De Volkswagen-bus viert zijn 75ste verjaardag. Sinds de eerste Transporter - de T1 - op 8 maart 1950 de fabriek in Wolfsburg verliet, zijn er meer dan 12,5 miljoen Volkswagen-bussen gebouwd. Het model groeide in Europa uit tot de meest succesvolle bedrijfswagen ooit.
De afgelopen decennia is de Volkswagen-bus uitgegroeid tot een cult, mede dankzij de vele verschillende varianten en uitvoeringen die ervan zijn gebouwd - van gesloten bestelbus tot camper. Door de transitie naar geëlektrificeerde mobiliteit onderging de alleskunner een transformatie en veranderde de slogan ‘Eén bus voor iedereen’ zodoende in ‘De juiste Volkswagen-bus voor iedereen’.
Tegenwoordig hebben klanten van Volkswagen Bedrijfswagens meer keuzemogelijkheden dan ooit, met drie verschillende modelseries: de Multivan/California met plug-in hybrideaandrijving, de volledig elektrische ID. Buzz/ID.
Volkswagen ID. Buzz GTX
De Volkswagen-bus 75 jaar: we brengen geschiedenis en toekomst samen | De Ondernemer Onderweg
T1: 1950 - 1967
In 1950 moest Europa zichzelf opnieuw uitvinden, en dat gold des te meer voor de Bondsrepubliek Duitsland, die pas een jaar eerder was gesticht. Op 8 maart 1950 startte Volkswagen de productielijn op van een tweede model: de Transporter. In de geschiedenis van de bus was het nog een onbeschreven blad, maar hij kwam precies op het juiste moment. Met name in de Duitse Bondsrepubliek zaten ondernemers tijdens het ‘Wirtschaftswunder’ te springen om een betaalbare bestelbus.
Lees ook: Aanhanger Reclame van Volkswagen: Van Klassiek tot Modern
De Type 2 had echter nog geen naam. In 1949 wilde Volkswagen ‘Bulli’ laten registreren, maar die naam was inmiddels door een ander bedrijf vastgelegd voor een sneeuwruimer. Toch vond ‘Bulli’ zijn weg naar de liefhebber, en werd dit in Duitstalige landen de koosnaam voor de Type 2. Volkswagen zelf doopte de bestelbus officieel tot ‘Transporter’.
De eerste Transporter was een 4,10 meter lange gesloten bestelwagen met een indrukwekkend laadvolume van 4,5 kubieke meter. Door de tweedelige voorruit kreeg de VOLKSWAGEN-bus in Nederland algauw de bijnaam ‘Spijlbus’. Met zijn 18 kW (25 pk) sterke viercilinder boxermotor uit de Kever haalde de T1 een topsnelheid van 80 km/u. Later ging het motorvermogen omhoog naar 32 kW (44 pk), met een top van 105 km/u als resultaat.
De meest legendarische van alle klassieke Volkswagen-bussen werd in juni 1951 onthuld: het ‘Sondermodell’, door liefhebbers ook wel de ‘Samba-bus’ genoemd. Deze versie bood plaats aan negen inzittenden en was uitgevoerd met 23 ruiten, tweekleurige lak en een groot panoramisch vouwdak.
In 1956 verplaatste Volkswagen de productie van de Transporter naar Hannover, waar op 2 oktober 1962 de 1 miljoenste T1 van de band rolde. In juli 1967 werd de T1 na meer dan 1,8 miljoen exemplaren opgevolgd door de T2. In Brazilië bleef de T1 echter nog tot 1975 in productie.
VW Bus T1 Samba
Lees ook: T-Roc of T-Cross kiezen?
T2: 1967 - 1979
In 1967 trokken tienduizenden jongeren naar het Monterey Pop Festival in Californië. Tegelijkertijd werd de tweede generatie van de Volkswagen-bus gelanceerd: de T2. Een generatie waarmee babyboomers opgroeiden, en waarin ze vanaf de achterbank de wereld leerden kennen. Met de T2 leverden de posterijen hun pakketjes af, reden ondernemers uit heel Europa naar hun klanten en schoten de politie en ambulancediensten te hulp bij calamiteiten.
In augustus 1969 schreven artiesten als Jimi Hendrix en Joan Baez wereldgeschiedenis op Woodstock. Drie dagen ‘peace & music’, en de locatie waar de meest beroemde foto van een Volkswagen-bus is gemaakt: een een kleurrijk beschilderde ‘flower power’ T1, met bovenop het dak een verliefd stelletje. Deze T1 was een creatie van artiest Dr. Bob Hieronimus, die nog altijd een nauwe band met de Volkswagen-bus heeft en in 2023 een moderne interpretatie op ‘The Light Bus’ maakte: de ‘Love the Earth’-Buzz.
Vooral de nieuwe neus van de T2 was opvallend. Rechte lijnen, die de breedte van de carrosserie benadrukten, vervingen de oude V-vorm. De T2 oogde echter niet alleen in detail een stuk moderner, want de zijruiten waren veel groter, de sterk gebogen voorruit bestond nu uit één deel en een schuifdeur was standaard. Op technisch vlak was met het onderstel en het remsysteem veel vooruitgang geboekt. De wielbasis van 2,40 meter bleef ongewijzigd, de breedte was iets toegenomen, maar in de lengte groeide de carrosserie 20 centimeter.
Na een ingrijpende facelift in 1972 bleef de T2 wereldwijd een groot succes. In 1978 verliet de 4,5 miljoenste Transporter de fabriek, een jaar later werd de T2-productie in Duitsland na 2,2 miljoen exemplaren beëindigd. Maar daarmee kwam het verhaal nog niet ten einde: in het Mexicaanse Puebla werd de luchtgekoelde viercilinder van de T2 in 1987 vervangen door een watergekoelde motor, die tot 1996 in productie bleef. Daarnaast werden nog eens 355.000 T2c’s door Volkswagen do Brasil gebouwd. Door strengere wetgeving op het gebied van veiligheid en emissies werd de productie in 2013 echter definitief beëindigd.
VW T2
Lees ook: Gids voor Tweedehands Caddy Automaat
T3: 1979 - 1992
In de late jaren zeventig vertoonde de Volkswagen T3, die in 1979 werd onthuld, een soortgelijke rechtlijnigheid. De hoekigste Volkswagen-bus ooit was in technisch opzicht meteen de beste Transporter tot dusver. Hij vormde de basis voor iconen als de eerste California en Multivan.
Conceptueel borduurde de T3 voort op zijn voorgangers, maar met name op het gebied van passieve veiligheid had Volkswagen grote winst geboekt. De carrosserie van de T3 was breder, langer en hoger geworden, zodat er voor de inzittenden en/of vracht aanzienlijk meer ruimte was.
Ten tijde van zijn introductie leverde de luchtgekoelde boxermotor tussen de 37 kW (50 pk) en 51 kW (70 pk). In 1981 werd voor het eerst een watergekoelde dieselmotor achterin gelegd. Vermogen: eveneens 37 kW (50 pk). Een jaar later verschenen de eerste, speciaal voor de T3 ontwikkelde benzinemotoren met waterkoeling, met een vermogen van 44 kW (60 pk), 57 kW (78 pk) en - weer iets later - 82 kW (112 pk).
In 1985 kregen de benzinemotoren een katalysator en volgde ook de eerste turbodiesel. De T3-reeks werd bovendien uitgebreid met de Syncro-versie, voorzien van vierwielaandrijving met een viscokoppeling.
Vanaf 1988 bouwde Volkswagen de California. De kampeerbus was direct een succes; in de eerste twaalf maanden werden er 5.000 exemplaren van gebouwd. Nadat in Hannover de laatste T3’s van de band rolden, verschenen nieuwe versies als de Multivan en Caravelle. Liefhebbers sloten speciale edities als de Multivan White Star en Blue Star in de armen.
De Syncro-versies en de in een oplage van 2.500 exemplaren uitgebrachte Multivan Limited Last Edition - die tot 1992 in het Oostenrijkse Graz werden gebouwd bij Steyr-Daimler-Puch - zijn tegenwoordig geliefde klassiekers.
VW T3 Multivan Limited Last Edition
Technische gegevens van de Volkswagen T1 Transporter
De Volkswagen T1 Transporter is gebaseerd op het platform van de Kever (Typ 1 intern bij Volkswagen). Achterin ligt een luchtgekoelde viercilinder boxermotor. De eerste modellen uit 1950 hadden een 1,1-litermotor met 18 kW (25 pk) en later een 1.2-versie daarvan met 22 kW (30 pk). In 1962 verscheen de 1,5-litermotor met 32 kW (44 pk). De motor van de Volkswagen T1 Transporter drijft via een handmatig te bedienen vierversnellingsbak de achterwielen aan.
De lengte van de Volkswagen T1 Transporter is 4,28 meter. Hij is 1,72 meter breed en 1,94 meter hoog, tenzij de auto is voorzien van een andere opbouw - het is immers een bedrijfsauto. Met een wielbasis van 2,40 meter biedt de T1 Transporter verrassend veel ruimte voor zijn buitenmaten.
De T1 Transporter is er in talloze varianten, maar het detail waaraan je de eerste generatie Volkswagen Transporter herkent, is de vlakke, V-vormige voorruit met een middenstijl - vandaar de bijnaam ‘spijlbus’. De gesloten bestelbus was favoriet onder vakmensen, terwijl de Kombi diende voor gemengd personen- en goederenvervoer. Verder zijn er pick-ups met enkele en dubbele cabine en door Westfalia omgebouwde campers.
De Volkswagen T1 Transporter begon in de jaren 50 als betaalbaar werkpaard. Omgerekend naar nu kostte de standaardversie zo’n 5.500 euro. Tegenwoordig is de T1 Transporter allang geen gewone bestelbus meer, maar een begeerlijke oldtimer met cultstatus.
| Model | Bouwjaar | Motor | Vermogen | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|---|
| T1 | 1950-1967 | Luchtgekoelde boxermotor | 18 kW (25 pk) - 32 kW (44 pk) | Spijlbus, Samba-uitvoering |
| T2 | 1967-1979 | Luchtgekoelde boxermotor | Variabel | Grotere voorruit, schuifdeur |
| T3 | 1979-1992 | Luchtgekoelde/watergekoelde motor | 37 kW (50 pk) - 82 kW (112 pk) | Hoekiger design, California-versie |