schoepenwiel, meestal gemaakt van rubber, dat zich in de impellerpomp van de motor bevindt. Tijdens het draaien zuigt het impeller buitenwater aan en perst dit door het koelsysteem van de motor.
Symptomen van een versleten impeller:
- Verminderde waterstroom uit de uitlaat
- Ongewone geluiden uit de waterpomp
- Rubberdeeltjes in het koelsysteem
Impellers verliezen hun flexibiliteit als ze lang in dezelfde positie staan. Heeft je motor maanden of jaren niet gelopen? Dan kan de impeller broos of vervormd zijn. Volvo Penta zelf adviseert over het algemeen om de impeller één keer per jaar of na 200 draaiuren te vervangen - afhankelijk van wat zich het eerst voordoet. Voor motoren die intensief worden gebruikt of in zout water opereren, is jaarlijkse vervanging sterk aan te raden.
Een nieuwe impeller kost relatief weinig - zeker in vergelijking met de kosten van een oververhitte motor of een beschadigde cilinderkop. Heb je twijfels over welk type je nodig hebt? Vragen over Impellers & impellerpompen?
Impellerpomp en Onderhoud
Versleten impeller of impellerpomp? De symptomen van een versleten impellerpomp lijken sterk op die van een versleten impeller. Denk aan verminderde waterdoorstroming, oververhitting of lekkage rondom de impellerpomp. Dat is niet zo gek - de impeller en de pomp werken immers nauw samen. Waar de impeller het koelwater rondpompt, vormt de impellerpomp de behuizing en zorgt voor afdichting en geleiding van het water.
Na verloop van tijd kunnen de wanden van de pomp slijten, vervormen of zelfs lekken, vooral als de impeller al eerder schade heeft veroorzaakt. Ook kunnen de afdichtingen (seals) en lagers van de pomp verslijten, wat leidt tot lekkage of een niet-optimale werking. Wordt je impeller bij elke vervanging opvallend snel beschadigd of merk je speling op de as? Lekken de keerringen of is het pomphuis en of deksel erg ingesleten? Dan is het verstandig om de volledige impellerpomp (of ten minste de pompbehuizing en keerringen) te inspecteren of vervangen. Bij oudere Volvo Penta motoren komt dit vaker voor, en tijdige vervanging voorkomt verdere motorschade of koelproblemen.
Het demonteren van een impeller gebeurt het liefst met een daarvoor bestemde impeller trekker. Verwijder de impeller niet door deze er uit te wrikken met een schroevendraaier. Controleer na het verwijderen van de impeller de binnenkant van het deksel en de binnenkant van de pomp. De impeller is van zacht materiaal gemaakt, maar na verloop van tijd komen er toch slijtage strepen in het hardere materiaal van de pomp. Langs deze strepen kan lekkage ontstaan waardoor de pomp minder water verpompt en misschien zelfs niet meer zelf aanzuigend is.
Staat de motor een langere tijd stil? Laat de motor even draaien (of torn hem met de hand). Gebruik een passende trekker. Is deze te lang? Vervang de hendel door een kortere bout. (bij kleine impellers gaat het meestal ook goed met een waterpomptang. Breng een waterbestendig type vet aan op de as. Hierdoor is de impeller de volgende keer gemakkelijker te demonteren. Overdrijf niet! Leg de nieuwe impeller even in warm water. Bij het terug plaatsen helpt het om 2 tap eindjes in de boutgaten te draaien. Het deksel is nu makkelijk over de tap einden te plaatsen en vast te zetten met de overige bouten. Een lekkage ontstaat doordat een afdichting faalt. Dit is op te lossen door de afdichtingen te vervangen. Echter, vaak is het seal op de as van de pomp ingelopen en lekt de pomp na een korte tijd weer. Zuigt de pomp geen valse lucht aan? AIs voorgaande punten niet het geval zijn, dan is de pomp zeer waarschijnlijk ingesleten. Is dit niet het geval?Na tewaterlating zit er vaak lucht in het systeem. Het komt voor dat de pomp al wat aan het slijten is. De beste optie is niet voor iedere pomp hetzelfde, in sommige gevallen zijn de onderdelen bijna net zo duur als een nieuwe, vervangende pomp.
Een impellerpomp zorgt voor de koeling van de motor en heeft weinig onderhoud nodig, het onderhoud dat er aan een impellerpomp zit is jaarlijks de impeller controleren en om de 2 jaar vervangen is voldoende qua onderhoud. Helaas is het wel zo dat de water seal (keerring) na verloop van tijd slijten waardoor er water wordt doorgelaten naar de motor. Water in de motor is schadelijk vandaar dat er een verklikkergaatje tussen de water seal (keerring) en de motor zit waar water uitkomt als de seal is versleten.
Als de water seal niet snel wordt vervangen als deze water doorlaten zal de pomp-as corroderen en uiteindelijk water bij het carterolie komen. Als er water in het carter van de motor komt verandert de motorolie in een mayonaise kleur. Een impellerpomp heeft meestal twee water seals, een water seal en een olie seal. het glijlager is een busje dat in het pomphuis is geperst, dit lager kan je eruit drukken met inbusbout en een stukje staal, zie foto’s.
Reparatie van de Impellerpomp:
- Lager uitpersen met hulpstuk.
- Lager inpersen met hulpstuk.
- Plaats de eerste keerring met open kant naar beneden (de open kant aan de impeller zijde) tik voorzichtig de keerring met een druk materiaal het pomphuis in totdat deze niet verder gaat.
- Druk nu de tweede keerring in het pomphuis (met de open kant naar boven) en zorg er voor dat deze gelijk aanligt aan het pomphuis.
- Plaats de (nieuwe) aandrijfas terug in het pomphuis, smeer het asje met wat vaseline in dan gaat dit makkelijker.
- Plaats de pomp terug op de motor en sluit de koelslangen weer aan. Gebruik bij voorkeur nieuwe RVS slangenklemmen.
- Smeer het pomphuis in met wat vaseline en plaats de nieuwe impeller in het pomphuis en plaats de deksel terug met een nieuwe pakking. Bij grote stugge impellers kan je met een Tyrap de schoepen bij elkaar binden.
Als het impeller deksels is ingesleten is het aan te raden om deze vervangen, te diepe groeven in het deksel zal de koelcapaciteit van de pomp verminderen.
Benodigde materialen:
- Seals (keerringen)
- As (indien ingelopen)
- Afdichtingen tussen pomp en koperen koelpijp
- Impellerpomp deksel (indien ingesleten)