Als u zaken doet met de gemeente moet u vaak een identiteitsbewijs laten zien. Hiermee laat u zien dat u bent, wie u bent. Je rijbewijs op zak? Dan kun je autorijden. Maar mag je ‘m ook gebruiken als ID? Dat ligt eraan. Vraag je je af of een rijbewijs een geldig legitimatiebewijs is? Je bent niet de enige! Het is handig om te weten wanneer je jouw rijbewijs als ID kunt gebruiken en wanneer juist niet.
In dit artikel gaan we dieper in op wanneer het wel of niet mag, en hoe het zit met het buitenland. Twijfel je of een rijbewijs een geldig ID is in elke situatie? Het antwoord is: soms wel, soms niet.
U kunt uzelf altijd identificeren met een paspoort en Nederlandse ID-kaart. Welke documenten kunt u altijd gebruiken als identiteitsbewijs?
Welke documenten zijn dit en wanneer is een rijbewijs voldoende, en wanneer niet? Laten we dit eens nader bekijken.
Wanneer is een Rijbewijs een Geldig Identificatiebewijs in Nederland?
In Nederland kan je rijbewijs in bepaalde gevallen dienen als een geldig legitimatiebewijs. Dit betekent dat je je rijbewijs als ID kunt gebruiken en hierdoor aantonen wie je bent. In Nederland mag je je rijbewijs in veel gevallen wel gebruiken als geldig identiteitsbewijs. Bijvoorbeeld bij de huisarts of ziekenhuis, voor het ophalen van een pakketje, in hotels en bij het stemmen (mits ouder dan 18). Je rijbewijs is een officieel document waarop je naam, foto en geboortedatum staan. Daarmee ben je dus in veel situaties goed herkenbaar.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Een geldig identiteitsbewijs bij je hebben is vanaf 14 jaar ook verplicht om bij je te hebben. Heb je dit niet, kan dit zelfs een boete opleveren.
Je kunt je rijbewijs als identiteitsbewijs gebruiken in situaties waarin je je moet identificeren, maar waarvoor geen paspoort of identiteitskaart vereist is. Voorbeelden zijn:
- Bij een identiteitscontrole van politie, toezichthouders en marechaussee;
- Bij geldzaken;
- Bij de notaris;
- Op het werk;
- In de zorg;
- Bij zwartrijden in het openbaar vervoer;
- Bij het bezoeken van een evenement;
- Bij het stemmen (verkiezingen).
In feite is in veel dagelijkse situaties je rijbewijs als ID een geaccepteerde vorm van identificatie.
Het NIEUWE REAL ID-beleid van de TSA voor 2025: wat u moet weten
Wanneer is een Rijbewijs Niet Voldoende?
Toch is een rijbewijs niet altijd voldoende. Er zijn situaties waarbij je verplicht bent om een paspoort of ID-kaart te tonen, bijvoorbeeld omdat je verblijfsstatus of nationaliteit gecontroleerd moet worden. Er zijn echter ook situaties waarin je rijbewijs niet als geldig identiteitsbewijs wordt beschouwd.
Denk aan:
Lees ook: Alles over je rijbewijs
- Het aanvragen van een paspoort, ID-kaart of burgerservicenummer (BSN)
- Inschrijving bij een gemeente of onderwijsinstelling
- Indiensttreding bij een nieuwe werkgever
- Het aanvragen van een uitkering
- Afspraken met de Belastingdienst (tenzij anders aangegeven)
- Contact met de IND of vreemdelingentoezicht
In al deze gevallen is een rijbewijs geen geldig identiteitsbewijs.
Hieronder vallen:
- Bij de Belastingdienst (tenzij de Belastingdienst anders aangeeft);
- Bij aanvraag van een burgerservicenummer;
- Uitkeringsaanvraag;
- Indiensttreding bij een nieuwe werkgever;
- Bij binnenlands vreemdelingentoezicht;
- Inschrijving voor een opleiding bij een onderwijsinstelling;
Overige situaties waarin gegevens over verblijfsstatus en nationaliteit belangrijk zijn.
Het is dus belangrijk om te weten dat hoewel je rijbewijs in veel situaties kan dienen als geldig legitimatiebewijs, dit niet altijd het geval is.
Gelukkig kun je in veel alledaagse situaties wél gewoon je rijbewijs gebruiken als identificatie.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
Rijbewijs als ID in het Buitenland
In het buitenland ligt het nét iets anders. In veel Europese landen wordt het rijbewijs niet als officieel legitimatiebewijs geaccepteerd, tenzij het gecombineerd is met een ander document. In Frankrijk of Spanje heb je bijvoorbeeld altijd een ID-kaart of paspoort nodig. In België wordt het rijbewijs soms geaccepteerd, maar dit verschilt per situatie.
De regels met betrekking tot het gebruik van je rijbewijs als ID in Europa of daarbuiten zijn geheel anders dan in Nederland. Ondanks dat het misschien lijkt dat dit wel kan, mag dit officieel niet. Je kan je alleen in het buitenland legitimeren met een geldig ID bewijs of paspoort. Het is dus raadzaam om altijd een geldig legitimatiebewijs mee te nemen als je naar het buitenland gaat.
In sommige landen is zelfs vastgesteld dat het nederlands rijbewijs niet geldig is. Hier geldt alleen een internationaal rijbewijs. Deze moet je apart aanvragen.
Uw Nederlandse rijbewijs is in het buitenland niet geldig als identiteitsbewijs. Buiten Nederland kunt u zich alleen identificeren met een geldig paspoort of een geldige ID-kaart.Welke van de 2 u nodig heeft, verschilt per land.
Ga je op reis, zorg dan altijd dat je een geldig paspoort of ID-kaart bij je hebt. Je rijbewijs is vooral handig voor het huren van een auto, maar niet als ID.
Rijbewijs Geldig Legitimatiebewijs Europa? Niet altijd.
Met een Nederlands rijbewijs kunt u buiten Nederland alleen laten zien welke voertuigen u mag besturen.
Identificatieplicht in Nederland
In Nederland moet iedereen vanaf 14 jaar een geldig identiteitsbewijs laten zien als daarnaar gevraagd wordt. Een paspoort en de Nederlandse identiteitskaart worden geaccepteerd als identiteitsbewijs. Een rijbewijs is ook een identiteitsbewijs, maar hierop staan geen gegevens over uw nationaliteit en verblijfsstatus.
De identificatieplicht houdt in dat iedereen vanaf 14 jaar een geldig identiteitsbewijs moet kunnen tonen als de politie daar om vraagt. U bent strafbaar als u geen origineel en geldig identiteitsbewijs kunt of wilt laten zien. U loopt dan het risico op een boete.
U heeft geen draagplicht, alleen een toonplicht. Omdat u het identiteitsbewijs verplicht moet kunnen tonen, betekent het in de praktijk dat u altijd een identiteitsbewijs bij u moet dragen.
Als u gezichtsbedekkende kleding zoals een boerka draagt, moet u toch voldoen aan de identificatieplicht. U bent dus verplicht uw gezicht te laten zien als de politie u vraagt om identificatie. Wanneer u hiertegen grote bezwaren heeft, moet u mee naar het politiebureau. Op het bureau doet een politieagente de controle bij vrouwen.
De identificatieplicht geldt voor iedereen. Het is niet mogelijk voor bepaalde groepen een uitzondering te maken, bijvoorbeeld voor mensen met een verstandelijke beperking en psychiatrische patiënten. Kunt u zich zelfstandig in openbare ruimten begeven?
Vreemdelingen die wachten op hun vreemdelingendocument of het document kwijt zijn, krijgen van de IND een schriftelijke verklaring. Daarin staat dat zij rechtmatig in Nederland verblijven. Dit heet ook wel een artikel 9-brief. De brief is te gebruiken als het bewijs van rechtmatig verblijf.
Heeft u tijdelijk geen identiteitsbewijs? Bijvoorbeeld omdat u dit kwijt bent? Dan loopt u het risico dat u niet aan de identificatieplicht voldoet. U kunt zich op verschillende manieren identificeren. Bijvoorbeeld met uw paspoort.
Een politieambtenaar, een toezichthouder en een conducteur mogen naar uw identiteitsbewijs vragen.
Aanvragen en Geldigheid van Identiteitsbewijzen
Met een Nederlandse identiteitskaart - of ID-kaart of ID-bewijs - toont u aan wie u bent. U kunt met een ID-kaart ook reizen naar de meeste Europese landen. Een paspoort is een identiteitsbewijs en reisdocument, waarmee u wereldwijd kunt reizen. Een paspoort, ID-kaart of rijbewijs vraagt u aan in de gemeente waar u ingeschreven staat. Als uw paspoort, ID-kaart of rijbewijs verlopen is, moet u dit document opnieuw aanvragen.
De ombudsman krijgt regelmatig klachten over het aanvragen van paspoorten, ID-kaarten of rijbewijzen. Als iemand zijn paspoort kwijt is, bijvoorbeeld omdat het is gestolen, wil diegene natuurlijk snel een nieuw paspoort. Soms is het moeilijk om snel een afspraak te maken.
Bent u het niet eens met hoe de gemeente u bij de aanvraag van een Nederlandse identiteitskaart of paspoort behandelt? Dien dan eerst een klacht in bij uw gemeente. Helpt dit niet of duurt het te lang? Kom dan naar de ombudsman.
Als uw paspoort, ID-kaart of rijbewijs verlopen is, moet u dit document opnieuw aanvragen.
Inloggen met Identiteitsbewijs
Organisaties die deze gevoelige gegevens beheren willen zeker weten dat zij de gegevens met de juiste persoon delen. Inloggen met uw identiteitskaart of rijbewijs met een persoonlijke pincode geeft die extra zekerheid.
Wat heb ik nodig?
- Nederlandse identiteitskaart (afgiftedatum vanaf 13 maart 2021) of Nederlands rijbewijs (afgiftedatum vanaf 26 mei 2018)
- pincode van uw identiteitsbewijs
- DigiD app (geactiveerd)
- Een mobiel apparaat:
- Android-apparaat met NFC-lezer (Android-versie 7.0 of hoger)
- iPhone, model 7 of hoger (iOS-versie 12.2)
Let op, woont u in het buitenland? Dan kunt u geen rijbewijs met inlogfunctie krijgen.
Conclusie
Hoewel het rijbewijs in veel situaties kan dienen als een geldig legitimatiebewijs, zowel in Nederland als in andere Europese landen, is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de situaties waarin dit wel en niet het geval is.