Om een motorrijtuig te mogen besturen, heb je een rijbewijs nodig. Niet ieder rijbewijs is voor elk voertuig geldig. Bovendien kunnen de vereisten verschillen. Er zijn veel verschillende rijbewijzen. Zo heb je aparte rijbewijzen voor een brommer, motor, auto, aanhanger, bus en trekker. De overheid heeft vastgesteld wat je mag doen met welk rijbewijs. Het is dus even uitzoeken om te kijken welk rijbewijs past bij wat je wilt gaan doen.
Een rijbewijs is een document, in de vorm van een pasje dat je nodig hebt om een bepaald motorrijtuig te mogen besturen. Op dit pasje wordt onder andere aangegeven waar je bevoegd bent op/in te rijden. Het rijbewijs ontvang je als je kunt aantonen dat je beschikt over voldoende kennis, inzicht en vaardigheid om een dergelijk voertuig te besturen. Tijdens een rijexamen bij het Centraal Bureau Rijvaardigheid (CBR) wordt de rijvaardigheid getest. Voorafgaand aan het rijexamen dien je rijlessen te volgen en leg je een theorie-examen af.
Er zijn verschillende categorieën rijbewijzen. De voorwaarden voor het behalen van een rijbewijscategorie zijn afhankelijk van het soort voertuig. Voor het behalen van een rijbewijs geldt een minimum leeftijd. Voor het verkrijgen van het rijbewijs moet je praktijkexamen doen.
In Nederland zijn er in totaal 16 rijbewijscategorieën. Als je een voertuig van een bepaalde categorie wil besturen, moet je daarvoor het rijbewijs halen. Omdat je meestal niet alle rijbewijzen tegelijk haalt, kan de geldigheidsduur van de rijbewijzen verschillen. Je kunt bijvoorbeeld eerst je autorijbewijs halen en dan 2 jaar later je motorrijbewijs. Op de achterkant van het rijbewijs staat per categorie vermeld tot welke datum deze geldig is. Is de geldigheid van (één van) de categorieën verlopen? Dan mag je geen voertuig van de verlopen categorie besturen totdat je verlenging voor de categorie hebt aangevraagd.
De verschillende rijbewijzen zijn ingedeeld in de rijbewijscategorieën A tot en met D. Vroeger stond er op het rijbewijs nog een stukje tekst waarin stond wat je met het rijbewijs mocht doen. Dat is tegenwoordig niet meer zo. Daarom vind je hieronder een overzicht van de rijbewijscategorieën voor motorvoertuigen.
Lees ook: Alles over de VW Golf modellen
Als u bent geslaagd voor een rij-examen, toont u dat aan met uw rijbewijs. Op uw rijbewijsdocument moeten daarom al uw rijbewijscategorieën staan. Heeft u al een autorijbewijs, maar slaagt u nu ook voor een vrachtwagenrijbewijs? Vraag dan een nieuw rijbewijsdocument aan. Bestuurt u een bepaald type voertuig niet meer, terwijl u daar wel een rijbewijs voor heeft? Maakt u nog wel gebruik van andere rijbewijscategorieën op uw rijbewijsdocument? Dan hoef je je rijbewijs niet te vernieuwen of in te leveren.
Het slimste wat je kan doen is alle informatie over je auto, je rijbewijs, de soort aanhanger en details aan je BOVAG-rijschool te geven. Er zijn rijbewijzen voor brommobiel, bromfiets, snorfiets, motor, auto, vrachtwagen, bus en tractor. Wilt u met een aanhanger rijden? Met het gewicht wordt de toegestane maximummassa bedoeld.
Achteruitrijden met je aanhanger - Hoe doe je dat?
Bekijk ook de video van BOVAG zoekt het uit over 'De wirwar van rijbewijscategorieën'.
De verschillende rijbewijscategorieën
Hier lees je welke rijbewijscategorieën er zijn en aan welke eisen je per categorie moet voldoen.
Brommerrijbewijs AM
Dit rijbewijs voor brom- en snorfietsen, scooters en brommobielen mag je halen wanneer je 16 jaar of ouder bent. Dit rijbewijs valt onder de categorie AM. Heb je een auto- of motorrijbewijs? Dan hoef je geen apart brommerrijbewijs te halen.
Lees ook: Overzicht autobrandstoffen
Motorrijbewijs A
Het rijbewijs voor motoren valt onder categorie A. Binnen deze categorie verschillende rijbewijzen, namelijk A1, A2 en A. Welk rijbewijs je nodig hebt, hangt af van het vermogen van de motor en van hoe oud je bent. A1 is voor een lichte motor, A2 voor een middelzware motor en A voor onbeperkt.
- A onbeperkt vermogen. Theorie en praktijkexamens vanaf 21 jaar. Heb je een A2-rijbewijs dan hoef je niet opnieuw theorie-examen en AVB te doen.
- Tot het 24ste jaar gelden er restricties voor de motoren waarop je mag rijden. Ben je jonger dan 24? Dan krijg je rijbewijs A met code 80.
Autorijbewijs B
Om in een personen- of bestelauto te rijden, heeft u rijbewijs B nodig. Met een rijbewijs B mag je een auto besturen van maximaal 3.500 kilo en je mag maximaal 8 personen vervoeren, jezelf niet meegerekend. Het maximale gewicht van de auto mag niet meer zijn dan 3.500 kilo, inclusief belading. Je mag vanaf 16,5 jaar rijles nemen voor je autorijbewijs.
Is het voertuig zwaarder? Dan heb je een vrachtwagenrijbewijs (C of C1) nodig. Wil je meer mensen vervoeren dan 8? Dan heb je een rijbewijs voor bussen nodig (D of D1).
Vanaf 1 juli 2025 mag u met een rijbewijs B in een vrachtwagen of kampeerauto rijden van maximaal 4250 kilogram, inclusief belading. Dit geldt alleen voor voertuigen die rijden op elektriciteit, LPG of een andere duurzame brandstof.
Aanhanger rijden met rijbewijs B, BE of B+ (code 96)
Wilt u met een aanhanger, oplegger of caravan achter uw auto rijden? U heeft rijbewijs B, BE of B+ (code 96) nodig om met een aanhanger te mogen rijden achter uw auto.
Lees ook: Mercedes-Benz modelgids
Vrachtwagenrijbewijs C
Er zijn twee soorten vrachtwagenrijbewijzen. Het C1-rijbewijs is voor chauffeurs van vrachtwagens en campers tussen de 3.500 kilo en 7.500 kilo. Het C-rijbewijs is voor chauffeurs van vrachtwagens met een gewicht van meer dan 3.500 kilo.
Busrijbewijs D
Wil je meer mensen vervoeren dan 8, exclusief de chauffeur? Dan heb je een rijbewijs voor bussen nodig (D of D1). Het D-rijbewijs is het 'gewone' busrijbewijs. Speciaal voor chauffeurs van kleinere bussen van maximaal zestien zitplaatsen is er het D1-rijbewijs.
Voertuigen voor maximaal 9 personen incl. Geldig voor combinatie van trekkend voertuig van categorie D1 en een aanhanger van meer dan 750 kg.
Trekkerrijbewijs T
Met dit rijbewijs mag je op de openbare weg rijden met een tractor, trekker of motorrijtuig met beperkte snelheid. Op eigen wegen, akkers en eigen terrein is het rijbewijs niet verplicht. Al vanaf je 16e mag je rijexamen doen voor rijbewijs T.
Rijbewijs voor land- en bosbouwtrekker (T) en motorrijtuigen met beperkte snelheid (MMBS). Een rijbewijs is niet nodig als de LBT en MMBS wordt gebruikt voor maaien, onkruid bestrijden, vegen, sneeuw ruimen, gladheid bestrijden of hondenpoep verzamelen.
Codes op het rijbewijs
Achter sommige letters van een rijbewijs staat soms ook nog een code. Deze code staat voor een stukje tekst waarin staat uitgelegd wat je mag. Het geeft een uitzondering aan op de categorie. Een code op een rijbewijs kan bijvoorbeeld aangeven dat je een bril voor ver weg op moet.
Meerdere categorieën op één rijbewijs
Je kunt meerdere categorieën op één rijbewijs laten zetten. Als je een categorie wilt laten bijschrijven op je rijbewijs, dan moet je bij de gemeente een aanvraag indienen. Je rijbewijs wordt dan vernieuwd. Op de voorkant bij punt 4b komt de langstlopende geldigheidsduur te staan.
Tip: De geldigheidsduur kan variëren tussen de rijbewijscategorieën.
Belang van veiligheid
Denk bij een rijbewijs niet alleen aan de regels, maar vooral aan je veiligheid. Ook al is bijvoorbeeld een rijbewijs voor een aanhanger niet verplicht, bedenk dan wel dat het toch stukken veiliger kan zijn om hier wel les in te krijgen.
Internationaal rijbewijs
Het internationaal is een vertaling van het Nederlandse rijbewijs. Omdat het Nederlands rijbewijs in de gehele EU (en ook in Zwiterland, Lichtenstein, Turkije, IJsland en Noorwegen) geldig is, heb je voor die landen geen Internationaal rijbewijs nodig. Kijk in onze landeninformatie of een IRB verplicht is. Soms is het IRB niet verplicht maar kan door een verhuurbedrijf worden geëist bij het huren van een motorvoertuig.
Militaire rijbewijzen
Een Nederlands militair rijbewijs is buiten de militaire organisatie niet geldig. Wel kunt u het militair rijbewijs omwisselen voor een normaal rijbewijs. U moet dat doen binnen 3 jaar nadat het militair rijbewijs is afgegeven.
Geldigheid van het rijbewijs
Bent u geslaagd voor uw rijexamen? Uw rijbewijs is geldig tot de datum die op uw rijbewijs staat.
Regelgeving is dynamisch
De regels bij rijbewijscategorieën veranderen vaak, waardoor er soms onduidelijkheid is.
Bekijk altijd goed aan welke voorwaarden je moet voldoen voordat je je aanmeldt voor een rijopleiding in je gewenste categorie.
Heb je een rijbewijs, maar wil je iets anders rijden dan een doorsnee auto of wil je rijden met een aanhanger? Of misschien wil je meer gewicht vervoeren of meer mensen? Kijk dan of je behaalde rijbewijs hiervoor geschikt is. Zo ga je gerust en veilig op weg.