Vlak achter je pupil en iris (regenboogvlies) zit je ooglens. Om goed te kunnen zien, moeten de lichtstralen hier zonder belemmering doorheen gaan. Als je ouder wordt, kan je ooglens minder helder worden. Een troebele ooglens noemen we staar of cataract. Meestal gaat dit langzaam en duurt het jaren voordat de lens is vertroebeld. Dit noemen we ouderdomsstaar.
Soms ontstaan er troebelingen binnen enkele maanden. Dit noemen we staar van de achterste schors en komt vaker voor bij relatief jonge patiënten. Staarvorming kan ook versnellen na bijvoorbeeld inwendige oogontstekingen, trauma’s, beschadigingen aan het oog door medicijnen of eerdere oogoperaties.
De klachten hangen af van de ernst van de staar en waar de troebelingen zich bevinden in de lens. Patiënten die slechter zien, gaan meestal naar de opticien. De opticien stelt de patiënt een aantal vragen en doet een oogmeting. Verandering van de brilsterkte. Als de opticien vermoedt dat de klachten een gevolg zijn van staar, verwijst hij je naar de huisarts of optometrist.
De huisarts of optometrist verwijst je vervolgens door naar Rijnstate. Als staar je steeds meer hindert bij bijvoorbeeld je werk, autorijden of het uitoefenen van je hobby’s kan een staaroperatie de oplossing zijn. Je oogarts bekijkt vooraf altijd of een operatie zinvol is.
Na de operatie is je zicht namelijk mede afhankelijk van de kwaliteit van andere delen van je oog, zoals het netvlies, hoornvlies en de oogzenuw. Bij al bestaande oogziekten kan een staaroperatie soms weinig verbetering geven.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Welke behandelingen zijn er mogelijk? De enige manier om staar te verhelpen is een staaroperatie. Hierbij vervangen we je troebele ooglens door een heldere kunststoflens. Deze lens is meestal van acrylaat en gaat levenslang mee. Je oogarts overlegt met je wat de gewenste brilsterkte is na je operatie. Op basis hiervan bepalen we welke lens voor jou de beste keuze is.
Daarbij kijken we ook naar je brilsterkte voor de operatie, de sterkte van het andere oog en of we het andere oog ook opereren. Rijnstate Clinics biedt ook One-stop-shop staar aan. Bij One-stop-shop staar combineren we een aantal afspraken, waardoor je minder vaak naar het ziekenhuis hoeft. Tijdens het eerste bezoek aan het ziekenhuis vinden het consult en de operatie op één dag plaats. De One-stop-shop staaroperatie is vooral bedoeld voor patiënten die minder mobiel zijn en daardoor afhankelijk zijn van anderen om naar het ziekenhuis te komen.
Om te bepalen wat de sterkte van de kunstlens moet zijn, doen we voor de operatie eerst een lensmeting. Meestal gebeurt dit al bij het eerste bezoek aan de poli. Als je in het verleden al eens bent behandeld voor een refractieafwijking, is het belangrijk dat je dit tegen je oogarts zegt. Als de arts tijdens dit bezoek bepaalt dat we gaan opereren, plannen we direct een afspraak voor de operatie in. Hiervoor verwijzen we je naar een medewerker van de operatieplanning.
Voor de operatie onderzoeken wij of je bijzonder resistente micro-organismen (BRMO) bij je draagt. De bekendste BRMO zijn MRSA en VRE. Ze worden ook wel ziekenhuisbacteriën genoemd. In het ziekenhuis zijn veel zieke mensen bij elkaar opgenomen. Hierdoor is de kans op verspreiding groot.
Voorbereiding op de operatie
Draag op de dag van de operatie geen make-up. Gebruik op de dag van de operatie geen parfum, aftershave of eau de toilette. Zorg ervoor dat je geen nagellak op hebt. Draag op de dag van de operatie geen hoortoestel aan de kant waar je oog geopereerd wordt. Hiermee voorkomen we beschadiging door het spoelwater dat gebruikt wordt tijdens de operatie.
Lees ook: Alles over je rijbewijs
Doe gemakkelijk zittende kleding aan met bovenkleding die eenvoudig is los te maken. We raden je af om sieraden en waardevolle spullen mee te nemen naar het ziekenhuis. Wij adviseren je om vooraf vervoer naar huis te regelen. Je mag na de operatie geen voertuig besturen. Degene die je begeleidt, kan wachten in de wachtruimte.
Wat mee te nemen:
- Een overzicht van de medicijnen die je gebruikt.
- Een zonnebril.
Op de dag van de operatie hoef je niet nuchter te zijn. Dat betekent dat je gewoon mag eten en drinken en dus ook gewoon jouw medicijnen blijft gebruiken zoals je dat gewend bent. De operatie vindt plaats in Rijnstate Elst op de 2e etage. Om je aan te melden, heb je een QR-code nodig. Die kun je van tevoren thuis via Mijn Rijnstate krijgen, of bij een aanmeldzuil in de centrale hal met een geldige legitimatie. De QR-code scan je op de 2e etage en dan krijg je te zien in welke wachtruimte je plaats kunt nemen. Als je aan de beurt bent, roept de spreekuurassistente je op uit de wachtruimte. Wil je meer weten over aanmelden?
Staaroperatie
De operatie zelf
Bijna alle staaroperaties worden uitgevoerd met druppelverdoving. Op de verpleegkamer markeren en druppelen we het te opereren oog. Deze druppels werken ontstekingsremmend en verdovend. Ook verwijden de pupillen. Op de operatiekamer lig je bijna helemaal plat op een comfortabel bed met je hoofd op een hoofdsteun, onder een dunne, steriele papieren doek.
Tijdens de operatie voel je dat je oog regelmatig wordt gespoeld. Dit doen we om uitdroging te voorkomen. Je voelt dat de oogarts bezig is met jouw oog, maar je voelt geen pijn. Door een zeer klein sneetje (ongeveer 2,2 mm) vergruist de arts de troebele ooglens. Daarna wordt de lens opgezogen. Dit heet phaco-emulsificatie.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
Na het verwijderen van de troebele lens, plaatst de oogarts de kunstlens via hetzelfde sneetje. Meestal is er geen hechting nodig. De staaroperatie duurt ongeveer 15 tot 20 minuten. Inclusief voorbereiding en nazorg ben je in totaal ongeveer 2 uur in het ziekenhuis. Zorg voor een contactpersoon tijdens je korte verblijf in het ziekenhuis. Je mag na de operatie niet autorijden.
Een implantaat is een medisch hulpmiddel dat in je lichaam is geplaatst. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een heup- of borstprothese, een pacemaker, of platen en schroeven. Wil je meer weten over jouw implantaat of prothese? Kijk dan in je dossier op Mijn Rijnstate in het menu onder 'Implantaten'. Hier vind je informatie als de naam, het type implantaat, het serienummer, en de datum waarop je je implantaat hebt gekregen.
Soorten lenzen
Binnen Rijnstate Clinics worden door de oogartsen verschillende soorten lenzen geplaatst. Een monofocale lens wordt het meest gebruikt. Daarmee kun je na de operatie op één afstand scherp zien. De meeste mensen kiezen daarbij voor scherp zien op afstand. Voor dichtbij lezen is dan een leesbril of leesdeel in een bril nodig.
Je kunt ook kiezen voor scherp zien op korte afstand, waarbij je een boek of krant kunt lezen zonder bril. Soms kan met het plaatsen van een premium kunstlens de brilsterkte na de operatie verder worden verbeterd dan met een standaard lens. De oogarts bespreekt met je of deze lens in jouw geval meerwaarde heeft.
Een torische lens kan een cilinderafwijking van het hoornvlies corrigeren. Bij een cilinderafwijking heeft het hoornvlies aan de voorkant van het oog geen mooie ronde vorm, maar een ovale vorm. Een torische kunstlens kan ervoor zorgen dat de brilsterkte na de operatie veel kleiner is dan bij een standaard lens.
Met multifocale lenzen kun je na de staaroperatie zowel veraf als dichtbij zien zonder bril. Het enige nadeel is dat de contrastgevoeligheid afneemt en je meer moeite krijgt met zien in het donker.
Voor alle lenzen geldt dat we door verschillende omstandigheden geen 100 procent garantie kunnen geven dat je op de gewenste sterkte uitkomt. Aan het implanteren van een speciale lens bij een staaroperatie zijn meerkosten verbonden, die niet altijd vergoed worden door de ziektekostenverzekeraar. Jouw behandeling kan voor een deel onder de niet-verzekerde zorg vallen.
Nazorg en herstel
Merk je de ochtend na de operatie dat er nog wat van de antibioticumzalf op je ooglid zit? Dan mag je dit zelf voorzichtig van je ooglidrand en uit je ooghoek vegen. Gebruik hiervoor een schoon gaasje of een tissue. Om een ooginfectie te voorkomen en het oog beter te laten genezen, moet je het geopereerde oog 4 weken druppelen met twee soorten oogdruppels. Deze druppels geven we je direct na de operatie mee.
Heb je astma of COPD? Dan kun je meer last krijgen van bijwerkingen. In tegenstelling tot wat er in de bijsluiter van de medicijnen staat, kun je deze druppels gewoon 4 weken gebruiken. Als je zelf niet kunt druppelen, zorg dan dat je hulp van anderen krijgt. Is er niemand in de omgeving die je kan helpen, neem dan ruim voor de operatie contact op met een thuiszorgorganisatie bij jou in de buurt.
Wacht 5 tot 10 minuten tussen de eerste en tweede druppel. Na het afbouwen van de oogdruppels kun je nog een tijdje het gevoel hebben dat er een zandkorrel in je geopereerde oog zit. Bewaar deze medicijnen bij kamertemperatuur. Dus niet in de koelkast of vriezer. Na openen van de verpakking is het medicijn beperkt houdbaar. De meeste medicijnen kunnen onbedoelde klachten geven. We noemen dit bijwerkingen.
De meeste van deze bijwerkingen gaan binnen twee weken over. Heb je astma of COPD, dan kan het zijn dat je meer last krijgt van bijwerkingen van de medicijnen. Daarom is het belangrijk dat je na het druppelen je traanbuis zachtjes dicht drukt. Doe dit direct na het druppelen en minstens 1 minuut lang. Heb je toch nog last van bijwerkingen? Heb je vragen over jouw oogdruppels of over het druppelen?
Als er voor het andere oog ook een staaroperatie staat gepland, is deze ongeveer 2 weken na de operatie aan het eerste oog. Voor deze tweede operatie meet een spreekuurassistente van de balie het eerst geopereerde oog. De afspraak voor de eindcontrole krijg je na de operatie schriftelijk mee. De optometrist of TOA meet tijdens deze controle hoe scherp jouw oog ziet en geeft zo nodig een briladvies.
Bij iedere patiënt verschilt de tijd van herstel en het zicht na de staaroperatie. Daarom kunnen we geen goed advies geven of je wel of niet mag autorijden. Je kunt zelf of in overleg met de oogarts het best beoordelen of autorijden verantwoord is. Je mag zonder bril autorijden als je zicht zonder bril beter is dan 50 procent.
Direct na de operatie en de dagen erna kan het zicht nog slecht zijn, soms zelfs slechter dan voor de operatie. Dit verbetert meestal in de loop van de dagen. Na de operatie kun je door het wondje last hebben van een geïrriteerd oog, alsof er een korreltje zand inzit. Dit kan geen kwaad en wordt vanzelf minder.
De pupil kan groter zijn dan in het niet-geopereerde oog. Dit komt door de druppels en medicijnen, die voor de operatie zijn gegeven. Je bril corrigeert het geopereerde oog niet meer optimaal. Je kunt het brillenglas tijdelijk laten vervangen door de opticien. Het duurt echter vier tot zes weken voor er een meer stabiele meting kan worden gedaan. Bij leesklachten kan een (goedkope) leesbril een tijdelijke oplossing zijn.
Elke operatie brengt risico’s en complicaties met zich mee. Bij een staaroperatie zijn die echter heel klein. Bij vragen of twijfel kun je ook altijd contact met ons opnemen. 3 tot 5 weken na de operatie krijg je een controle op de polikliniek bij een Technisch Oogheelkundig Assistent (TOA), optometrist of de oogarts zelf. Dan wordt precies opgemeten hoe scherp het oog ziet en of er nog een bril nodig is. Mogelijk wordt ook nog besloten om het andere oog te opereren.
Bij patiënten die een one-stop-shop staaroperatie ondergaan, wordt op de dag van de nacontrole ook direct het tweede oog geopereerd. Voor deze behandeling ontvangen wij je graag bij Rijnstate Clinics. Rijnstate Clinics is onderdeel van topklinisch ziekenhuis Rijnstate. Bij Rijnstate Clinics zijn we gespecialiseerd in planbare zorg. Planbare zorg is zorg die medisch gezien geen spoed heeft. Maar vaak voor de beleving van de patiënt wel spoed heeft. We bieden de beste medische zorg met snelle toegangstijden, de beste medisch specialisten en een vast zorgteam.
| Activiteit | Advies |
|---|---|
| Wrijven in het oog | Vermijden |
| Zware dingen tillen | Vermijden in de eerste week |
| Sporten en sauna | Toegestaan na 2 weken |
| Zwemmen | Toegestaan na 2 weken |
| Autorijden | Toegestaan als je weer goed en scherp kunt zien |
| Oogdruppels | 4 weken gebruiken volgens voorschrift |
Na een staaroperatie kun je veel dingen meteen weer doen. Zoals wandelen, televisie kijken, lezen of fietsen. Je oog blijft nog wel een paar weken gevoelig. Deze adviezen kunnen helpen:
- Wrijf niet in je oog.
- Til geen zware dingen in de eerste week na de operatie.
- Soms krijg je van je arts het advies een oogkapje op je oog te doen voordat je gaat slapen. Zo kun je niet in je oog wrijven als je slaapt.
Na 2 weken mag je weer sporten en naar de sauna. Ook zwemmen mag na 2 weken weer. Wees voorzichtig met springen en met sporten waarbij je veel contact hebt met teamgenoten of tegenstanders. Zoals voetbal, handbal, basketbal, waterpolo, hockey en boksen.
Je mag autorijden als je weer goed en scherp kunt zien. Na de operatie kom je nog een keer terug voor controle. Dit is niet altijd meteen nodig. Als je ook staar in je andere oog hebt, kun je dat oog ook laten opereren. Met de oogarts bespreek je wanneer je je andere oog wilt laten opereren:
- Ben je na de operatie aan 1 oog tevreden met hoe je ziet? Dan is een operatie aan het andere oog nog niet nodig.
- Zie je na de operatie aan 1 oog niet goed met je tweede oog? Dan kun je kiezen om ook je tweede oog te laten opereren.
Soms kun je kiezen om 2 ogen op 1 dag te laten opereren. Je krijgt dan 2 operaties direct na elkaar. Dit kan alleen als je geen andere problemen aan je ogen en geen andere ziektes hebt.
Na een staaroperatie krijg je oogdruppels mee. De oogdruppels zorgen ervoor dat je oog beter wordt. De oogarts vertelt je hoe lang en hoe vaak je je oog moet druppelen. Ook krijg je uitleg over hoe je dit het beste kunt doen.
Als je het moeilijk vindt om je ogen te druppelen, kun je een druppelhulp krijgen. Dit is een apparaatje dat helpt om je ogen goed te druppelen.
Staaroperatie
Na ongeveer 6 weken verandert het meestal niet meer hoe je ziet. Meestal heb je na de operatie nog steeds een bril, leesbril of contactlenzen nodig. Vaak heb je na de operatie wel een andere brilsterkte.