Het rijden zonder geldig rijbewijs is een serieus probleem in Nederland. Er zijn diverse redenen waarom iemand niet in het bezit kan zijn van een rijbewijs, variërend van een rechterlijke beslissing na een ernstige verkeersovertreding tot het niet verlengen van het rijbewijs op latere leeftijd. In dit artikel bespreken we de gevolgen en risico's van rijden zonder rijbewijs, de rol van het CBR, en de verzekeringsaspecten.
Een recent voorbeeld illustreert dit probleem: een 89-jarige automobilist uit Sprang-Capelle werd door de politie in Waalwijk aan de kant gezet omdat hij te langzaam reed, wat gevaarlijke situaties veroorzaakte. Bij controle bleek dat de man al zestig jaar zonder rijbewijs reed. Hoewel hij geen bekeuring kreeg, werd zijn familie gewaarschuwd.
De Omvang van het Probleem
Het probleem van rijden zonder rijbewijs is groter dan men denkt. Er zijn duizenden mensen in Nederland die ooit een rijbewijs hebben gehaald, maar om diverse redenen niet meer in het bezit zijn van het roze pasje. Het CBR heeft geconstateerd dat er sinds 2016 meer dan 5.000 mensen nog steeds een rijbewijs op zak hebben dat ongeldig is verklaard, maar het pasje nooit hebben opgestuurd. Ieder jaar krijgt de politie te maken met bijna 3.000 mensen die zonder geldig rijbewijs in de auto stappen, en dit zijn enkel de bekende gevallen.
Het CBR kan mensen niet dwingen om hun rijbewijs op te sturen, maar is wel bevoegd om brieven te versturen. Het bewaren van een ongeldig rijbewijs is bij wet verboden en kan een boete van 230 euro opleveren. Er wordt nagedacht over een oplossing, zoals samenwerking tussen het CBR en justitie, waarbij mensen een bepaalde tijd krijgen om hun rijbewijs in te leveren, anders volgt een boete.
Redenen voor het Intrekken van een Rijbewijs
Een rijbewijs kan om verschillende redenen ongeldig worden verklaard:
Lees ook: Rijden zonder rijbewijs op 17-jarige leeftijd
- Ernstige verkeersovertredingen: Bijvoorbeeld gevaarlijk rijgedrag.
- Rijden onder invloed: Meermaals rijden onder invloed van drugs of alcohol.
- Ouderdom: Medische keuringen kunnen aantonen dat iemand niet meer geschikt is om te rijden.
De politie kan uw rijbewijs invorderen als u de veiligheid op de weg ernstig in gevaar brengt, bijvoorbeeld bij een alcoholgehalte in uw bloed van meer dan 1,3 promille of bij het rijden van 50 kilometer per uur of meer te hard. De officier van justitie kan uw rijbewijs voor langere tijd inhouden, totdat uw zaak voor de rechter komt. Bent u het niet eens met de beslissing van de officier van justitie? Dan kunt u een Verzoek teruggave rijbewijs indienen bij de rechtbank.
De Rol van het CBR bij Ouderen
Vooral ouderen kunnen te maken krijgen met het CBR. Bij het bereiken van de 75-jarige leeftijd moet het rijbewijs elke vijf jaar worden verlengd. In 2022 dienden 252.200 senioren zo’n verzoek in. Hiervoor is een gezondheidsverklaring nodig, waarna het CBR bepaalt of een medische keuring noodzakelijk is. Als een arts het onverantwoord vindt dat iemand nog deelneemt aan het verkeer, kan het CBR het rijbewijs ongeldig verklaren. Dit kan leiden tot gevoelens van discriminatie, zoals in het geval van de heer Segers, die na een verkeersfout door het CBR werd verplicht een theorie-examen en rijvaardigheidstest af te leggen.
Gedragswetenschapper Ragnhild Davidse stelt dat ouderen trager reageren, maar hun rijvaardigheid vaak aanpassen door bijvoorbeeld niet meer in het donker te rijden of drukke plekken te mijden. Echter, bij medische beperkingen of inadequate reacties kan autorijden niet meer verantwoord zijn.
Rijden zonder rijbewijs | POLITIE 247
Verzekeringsaspecten bij Rijden Zonder Rijbewijs
Wat gebeurt er als u aangereden wordt door iemand zonder rijbewijs? In Nederland zijn motorvoertuigen verplicht WA-verzekerd. In de meeste gevallen biedt de verzekering geen dekking als het voertuig wordt bestuurd door iemand zonder rijbewijs. Echter, de WA-verzekeraar is verplicht om uw schade te vergoeden, ook als de bestuurder geen rijbewijs had. U kunt uw schade indienen bij de WA-verzekeraar van het andere motorvoertuig. Alle (letsel)schade, zowel materiële als immateriële schade, komt voor vergoeding in aanmerking. Ook de kosten van een letselschade advocaat worden in de meeste gevallen vergoed door de verzekeraar.
Als de bestuurder niet alleen zonder rijbewijs reed, maar het voertuig ook onverzekerd was, is er geen verzekeraar die u kunt aanspreken.
Lees ook: Minderjarig en autorijden zonder rijbewijs
De Risico's van Onbevoegd Autorijden
Ruim 175.000 Nederlanders bezitten een auto zonder rijbewijs. Een onderzoek van www.werksite.nl toont aan dat één op de honderd bestuurders zonder geldig rijbewijs de weg op gaat. Dit brengt aanzienlijke risico's met zich mee. Bestuurders zonder rijbewijs zijn vaker betrokken bij (ernstige) ongevallen dan bestuurders met een geldig rijbewijs. Studies in de VS en Groot-Brittannië wijzen op een 2,7 tot 9 keer hoger relatief risico.
Als een bestuurder zonder rijbewijs betrokken raakt bij een ongeval, dekt geen enkele verzekeringsmaatschappij de kosten. Alle kosten worden op de bestuurder verhaald, met mogelijk levenslange financiële gevolgen. Daarnaast zijn er de fysieke en psychische gevolgen voor alle betrokkenen. Dit geldt ook voor personen van wie het rijbewijs tijdelijk is ingenomen en voor 17-jarigen met een rijbewijs die zonder begeleider rijden.
De pakkans is klein en de boetes zijn relatief gering, wat het risico van rijden zonder rijbewijs vergroot. Onderzoek toont aan dat 20% van de personen met een rijontzegging toch de weg op gaat.
Risicoverhoging van 2,5
Het ministerie stelt dat de risicoverhoging van factor 2,5 mogelijk is in Nederland. Daarnaast geeft het ministerie aan dat de verschillende buitenlandse studies wijzen op de soms sterke verknoping tussen rijden zonder geldig rijbewijs en andere probleemvelden, zoals rijden onder invloed, een crimineel gedragspatroon of een subcultuur waarin rijden zonder rijbewijs als normaal en acceptabel wordt beschouwd.
Conclusie
Rijden zonder rijbewijs is een complex probleem met aanzienlijke gevolgen voor de verkeersveiligheid en de betrokken individuen. Het is essentieel dat de overheid en het CBR samenwerken om dit probleem aan te pakken en de risico's te minimaliseren.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Tabel: Aantal rijbewijsbezitters in Nederland
| Categorie | Aantal |
|---|---|
| Totaal aantal rijbewijsbezitters | 11,6 miljoen |
| Senioren die in 2022 een rijbewijsverlenging aanvroegen | 252.200 |
| Mensen die een auto bezitten zonder rijbewijs | 175.000 |
Wat te doen bij twijfel over rijvaardigheid?
Voelt u zich weleens onzeker in het verkeer? Praat dan met direct betrokkenen in uw omgeving over wat zij van uw rijvaardigheid vinden. Het gaat immers niet alleen om uw eigen mobiliteit, maar ook om de verkeersveiligheid in het algemeen.Wordt u door de politie doorgestuurd naar het CBR, maar twijfelt u of dit wel terecht is, neem dan contact op met een verkeersrechtadvocaat.Ontkomt u niet aan een rijtest, volg dan een paar rijlessen bij een lokale rijschool. Zij kunnen u helpen de test goed door te komen. Ouderenorganisaties bieden ook opfriscursussen aan. Wilt u liever online uw eigen kennis over de huidige verkeersregels testen, klik dan hier.