Wanneer u een hartaandoening heeft, kan dat invloed hebben op uw rijvaardigheid. Het kan gevaarlijk zijn als u zich plotseling niet goed voelt achter het stuur. Daarom zijn er regels voor mensen met een hartprobleem die willen autorijden. Of u mag rijden, hangt af van uw hartaandoening en uw situatie. Deze regels gelden voor rijbewijzen voor een auto, motor of tractor.
Als bestuurder bent u verantwoordelijk voor uw eigen veiligheid en voor de veiligheid van anderen. Om te mogen rijden, moet u volgens de wet ‘rijgeschikt’ zijn. Dit betekent dat u geestelijk en lichamelijk gezond genoeg moet zijn om te mogen rijden. Mensen die een ziekte hebben waardoor ze kunnen flauwvallen, mogen niet zomaar autorijden. Want dit kan gevaarlijk zijn in het verkeer.
Hieronder vindt u een overzicht van de regels en voorwaarden die gelden voor het rijden met een pacemaker of ICD (Implantable Cardioverter Defibrillator) in Nederland, inclusief informatie over rijbewijzen, gezondheidsverklaringen en keuringen.
Rijden met een Pacemaker
Als je een pacemaker hebt en wil autorijden, onderzoekt het CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen) of je veilig kan rijden. Voorheen kreeg je een rijbewijs voor maximaal tien jaar. Op 17 april 2021 wijzigde deze regelgeving. Als er geen andere reden is voor een beperking op het rijbewijs, dan word je voor onbepaalde tijd geschikt verklaard. Dat betekent dat je je niet om de paar jaar hoeft te laten keuren.
Let op: om de beoordeling ‘onbeperkt geschikt’ te krijgen, moet je bij het verlengen van je rijbewijs nog één keer een Gezondheidsverklaring invullen en een keurend arts bezoeken. Na de beoordeling volgt een besluit met onbeperkte geschiktheid.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Je bent niet verplicht om bij het CBR te melden dat je een pacemaker hebt als je de auto alleen privé gebruikt. Voor beroepschauffeurs in een vrachtwagen of bus (rijbewijs categorie 2) blijft de maximale geschiktheid van vijf jaar gelden. Zij moeten iedere vijf jaar opnieuw een Gezondheidsverklaring invullen.
Autorijden met een pacemaker (artikel 6.7.3. Regeling eisen geschiktheid 2000):
- Rijbewijzen groep 1 (A1, A2, A, B en B+E): Personen met een pacemaker kunnen op basis van een aantekening van een keurend arts geschikt worden verklaard voor een maximale termijn van tien jaar.
- Rijbewijzen groep 2 (C, C1, C+E, C1+E, D, D1, D+E en D1+E): Personen met een pacemaker zijn ongeschikt tot twee weken na implantatie. Na afloop van deze periode kunnen zij op basis van een aantekening van een keurend arts geschikt worden verklaard voor een maximale termijn van vijf jaar.
Dat u pacemakerdrager bent, wordt niet met een aparte code vermeld op uw rijbewijs zoals bij ICD-dragers. Toch bent u juridisch alleen maar 100% gedekt als het CBR ervan op de hoogte is dat u een pacemaker hebt. Dat kunt u laten weten via een zogenaamde vrijwillige melding. Daarvoor moet u gebruikmaken van een Gezondheidsverklaring die u kunt kopen op het gemeentehuis of kunt invullen via mijn.cbr.nl. Daarop beantwoordt u de vraag: Heeft u een ziekte van uw hart of van uw bloedvaten? met ja.
Vervolgens krijgt u een verzoek (per brief of digitaal) om een aantekening te laten plaatsen door een (onafhankelijke) arts. Dat hoeft niet per se een cardioloog te zijn. Uit de aantekening moeten de aard en ernst van de aandoening blijken. Deze aantekening stuurt u op naar het CBR en daar registreert men in uw dossier dat u pacemakerdrager bent. De geldigheidsduur van het rijbewijs is maximaal tien jaar voor het gebruik van rijbwijzen van Groep 1 en vijf jaar voor die van Groep 2.
Instructies na implantatie voor pacemakers, ICD's en CRT's
Rijden met een ICD
Omdat u een ICD draagt, gelden deze extra regels ook voor u. Want ook met een ICD heeft u nog steeds een hoger risico op hartritmestoornissen. U heeft hiervoor een nieuw rijbewijs nodig. Als ICD-drager mag u alleen motorvoertuigen besturen uit groep 1. Deze zijn:
Lees ook: Alles over je rijbewijs
- A = motorfiets
- B = personenauto
- BE = personenauto met aanhanger
- T = tractor, trekken en motorvoertuigen met beperkte snelheid
Bent u beroepschauffeur en bestuurt u een voertuig uit groep 1 voor uw werk? Dan mag dit maximaal 4 uur per dag. U mag geen personen vervoeren voor uw werk. U mag ook geen andere mensen laten rijden onder uw controle. U kunt dus niet als taxichauffeur of rij-instructeur werken.
Als ICD-drager mag u geen rijbewijs halen of houden voor motorvoertuigen uit groep 2. Na het plaatsen van de ICD moet u volgens de wet een tijdje wachten voordat u weer mag rijden. Dit heet de wettelijke observatieperiode.
Heeft of krijgt u een ICD omdat u door uw hartziekte kans heeft op een levensbedreigende hartritmestoornis? Maar heeft u nog geen levensbedreigende hartritmestoornis gehad? Dan moet u na het plaatsen 2 weken wachten. Dit is de primaire preventie.
Heeft of krijgt u een ICD omdat u een levensbedreigende hartritmestoornis heeft gehad? Dan moet u na het plaatsen 2 maanden wachten.
Het rijden met een ICD is wettelijk alleen mogelijk met een rijbewijs voor motorvoertuigen uit groep 1: A, A1, A2, B, B+, B+E, T. Op uw rijbewijs moet de code 100 of 101 staan.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
- Met code 100 mag u alleen privé rijden.
- Met code 101 mag u maximaal 4 uur per dag rijden voor uw beroep. Maar u mag geen personen vervoeren of andere mensen laten rijden onder uw toezicht. U mag bijvoorbeeld niet werken als taxichauffeur, buschauffeur of rij-instructeur.
Uw nieuwe rijbewijs is maximaal 5 jaar geldig.
- Na een terechte schok van uw ICD mag u 2 maanden niet rijden.
- Na een onterechte schok mag u pas weer rijden wanneer de kans op herhaling zo klein mogelijk is gemaakt. Dit doet de arts door de instellingen van de ICD anders in te stellen of door de medicijnen te veranderen.
De Gezondheidsverklaring en Procedure
U kan de Gezondheidsverklaring aanvragen op het gemeentehuis, maar sneller is het om deze in te vullen via de site van het CBR. De kosten zijn in beide gevallen €34,80.
Uw eigen verklaring: Als ICD-drager bent u volgens de wet verplicht om zelf aan het CBR te melden dat uw gezondheid is veranderd. U meldt dit door een Gezondheidsverklaring in te vullen. Dit is een formulier met vragen over uw lichamelijke en geestelijke gezondheid. U vult in dat u een ziekte aan uw hart heeft. Of u kunt een papieren Gezondheidsverklaring kopen. Dan adviseren wij u om de Gezondheidsverklaring samen met uw huisarts in te vullen.
Verklaring van de arts: U heeft ook een artsenverklaring nodig. Die wordt ingevuld door de behandelend arts of door de cardioloog die de ICD heeft geplaatst. Hiervoor moet u eerst op controle komen. Deze ICD-controle gebeurt na de wachttijd van 2 weken of van 2 maanden. De afspraak voor deze ICD-controle krijgt u thuis gestuurd.
Heeft uw ICD in die 2 weken of 2 maanden niets gedaan? En heeft u geen andere medische problemen? Dan krijgt u de artsenverklaring.
Uw nieuwe rijbewijs: U stuurt de artsenverklaring en uw Gezondheidsverklaring op naar het CBR. Wanneer het CBR deze heeft ontvangen, krijgt u hiervan bericht. Vanaf dat moment mag u autorijden terwijl u wacht op uw nieuwe rijbewijs. Het kan een tijdje duren voordat u van het CBR een ‘Verklaring van geschiktheid’ ontvangt. Wanneer u deze verklaring heeft, kunt u hiermee op het gemeentehuis uw nieuwe rijbewijs kopen. Op uw rijbewijs staat nu de code 100. Met code 100 mag u privé rijden. Ook mag u tussen uw huis en werkplek rijden (woon-werkverkeer).
Rijden voor uw werk: Wilt u voor uw werk rijden met een motorvoertuig uit groep 1? Dan heeft u voor het aanvragen van uw nieuwe rijbewijs ook een verklaring van uw werkgever (www.cbr.nl/nl/veelgestelde-vragen/wat-doe-ik-als-ik-code-100-op-mijn-rijbewijs-heb-maar-toch-moet-rijden-voor-mijn-werk) nodig. Wanneer u van het CBR een ‘Verklaring van geschiktheid’ ontvangt, komt op uw rijbewijs de code 101 te staan. Hiermee mag u maximaal 4 uur per dag rijden voor uw werk. U mag geen personen vervoeren voor uw werk. U mag ook geen andere mensen laten rijden onder uw controle. U kunt dus niet als taxichauffeur of rij-instructeur werken. Dan zijn er geen extra regels voor u.
Heeft uw ICD een schok gegeven? Dan krijgt u weer een rijverbod. Bij een terechte schok mag u 2 maanden niet rijden. Bij een onterechte schok mag u weer rijden vanaf het moment dat de arts toestemming geeft.
Het rijden met een ICD is wettelijk alleen mogelijk met een artsenverklaring.
Hieronder een tabel met een overzicht van de rijbewijscodes en hun betekenis voor ICD-dragers:
| Code | Betekenis | Voorwaarden |
|---|---|---|
| 100 | Privégebruik | Inclusief woon-werkverkeer |
| 101 | Beperkt beroepsmatig gebruik | Maximaal 4 uur per dag, geen personenvervoer, geen toezicht op andere bestuurders |
Naast de bovengenoemde regels, gelden er specifieke bepalingen voor diverse hartaandoeningen:
- Chronisch hartfalen: Het CBR beoordeelt de ernst van de klachten. Bij goedkeuring is het rijbewijs maximaal vijf jaar geldig.
- Kunsthart: Na plaatsing mag u twee maanden niet rijden. Bij goedkeuring is het rijbewijs maximaal twee jaar geldig.
- Hartinfarct: Meestal mag u blijven rijden als er geen klachten of schade zijn. Bij schade aan het hart geldt een rijverbod van vier weken.
- Pijn op de borst of hartoperatie: Het CBR beoordeelt op basis van uw klachten of u mag rijden.
- Hartklepafwijking of kunstmatige hartklep: Het CBR beoordeelt op basis van uw klachten. Een rijbewijs is vaak vijf jaar geldig bij een hartklepafwijking, en tot tien jaar bij een kunstklep zonder klachten.
- Hartritmestoornissen: Afhankelijk van de klachten kan het CBR een rijbewijs geven voor maximaal tien jaar.
Klein vaarbewijs: ICD-dragers kunnen alleen een klein vaarbewijs krijgen voor de pleziervaart. Na het plaatsen van de ICD moet u 2 maanden wachten. Daarna kunt u een rapport van de cardioloog opsturen waaruit duidelijk wordt dat de ICD in deze 2 maanden geen elektrische schok heeft gegeven.
ICD implantatie