Roelant de Waard is een veelzijdig persoon met een rijke achtergrond in de journalistiek en literatuur. Zijn levensverhaal is er een van reizen, ontdekkingen en een diepe interesse in de menselijke ervaring.
Barcelona, Spanje. De stad waar Roelant de Waard woont en werkt.
Vroege Leven en Carrière
Edwin, zoals hij eigenlijk heet, is 53 jaar geleden geboren in Utrecht. Van oorsprong is hij journalist. Daar studeerde hij journalistiek en in 1988, op zijn 25ste, emigreerde hij naar Barcelona. Daar heeft hij gewerkt als correspondent voor Nederlandse media en twintig jaar als verslaggever bij een Spaanse krant, El Periódico.
Zijn journalistieke werk combineerde hij al met het schrijven van non-fictie. Het schrijven van romans zat ook al lang in zijn hoofd, maar hij had er door zijn drukke baan de tijd niet voor. Om een roman te kunnen schrijven moet hij zich er volledig op kunnen concentreren. Op zijn 50ste heeft hij ontslag genomen bij zijn krant en sindsdien legt hij zich vooral toe op die romans.
Waarom Spanje?
Het levensritme, dat veel relaxter is dan in Nederland, trekt hem in Spanje het meest. En al klinkt het altijd banaal, maar mooi weer speelt ook heel erg mee om je ergens plezierig te voelen. Zijn vrouw kwam uit Spanje; ze woonde enkele jaren in Nederland, kon niet echt wennen (aan de kou en regen vooral), dus besloten ze het in Barcelona te proberen. En dat is gelukt.
Lees ook: Dijk en Waard: Alles over auto's
Voorheen reisde hij meer, vooral dankzij dat werk, maar ook persoonlijk houdt hij ervan. In de wereld leer je veel meer dan wanneer je thuis blijft. Van Zuid-Korea tot Cuba, van het noorden van Noorwegen tot Zuid-Afrika, overal steek je iets op en leer je bijzondere mensen kennen. En prachtige omgevingen zien. Nu zit hij door werk vooral in zijn ‘luchtbrug’ tussen Barcelona en Schiphol.
Inspiratie en Werkwijze
Voor zijn romans, zeker de laatste twee, put hij uit verhalen die hij eerder als journalist heeft ontdekt en die hem nu, nu hij niet meer dagelijks de journalistiek bedrijf, de moeite waard leken om verder uit te diepen. Niet als non-fictie-boeken, maar dat ‘ware verhaal’ als leidraad nemen voor een verder fictieve roman… Hij put niet zozeer uit zijn eigen leven, misschien omdat hij geen slechte jeugd, bepaalde complexen of sommige stoornissen heeft gehad. Hij zoekt het verhaal in anderen, in bijzondere mensen en plaatsen.
Het Oog van de Orkaan
In 2010 ging hij voor zijn krant naar New Orleans voor reportages over een olieramp in de Golf van Mexico. Hij werd gegrepen door de stad - totaal anders dan andere Amerikaanse steden - en de omgeving, de delta van de Mississippi. En ontdekte er, bij toeval, een vissersdorp waar al bijna 250 jaar dezelfde families wonen wiens voorouders er in 1778 vanuit Europa terechtkwamen. Ze zijn er altijd blijven wonen, ondanks de orkanen en overstromingen en de voortdurende verwoesting van hun huizen en habitat. ‘Einde van de wereld’ staat daar aan het einde van de doodlopende weg; dat zijn altijd sprookjesachtige plekken, die eindes van de wereld, materiaal voor een mooi verhaal.
Hij heeft er vorig jaar een maand gewoond, heeft er veel mensen gesproken, is met vissers het water opgegaan, heeft gezien en gehoord hoe ze leven, zowel in dat dorp, Delacroix, dat in het boek ‘het Eiland’ heet, als in New Orleans. Verder heeft hij heel veel gelezen, zowel over deze mensen, die oorspronkelijk van de Canarische Eilanden komen, als over het leven in en rond New Orleans in de negentiende en twintigste eeuw, van de bekende boeken van Faulkner en Twain tot bijzondere schrijvers als George W. Cable en Lafcadio Hearn. Plus historische studies over de Mississippi en de ‘isleños’, zoals mijn hoofdpersonen heten.
Maarten vertelt waarom hij 'In een oogwenk' een uitzonderlijk goed boek vindt.
De Mississippi rivier, inspiratie voor zijn roman.
Lees ook: De Waard Sliedrecht: Kia Occasions Aanbod
Het verhaal van New Orleans en deze mensen door de eeuwen heen is zó mooi, zó sterk en zó bijzonder, dat het wel over een lange periode moest gaan, tussen 1778 en 1965. En al dat onderzoek stelde mij in staat er veel meer over te weten te komen - het is als een verre reis maken, en dan ook nog terug in de tijd gaan. Jezelf als schrijver onderdompelen in het New Orleans van 1815, al de stoomboten beginnen te varen, is een unieke ervaring.
Zijn verhaal draait om één familie, en op de achtergrond speelt dan de Onafhankelijkheidsoorlog en de Burgeroorlog mee, onder anderen. Maar dan beschreven vanuit één persoon uit die familie, op één plek, een wereldgebeurtenis in een notedop, wat voor een invloed zoiets op het leven in dat dorp heeft. Het realisme moet komen uit de personages, en hoe hij de lezer meeneemt naar de moerassen en naar het New Orleans van meer dan een eeuw geleden.
In dit boek pasten niet echt autobiografische elementen; hooguit zijn eigen visie op de natuur, het leven van eenvoudige mensen. In zijn eerste roman, Welkom Thuis, zit veel van wat hijzelf heeft meegemaakt - die speelt zich helemaal in Nederland af. En in zijn tweede, Haar laatste vlucht, sijpelt zijn eigen ervaring met de dood van een naaste - mijn vrouw - en de verwerking ervan door, zonder dat het verder echt autobiografisch is. In elke roman stop je iets van jezelf.
Schrijfrituelen en Toekomstplannen
Tijdens het beëindigen van Het oog van de orkaan wist hij al dat hij een boek over zijn jaren met Johan Cruijff in Barcelona wilde schrijven - ze kwamen hier allebei in 1988 aan… Door zijn dood is dat project versneld, en dat heb ik inmiddels afgerond. Het volgende boek wacht ook al, dat schrijft hij met en over Romano van der Dussen, een Nederlander die 12 jaar onschuldig in Spanje in de gevangenis heeft gezeten. Eigenlijk wilde hij me volledig op romans richten, maar je weet het dus nooit… Hij heeft nog geen idee over het mogelijke onderwerp van een volgende roman.
Hij heeft geen vaste baan meer, en kan zich vrijwel volledig op het schrijven richten. Dat is vooral in de ochtend, elke dag van negen tot één of twee uur, thuis achter zijn bureau in de huiskamer. ’s Middags kan hij dan eventueel andere journalistieke dingen doen. Elk boek van mij noem ik een baby, omdat er ongeveer negen maanden zitten tussen het schrijven van de eerste woorden en de verschijning van de roman; dat is mede mogelijk dankzij de zeer korte lijnen die er zijn bij Uitgeverij Brandt, er hoeft geen jaren planning aan vooraf te gaan. Neem ook het voorbereidende werk van documenteren en reizen - hij wil altijd op de plaatsen zijn geweest waar zijn boek zich afspeelt - dan kost een roman hem in totaal een jaar, ongeveer.
Lees ook: Uw rijbewijs in Hoeksche Waard
Voorlopig kan hij nog wel vooruit met deze passie van schrijven van romans - ben natuurlijk een late debutant, en hoop nog veel jaren voor de boeg te hebben.
Doelen
De lezer een aangename, boeiende tijd te geven, hem of haar meenemen naar een andere wereld die hij of zij niet niet kent, hem of haar te bekoren met mooie zinnen, en tegelijkertijd materiaal tot overpeinzing te geven, over de dood van een dierbare of de verwoesting van de natuur door de mens, bijvoorbeeld.
Er is een uitdrukking van een Cubaanse dichter: je leven is pas compleet als je een kind hebt gekregen, een boek hebt geschreven en een boom hebt geplant. Die boom, dat moet hij nog doen; en is het makkelijkst van de drie. Nog mooier is trouwens driehonderd jaar oude eiken aan de Mississippi te zien staan…
Bibliografie
- Kamp Miranda
- Tapas Xiringuito
- Het oog van de orkaan
- FC Barcelona
- Johan Cruijff in Barcelona
Persoonlijke Reflectie
Ik zou wel eens hebben willen zien hoe het reizen meer dan een eeuw geleden gebeurde. Lafcadio Hearn, die prachtige verhalen over New Orleans schreef, was een Griek die daar via Dublin en New York terechtkwam. Daarna leefde hij op Martinique en vertrok hij naar Japan, waar hij een literaire held werd. Zo’n avontuurlijk schrijversleven, zonder snelle vliegreizen en dergelijke… ik had graag een tijdje met hem opgetrokken.
Als er een biografie over zijn leven zou worden geschreven, zou de meest treffende titel die van een film van John Ford zijn: The quiet man. Rustig, maar niet saai, hè?