Er zijn tegenwoordig veel verschillende motorrijtuigen op de weg. Niet met elk rijbewijs mag u elk motorrijtuig besturen, dus er zijn ook veel verschillende rijbewijscategorieën. Maar welke rijbewijscategorieën zijn er en wat zijn de verschillen? In dit artikel hebben we het allemaal voor u op een rijtje gezet.
Rijbewijscategorie B - Personenauto
In Nederland komt rijbewijscategorie B het meeste voor. Met dit rijbewijs mag u een personenauto besturen met een maximaal gewicht (ledig gewicht en laadvermogen) van 3.500 kg en maximaal 8 passagiers, zonder de bestuurder mee te rekenen. Kleine busjes of bestelauto's mogen hierdoor ook bestuurd worden met deze categorie. Met rijbewijscategorie B mag u ook lichte aanhangwagens trekken tot 750 kg, of zwaardere aanhangers, zolang het totale gewicht van auto en aanhanger samen (ook weer het ledig gewicht en het laadvermogen samen) niet boven de 3.500 kg uitkomt.
Voor dit rijbewijs is er ook een uitbreiding mogelijk, rijbewijscategorie B+ (code 96). Hiermee mag u een auto en aanhanger besturen met een gezamenlijk gewicht (ledig gewicht en laadvermogen) tot 4.250 kg. Dit is een soort tussenstap tussen alleen het rijbewijs B, waarmee u een aanhanger van 750 kg of een totaal gewicht van 3.500 kg mag rijden en een rijbewijs BE, waarmee u een aanhanger met een hoger gewicht mag trekken. Voor het behalen van de code is een aanvullend examen nodig.
Rijbewijscategorie BE - Auto met zware aanhanger
Met rijbewijscategorie BE mag u een personenauto of een bestelauto besturen met een aanhanger waarvan het ledig gewicht en het laadvermogen meer is dan 750 kg. Voor bestuurders die vóór 19 januari 2013 rijbewijscategorie BE hebben gehaald, geldt geen grens aan het ledig gewicht en het laadvermogen van de aanhanger. Die bestuurder mag iedere aanhanger of oplegger gebruiken. Wel moet de trekhaak van de auto het gewicht van de aanhanger en lading aankunnen. Dit heet de maximale trekhaaklast. Die maximale trekhaaklast moet groter zijn dan wat de aanhanger en de lading samen wegen. Rijbewijscategorie BE is vooral relevant voor mensen die regelmatig rijden met grote aanhangers zoals een grote caravan of een paardentrailer.
Rijbewijscategorie AM - Bromfiets en scooter
Rijbewijscategorie AM is verplicht voor iedereen die een bromfiets, snorfiets, scooter of brommobiel wil besturen. Categorie AM kunt u al vanaf 16-jarige leeftijd halen. Hiervoor moet u slagen voor een theorie-examen en u moet met goed gevolg een praktijkexamen afleggen.
Lees ook: 18 jaar en motorrijden
Er bestaan 2 varianten van de rijbewijs categorie AM: AM2 en AM4. Categorie AM2 is de meest bekende. U mag hiermee bromfietsen, snorfietsen, speed pedelecs, scooters, drie- en vierwielige bromfietsen zoals bromtrikes, bromquads én brommobielen besturen. Rijbewijscategorie AM4 is echter een specifiek rijbewijs, waarmee u alleen een brommobiel (of andere driewielige of vierwielige bromfietsen zoals bromtrikes en bromquads) mag besturen. Dit rijbewijs is vooral bedoeld voor personen die geen rijbewijscategorie B of A hebben. Het theorie-examen is voor deze beide varianten gelijk, maar voor categorie AM4 wordt het praktijkexamen gedaan in een brommobiel.
Als u al in het bezit bent van rijbewijscategorie A of B, krijgt u categorie AM automatisch bijgeschreven. U hoeft dan dus geen apart examen te doen voor bromfiets of scooter.
Rijbewijscategorie A - motoren
Hoe je in 3 EENVOUDIGE stappen een motorrijbewijs haalt | WheelHouse
Voor wie een liefhebber is van motoren is het er rijbewijscategorie A. Dit rijbewijs in onderverdeeld in 3 categorieën: A1, A2 en A.
- Categorie A1: is bedoeld voor lichte motoren. Met deze categorie mag u vanaf 18 jaar motorrijden op motoren tot 125 cc en met een maximaal vermogen van 11 kW (15 pk). Dit betekent dat de maximale snelheid van dit type motor op 125 k/m per uur uitkomt. Om deze categorie te halen, moet u zowel een theorie-examen als twee praktijkexamens, voertuigbeheersing en verkeersdeelneming, afleggen.
- Categorie A2: is er voor middelzware motoren. Dit kunt u behalen vanaf een leeftijd van 20 jaar. Met rijbewijs A2 mag u rijden op motoren met een maximaal vermogen van 35 kW (48 pk). Ook voor A2 moet er een theorie- en een praktijkexamen worden afgelegd.
- Het volledige motorrijbewijs A: is bedoeld voor het besturen van alle mogelijke motoren, zonder een beperking op het vermogen of de snelheid. Dit rijbewijs kan worden gehaald vanaf 24 jaar, of al vanaf 22 jaar als u minstens 2 jaar categorie A2 hebt. Als u doorstroomt vanuit rijbewijscategorie A2, hoeft u alleen nog een praktijkexamen verkeersdeelneming te doen.
Als u al in het bezit bent van een autorijbewijscategorie B, hoeft u voor categorie A1 geen apart theorie-examen te doen. Voor rijbewijscategorie A2 en A moet u wel altijd een nieuw theorie-examen afleggen, ook als u al een andere rijbewijscategorie heeft.
Rijbewijscategorie C - vrachtauto’s
Rijbewijscategorie C is voor het besturen van vrachtauto’s. Ook dit rijbewijs is onderverdeeld in 2 categorieën. De eerste categorie is het rijbewijs C1. Met categorie C1 mag u vrachtwagens besturen met een ledig gewicht en laadvermogen (ook wel toegestane maximum massa genoemd) tussen de 3.500 kg en 7.500 kg. Deze categorie is bijvoorbeeld nodig voor bestuurders van kleinere vrachtwagens of campers die zwaarder zijn dan 3.500 kg. Categorie C1 is te behalen vanaf de 18de verjaardag en hiervoor moeten een theorie-examen en een praktijkexamen worden behaald. Ook moet de bestuurder al in het bezit zijn van categorie B voor reguliere auto’s. Voor het krijgen van deze categorie moet er ook een medische keuring door een CBR-gecertificeerde arts plaatsvinden. Dit kan gedaan worden door het insturen van een medische verklaring.
Lees ook: Motorrijlessen in Groningen
Voor zwaardere vrachtauto’s geldt rijbewijscategorie C. Dit is de standaard categorie voor beroepschauffeurs. De minimumleeftijd is 21 jaar en er moet een code 95, zie hieronder, worden behaald. Ook hiervoor is een medische keuring nodig die regelmatig moet worden herhaald; vanaf het 50e jaar geldt dat deze keuring elk jaar moet worden uitgevoerd.
Rijbewijscategorie D - bus
Rijbewijscategorie D is verplicht voor het besturen van bussen met meer dan 8 passagiersplaatsen, exclusief bestuurder. Ook hier zijn er verschillende categorieën, afhankelijk van de grootte van het voertuig en het aantal passagiers, dit zijn rijbewijscategorie D1 en D.
- Categorie D1: Met categorie D1 mogen kleine bussen bestuurd worden met maximaal 16 zitplaatsen, en de bus mag een maximale lengte van 8 meter hebben. Deze rijbewijscategorie is daarmee geschikt voor bijvoorbeeld buurtbussen of kleine touringcars. Rijbewijscategorie D1 is te behalen vanaf 21 jaar. Voor deze categorie moet u een theorie-examen en een praktijkexamen afleggen en een medische keuring ondergaan.
- Categorie D: Rijbewijscategorie D is nodig voor grote bussen. Hiervoor geldt geen passagierslimiet of een maximale lengte van de bus. Dit is daarmee de standaard rijbewijscategorie voor beroepschauffeurs in het personenvervoer. Voor het aanvragen van rijbewijscategorie D zonder code 95 (zie hieronder) moet u minimaal 24 jaar oud zijn. Om rijbewijscategorie D met code 95 aan te vragen, moet u minimaal 18 jaar oud zijn.
Met zowel rijbewijscategorie D1 als D mag u een aanhanger achter de bus trekken met een ledig gewicht en laadvermogen van 750 kg. Als een aanhanger zwaarder dan 750 kg wilt trekken, dan heeft u hiervoor rijbewijs DE of D1E nodig.
Code 95
Code 95 is nodig voor beroepschauffeurs met rijbewijscategorie C en D om aan te tonen dat de benodigde vakkennis actueel is. Chauffeurs moeten periodiek nascholing volgen om hun rijbewijs te houden. Het halen van deze code moet elke 5 jaar worden herhaald.
Er is wel een aantal uitzonderingen voor het halen van de code. Zo kunnen vrijwillige bestuurders van bepaalde voertuigen, zoals het vervoer van leerlingen of ouderen, worden vrijgesteld. Er geldt ook een vrijstelling voor militaire voertuigen of voertuigen die voor noodhulp worden gebruikt. Maar bijvoorbeeld ook voor iemand die een voertuig bestuurt die op de weg wordt getest (vrachtwagenmonteur), of voor iemand die een lege vrachtwagen bestuurt waarin geen lading (of passagiers in een bus) wordt/worden vervoerd, geldt een vrijstelling.
Lees ook: Motorrijden op een B-rijbewijs: wat mag wel en niet?
Rijbewijscategorie T - landbouwtrekker
Categorie T is bedoeld voor landbouwvoertuigen voor agrarisch gebruik. Het heeft als doel om veilig vervoer binnen de landbouwsector mogelijk te maken. Sinds 2015 zijn de regels voor de T-categorie veranderd. Voor 1juli 2015 was er alleen sprake van een certificaat van vakbekwaamheid. Categorie T geldt voor land- en bosbouwtrekkers, mobiele machines en voor motorrijtuigen met beperkte snelheid (MMBS) met aanhanger.
Teruggekeurde motorrijtuigen, zoals oude tractoren of werkvoertuigen die niet harder kunnen dan 25 km/u of 45 km/u krijgen vaak van de RDW (Dienst Wegverkeer) een T-kenteken. Dit geldt voor voertuigen die zijn aangepast om te voldoen aan de technische eisen om op de openbare weg te mogen rijden. Onder deze categorie vallen ook (weg)treintjes, vorkheftrucks en SRV-wagens. Ook voor deze voertuigen is rijbewijscategorie T vereist.
Quad en Buggy rijbewijs
Quads en buggy's worden zowel voor recreatieve doeleinden als voor zakelijke doeleinden gebruikt. Afhankelijk van het type voertuig krijgen ze een T-kenteken, een bromfietskenteken of een autokenteken. Om dit te bepalen is een keuring bij de RDW nodig.
Quads die niet harder kunnen dan 45 km/u en voor agrarische doeleinden worden gebruikt, kunnen een T-kenteken krijgen, vergelijkbaar met landbouwvoertuigen. Rijbewijscategorie T is dan voldoende. Quads kunnen ook als bromfiets gekeurd worden, hiervoor is rijbewijs categorie AM nodig. Ook moet de bestuurder en eventuele passagier een helm dragen. Als ze als teruggekeurd motorrijtuig gezien worden, volstaat weer rijbewijscategorie T. Tot slot kunnen quads ook als driewielig motorrijtuig of als auto gekeurd worden, waarvoor een rijbewijscategorie B nodig is.
Buggy's, die vaak een hogere maximale snelheid hebben dan quads en geschikt zijn voor verschillende terreinen, krijgen doorgaans een autokenteken als ze voldoen aan de eisen voor voertuigen die op de openbare weg mogen rijden. Hiervoor is dan rijbewijscategorie B vereist. In beide gevallen is het belangrijk dat deze voertuigen voldoen aan de technische eisen voor het rijden op de openbare weg en moet de bestuurder ervoor zorgen dat hij of zij in het bezit is van een geldig rijbewijs.
Voertuigen zonder rijbewijsverplichting
Er is in Nederland ook een aantal voertuigen dat zonder rijbewijs mag worden gereden. Dit zijn onder andere een scootmobiel elektrische rolstoel en een gehandicaptenvoertuig. Een gehandicaptenvoertuig moet ingericht zijn voor - en gebruikt worden door invalide of minder valide personen. Het voertuig mag daarnaast niet harder gaan dan 45 km/u en niet breder zijn dan 1.10 m. Let er hierbij op dat niet automatisch elk voertuig dat minder breed is dan 1.10 m gelijk een gehandicaptenvoertuig is. Voor elk voertuig zal dit apart bepaald moeten worden.
Juiste rijbewijscategorie voor elk voertuig
In Nederland zijn dus verschillende rijbewijscategorieën die afgestemd zijn op het type voertuig en de ervaring van de bestuurder. Of het nu gaat om een auto, bromfiets, vrachtwagen of landbouwvoertuig, elke rijbewijscategorie heeft specifieke eisen en regels. Wanneer u mag beginnen met rijlessen en het rij-examen mag doen voor uw motorrijbewijs, hangt af van uw leeftijd en rijervaring. Een lichte motor heeft een vermogen van maximaal 11 kW. U mag vanaf 17 jaar rijles nemen op een lichte motor en het theorie-examen motor doen. Eerst doet u het praktijkexamen voertuigbeheersing (AVB, bijzondere verrichtingen). Daarna doet u het praktijkexamen verkeersdeelneming (AVD). U moet geslaagd zijn voor het praktijkexamen voertuigbeheersing.
Heeft u al een rijbewijs lichte motor (A1)? Dan mag u vanaf 19 jaar rijles nemen op een middelzware motor. U hoeft niet opnieuw theorie-examen te doen. Voor het praktijkexamen moet u minimaal 20 jaar zijn. Bent u ten minste twee jaar in het bezit van rijbewijs A1? Dan kunt u een combi-praktijkexamen doen. U bent A2-beginner als u geen rijbewijs A1 heeft. Ook in dat geval mag u theorie-examen doen vanaf 17 jaar.
Let op: het theorie-certificaat is maar 1,5 jaar geldig. Geen theorie nodig. een geldig theoriecertificaat motor, rijbewijs lichte motor (rijbewijs A1) of autorijbewijs (rijbewijs B). U mag rijexamen op een zware motor doen als u 21 bent. U behaalt dan een rijbewijs A met de aantekening code 80. U mag dan de eerste 2 jaar alleen op zware motoren met 3 wielen rijden. Na 2 jaar vervalt de aantekening code 80 en mag u op alle zware motoren rijden. Bent u nog geen 24 als de code vervalt?
U mag vanaf 22 jaar rijexamen doen op een zware motor. U behaalt dan een rijbewijs A zonder beperkingen. U moet minimaal 24 jaar zijn om rij-examen te doen. Als u rijbewijs A heeft, krijgt u rijbewijs A1 en A2 erbij. Ook als u de aantekening code 80 heeft. U heeft voor het praktijkexamen een gezondheidsverklaring en een geldig theoriecertificaat motor- of autorijbewijs nodig. Het theoriecertificaat is 1,5 jaar geldig. U mag alleen op een motor rijden als u een motorrijbewijs heeft. Er zijn 3 soorten: rijbewijs A1, A2 en A.
Verandert u het motorvermogen van uw motorfiets? Dit kunnen we in de meeste gevallen gratis voor u op het kentekenbewijs aanpassen. Heeft u een motorzaak? Het vermogen van de bestaande motor is aangepast. U heeft een ombouwverklaring van de Nederlandse importeur (verklaring van de fabrikant). Daarin staat dat het motorvermogen van uw motorfiets is aangepast. En er staat in dat de wijziging volgens fabrieksvoorschriften is uitgevoerd en voldoet aan de richtlijnen van de typegoedkeuring. Neem voor meer informatie contact op met uw dealer. Heeft u geen ombouwverklaring of heeft u een trike, quad of een ander voertuig? Dan is bij het aanpassen van het vermogen een keuring bij ons nodig. Voeg de verklaring van de fabrikant als bijlage toe. Regelt u de aanvraag voor een klant? Als alles goed is, dan passen wij het kentekenregister aan. We sturen u binnen 10 werkdagen een nieuw kentekenbewijs.
| Rijbewijscategorie | Voertuig | Minimumleeftijd | Extra eisen |
|---|---|---|---|
| AM | Bromfiets, scooter, brommobiel | 16 jaar | Theorie- en praktijkexamen |
| A1 | Lichte motor (max. 125cc, 11kW) | 18 jaar | Theorie- en praktijkexamen |
| A2 | Middelzware motor (max. 35kW) | 20 jaar | Theorie- en praktijkexamen |
| A | Zware motor (onbeperkt) | 24 jaar (of 22 jaar met 2 jaar A2) | Praktijkexamen (indien doorgestroomd vanuit A2) |
| B | Personenauto (max. 3500 kg) | 17 jaar | Theorie- en praktijkexamen |
| BE | Auto met zware aanhanger (meer dan 750 kg) | 18 jaar | Praktijkexamen |
| C1 | Lichte vrachtauto (3500 - 7500 kg) | 18 jaar | Theorie- en praktijkexamen, medische keuring |
| C | Vrachtauto (meer dan 7500 kg) | 21 jaar | Theorie- en praktijkexamen, medische keuring, Code 95 |
| D1 | Kleine bus (max. 16 passagiers) | 21 jaar | Theorie- en praktijkexamen, medische keuring |
| D | Bus (meer dan 8 passagiers) | 24 jaar (of 18 jaar met Code 95) | Theorie- en praktijkexamen, medische keuring, Code 95 |
| T | Landbouwtrekker | 16 jaar |