Naast het autorijden biedt een rijbewijs nog een voordeel: het dient vaak als een erkend identiteitsbewijs. In Nederland kan je rijbewijs in bepaalde gevallen dienen als een geldig legitimatiebewijs. Dit betekent dat je je rijbewijs als ID kunt gebruiken en hierdoor aantonen wie je bent.
Een geldig identiteitsbewijs bij je hebben is vanaf 14 jaar ook verplicht om bij je te hebben. Heb je dit niet, kan dit zelfs een boete opleveren. Sinds maart 2023 is de Europese Unie ook bezig om het rijbewijs te digitaliseren in Nederland, zodat je het op je telefoon kunt opslaan met bijvoorbeeld Apple Wallet.
Geert Pater Rdw 'je rijbewijs wordt je digitale identiteit
Toch zijn er situaties waarin het rijbewijs niet volstaat, omdat het geen informatie geeft over je nationaliteit of verblijfsstatus. Bij zaken als een huurovereenkomst of een telefooncontract kan je rijbewijs echter prima dienen als identiteitsbewijs. Handig, zo'n rijbewijs, nietwaar? In dit artikel gaan we dieper in op wanneer het wel of niet mag, en hoe het zit met het buitenland.
Wanneer is een rijbewijs wel een geldig identiteitsbewijs?
Je kunt je rijbewijs als identiteitsbewijs gebruiken in situaties waarin je je moet identificeren, maar waarvoor geen paspoort of identiteitskaart vereist is. In feite is in veel dagelijkse situaties je rijbewijs als ID een geaccepteerde vorm van identificatie. Voorbeelden zijn:
- Bij een identiteitscontrole van politie, toezichthouders en marechaussee;
- Bij geldzaken;
- Bij de notaris;
- Op het werk;
- In de zorg;
- Bij zwartrijden in het openbaar vervoer;
- Bij het bezoeken van een evenement;
- Bij het stemmen (verkiezingen).
Wanneer is een rijbewijs geen geldig identiteitsbewijs?
Er zijn echter ook situaties waarin je rijbewijs niet als geldig identiteitsbewijs wordt beschouwd. Hieronder vallen:
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
- Bij de Belastingdienst (tenzij de Belastingdienst anders aangeeft);
- Bij aanvraag van een burgerservicenummer;
- Uitkeringsaanvraag;
- Indiensttreding bij een nieuwe werkgever;
- Bij binnenlands vreemdelingentoezicht;
- Inschrijving voor een opleiding bij een onderwijsinstelling;
- Overige situaties waarin gegevens over verblijfsstatus en nationaliteit belangrijk zijn.
Het is dus belangrijk om te weten dat hoewel je rijbewijs in veel situaties kan dienen als geldig legitimatiebewijs, dit niet altijd het geval is.
Rijbewijs als ID in het Buitenland
De regels met betrekking tot het gebruik van je rijbewijs als ID in Europa of daarbuiten zijn geheel anders dan in Nederland. Ondanks dat het misschien lijkt dat dit wel kan, mag dit officieel niet. Je kan je alleen in het buitenland legitimeren met een geldig ID bewijs of paspoort. Het is dus raadzaam om altijd een geldig legitimatiebewijs mee te nemen als je naar het buitenland gaat.
Uw Nederlandse rijbewijs is in het buitenland niet geldig als identiteitsbewijs. Buiten Nederland kunt u zich alleen identificeren met een geldig paspoort of een geldige ID-kaart. Buiten Nederland kunt u met een Nederlands rijbewijs niet laten zien wie u bent (identificeren of legitimeren). Welke van de 2 u nodig heeft, verschilt per land.
Met een Nederlands rijbewijs kunt u buiten Nederland alleen laten zien welke voertuigen u mag besturen. In sommige landen is zelfs vastgesteld dat het nederlands rijbewijs niet geldig is. Hier geldt alleen een internationaal rijbewijs. Deze moet je apart aanvragen.
Let op: Woont u in het buitenland? Dan kunt u geen rijbewijs met inlogfunctie krijgen.
Lees ook: Alles over je rijbewijs
Identificatie bij het CBR
Om examen te mogen doen bij het CBR moet u een geldig identiteitsbewijs laten zien. Waar het identiteitsbewijs aan moet voldoen en welke documenten u mag gebruiken, hangt af van uw nationaliteit.
Ik heb de Nederlandse nationaliteit
Als u de Nederlandse nationaliteit heeft, dan identificeert u zich met 1 van onderstaande documenten:
- Een geldig Nederlands paspoort;
- Een geldige Nederlandse identiteitskaart;
- Een Nederlands rijbewijs (de geldigheidsduur van het rijbewijs mag verstreken zijn).
Ik heb de Nederlandse én een andere nationaliteit
Dan identificeert u zich met 1 van onderstaande documenten:
- Een geldig Nederlands paspoort;
- Een geldige Nederlandse identiteitskaart;
- Een Nederlands rijbewijs (de geldigheidsduur van het rijbewijs mag verstreken zijn).
Ik heb de nationaliteit van een land in de Europese Unie (EU), de Europese Economische Ruimte (EER) of Zwitserland
Als u de nationaliteit van een land in de EU, de EER of Zwitserland heeft, dan identificeert u zich met 1 van onderstaande documenten:
- Een geldig paspoort uit de EU, EER of Zwitserland;
- Een geldige identiteitskaart uit de EU, EER of Zwitserland;
- Een geldig Nederlands verblijfsdocument;
- Een Nederlands rijbewijs (de geldigheidsduur van het rijbewijs mag verstreken zijn).
Ik heb de nationaliteit van een land buiten de EU of de EER of Zwitserland
Als u de nationaliteit van een land buiten de EU, de EER of Zwitserland heeft, dan identificeert u zich met 1 van onderstaande documenten:
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
- Een geldig buitenlands paspoort met:
- óf een geldige sticker voor verblijf in Nederland (deze sticker bevindt zich in het paspoort of op een los inlegvel)
- óf een geldige artikel 9-brief (dit mag de brief zelf zijn of een digitale versie van de brief);
- Een geldig Nederlands verblijfsdocument;
- Een geldig Nederlands reisdocument voor vluchtelingen;
- Een geldig Nederlands reisdocument voor vreemdelingen;
- Een geldig buitenlands identiteitsbewijs. Let op: dit geldt alleen als u met het examen géén categorie op uw rijbewijs krijgt. Bijvoorbeeld als u uw recreatievaartbewijs of Rijnzone wilt behalen of een Rijnzone wilt bijschrijven;
- Een Nederlands rijbewijs (de geldigheidsduur van het rijbewijs mag verstreken zijn bij rijbewijsexamens).
Waar moet het identiteitsbewijs aan voldoen?
- Het moet geldig, leesbaar en controleerbaar zijn, op naam van de aanvrager staan, en voorzien zijn van een pasfoto.
- Het moet het originele identiteitsbewijs zijn, dus geen kopie of een bewijs van vermissing.
- Het mag geen noodpaspoort of laissez passer zijn (dat is alleen geldig als reisdocument, maar niet als legitimatie).
- De persoonsgegevens op uw identiteitsbewijs moeten overeenkomen met de gegevens in de Basisregistratie Personen (BRP) bij uw gemeente.
Wanneer kan ik geen examen of toets doen bij het CBR?
- Als uw identiteitsbewijs niet voldoet aan de hierboven gestelde eisen;
- Als er andere gebreken van uw identiteitsbewijs worden geconstateerd;
- Als uw identiteit niet op de juiste wijze of overtuigend kan worden vastgesteld via uw identiteitsbewijs.
Kom ik in aanmerking voor een rijbewijs?
Het CBR adviseert u om vóór het beginnen met rijlessen of vóór uw examen bij uw gemeente te informeren of u een rijbewijs kunt krijgen als u bent geslaagd voor het rijexamen.
Als u slaagt voor het rijexamen bij het CBR, beoordeelt uw gemeente of u een rijbewijs kunt krijgen. Verder kan de gemeente u alleen een rijbewijs afgeven als u in de 365 dagen vooraf aan de aanvraag tenminste 185 dagen in Nederland heeft gewoond.
Het CBR is niet aansprakelijk voor schade als gevolg van een weigering tot afgifte van een rijbewijs. Of voor kosten die u heeft gemaakt voor een rijopleiding en rijexamen die niet tot een rijbewijs hebben geleid.
Heeft u vragen over uw identiteitsbewijs?
Als u twijfelt of uw identiteitsbewijs geschikt is voor toelating tot het examen neem dan voor uw examen contact op met onze klantenservice. Wij helpen u graag verder. Neem ook contact op in de volgende situaties:
- De gegevens op uw identiteitsbewijs zijn niet hetzelfde als in de Basisregistratie Personen (BRP).
- Als op uw identiteitsbewijs uw meisjesnaam niet vermeld staat (bijvoorbeeld als u een paspoort heeft uit Polen, Tsjechië, Zwitserland of Kroatië).
- Als uw achternaam niet volledig op uw identiteitsbewijs past omdat hij te lang is.
Aanvullende informatie
In Nederland moet iedereen vanaf 14 jaar een geldig identiteitsbewijs laten zien als daarnaar gevraagd wordt. Een paspoort en de Nederlandse identiteitskaart worden geaccepteerd als identiteitsbewijs. Een rijbewijs is ook een identiteitsbewijs, maar hierop staan geen gegevens over uw nationaliteit en verblijfsstatus.
Met een Nederlandse identiteitskaart - of ID-kaart of ID-bewijs - toont u aan wie u bent. U kunt met een ID-kaart ook reizen naar de meeste Europese landen. Een paspoort is een identiteitsbewijs en reisdocument, waarmee u wereldwijd kunt reizen.
Een paspoort, ID-kaart of rijbewijs vraagt u aan in de gemeente waar u ingeschreven staat. Als uw paspoort, ID-kaart of rijbewijs verlopen is, moet u dit document opnieuw aanvragen.
De ombudsman krijgt regelmatig klachten over het aanvragen van paspoorten, ID-kaarten of rijbewijzen. Als iemand zijn paspoort kwijt is, bijvoorbeeld omdat het is gestolen, wil diegene natuurlijk snel een nieuw paspoort. Soms is het moeilijk om snel een afspraak te maken. Bent u het niet eens met hoe de gemeente u bij de aanvraag van een Nederlandse identiteitskaart of paspoort behandelt? Dien dan eerst een klacht in bij uw gemeente. Helpt dit niet of duurt het te lang? Kom dan naar de ombudsman.