Gaat u op vakantie met de auto en caravan en vraagt u zich af hoeveel bagage u eigenlijk kunt meenemen? Of bent u op zoek naar de perfecte trekauto voor uw caravan, aanhangwagen of trailer? In dit artikel leggen we uit hoe u het trekgewicht van uw auto kunt berekenen en waar u op moet letten bij het trekken van een caravan of aanhanger.
Hoe zwaar mogen caravan en auto zijn?
Bij de bouw van een voertuig bepaalt de fabrikant de 'technische maximum massa' (F1 op rijbewijs). Dit is het gewicht van het lege voertuig plus het gewicht van de maximale belading. Technisch gezien mag het voertuig niet zwaarder zijn. De technische maximum massa zegt niets over het gewicht waarmee je de weg op mag.
Hiervoor kijk je naar de maximaal toegestane massa. Die kan gelijk of lager zijn dan de technische maximale massa. In sommige gevallen is die verlaagd om geen rijbewijs C1 nodig te hebben (vooral bij campers). Wat niet op de kentekenkaart staat is de 'maximum massa samenstel' (F3 op rijbewijs). Die vind je op rdw.nl. Dit is het gewicht wat je auto en caravan of aanhanger samen maximaal mogen wegen. Dit is niet altijd de optelsom van de toegestane maximale massa van de auto en de technische maximale massa van de aanhangwagen.
Om te weten wat het laadvermogen is van jouw auto, moet je weten wat de maximaal toegestane massa is van de auto en wat de 'massa rijklaar' van de auto is. Kijk op je kentekenkaart. Daarop staan drie gewichten: de 'technische max. massa', de 'toegestane max. massa' en de 'massa rijklaar'. Deze waarde geeft aan wat de massa van het voertuig is in rijklare toestand, uitgedrukt in kilogram, met een voor 90 procent gevulde brandstoftank en een bestuurder van 75 kg. Technisch max. In heel veel gevallen is de massa rijklaar bij een caravan lager dan het werkelijke gewicht ervan.
De RDW gaat uit van de basisuitvoering en rekent accessoires als een mover, een huishoudaccu of luifel niet mee in dit gewicht.
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Belang van een goede gewichtsverhouding
Een goede gewichtsverhouding tussen auto en caravan is essentieel voor een goede wegligging. De auto-caravan-combinatie is stabieler als de auto zwaarder is dan de caravan. Belaad de caravan tot maximaal 75% van het gewicht van de beladen auto.
Als je de caravan (of de auto) te zwaar belaadt, kan er niet alleen schade ontstaan aan bijvoorbeeld vering en het chassis, maar je beïnvloedt ook het weggedrag van de auto-caravan-combinatie. De caravan kan gaan slingeren, de remweg wordt langer en het wordt moeilijker om de combinatie onder controle te houden bij een noodsituatie.
Als je met de caravan op vakantie gaat, krijg je te maken met de term 'kogeldruk'. Maar wat is dat precies en waarom is het zo belangrijk? Wat zijn de risico's van te hoge en te lage kogeldruk en hoe pas je die aan? Kogeldruk is de (naar beneden gerichte) kracht waarmee de caravan, via de koppeling, op de trekhaak van de auto rust. De fabrikant van de caravan, auto en trekhaak geeft de maximale kogeldruk (uitgedrukt in kilogram) ervan aan. Het is belangrijk dat je je aan dit maximum houdt, omdat de kogeldruk bepalend is voor de wegligging van de auto-caravan-combinatie.
Je beïnvloedt de kogeldruk door hoe je de caravan belaadt. Je kunt de kogeldruk meten met een gewone personenweegschaal. Zorg ervoor dat de caravan tijdens de meting horizontaal (waterpas) staat.
Zowel je auto, trekhaak als caravan hebben elk een maximale kogeldruk. Je vindt deze waarden in het instructieboekje, de bijgeleverde papieren en op de typeplaatjes van trekhaak en caravan. Omdat het om drie verschillende waarden gaat (die van auto, trekhaak en caravan), moet je rekening houden met de laagste kogeldruk van die drie: daar mag je niet overheen.
Lees ook: ANWB rijbewijs ervaringen
Risico's van een verkeerde kogeldruk
Als de kogeldruk te laag is, leunt de caravan niet genoeg op de trekhaak van de auto. Dat is niet goed voor de stabiliteit van de combinatie. De caravan kan hierdoor gevaarlijk gaan slingeren bij zijwind en inhalende vrachtauto's. Verhoog de kogeldruk door de bagage in de caravan wat naar voren te verplaatsen. Los dit niet op door het overgewicht achterin te compenseren met meer bagage (in de disselkast) aan de voorkant. Dan heb je misschien wel de juiste kogeldruk, maar omdat er dan veel gewicht ver van het midden van de caravan ligt, wordt die juist instabieler.
Als de kogeldruk te hoog is, zakt de achterkant van de auto te ver in en heeft die daardoor minder grip aan de voorkant. De slechte wegligging geldt voor zowel auto als caravan. Te hoge kogeldruk pas je aan door bagage voorin de caravan meer naar het midden te verplaatsen, naar de as. Is de kogeldruk nog steeds te hoog? Misschien kan het reservewiel van de caravan onder de caravan, of in de auto. Je kunt het gewicht voorin de caravan ook verlagen door te kiezen voor lichtgewicht (kunststof) gasflessen. Verlaag de druk niet door de gasflessen van hun veilige plek in de disselkast te halen.
Welke auto is geschikt als trekauto?
Lange tijd was een hybride auto geen optie voor wie er graag met de caravan op uit gaat. Maar daar komt nu verandering in! Als er één automerk bovengemiddeld populair is als trekauto, dan is het Subaru wel. Deze Japanse 4x4-specialist doet het altijd net even anders en dat levert vaak interessante en capabele caravantrekkers op. Dat geldt ook voor de Forester, die al sinds de eerste generatie uit 1996 menig caravan de Alpen over heeft getrokken.
Veel auto’s uit deze lijst zijn SUV’s of crossovers, maar niet iedereen ziet zichzelf graag in zo’n semi-terreinwagen rijden. Tegenover de stoere looks en hogere instap staan ook een hoger verbruik en hogere prijzen. Wie een grote stationwagen of hatchback praktisch genoeg vindt, kan dan ook wat euro’s besparen.
Niet alleen uit Japan en Europa komen fijne crossovers, ook in Zuid-Korea weten ze hoe je puike caravantrekkers bouwt.
Lees ook: Ontdek de Bloesemroute Betuwe
Wanneer een auto 1.500 kg of meer mag trekken, wil dat niet meteen zeggen dat het ook altijd verstandig is om een caravan van dat gewicht aan te koppelen. Een goede balans tussen trekkend voertuig en aanhanger bevordert het weggedrag van de combinatie en vermindert de kans op slingeren.
Maakt de Mazda CX-5 zijn naam als populairste trekauto nog steeds waar?
Top 10 tweedehands trekauto's tot € 20.000 (ANWB tips)
De ANWB tipt tien tweedehands auto’s tot 20.000 euro die minimaal 1.500 kilo mogen trekken. Voor deze lijst zijn we uitgegaan van auto’s met benzinemotor of Bi-fuel (af-fabriek LPG). Achter het merk en type auto vind je ook het maximale trekgewicht.
- Dacia Duster Bi-Fuel: De rijk uitgeruste Duster is met zijn Bi-fuel motor gelijk de goedkoopste verbuiker in de lijst. Hij is af-fabriek uitgerust met een LPG-installatie. Daarnaast is deze SUV een capabele en goede caravantrekker. Het fijne aan de Dacia Duster is dat je een relatief jonge, complete auto voor een mooie prijs koopt. De Duster is er in een uitvoering met tweewiel- en eentje met vierwielaandrijving. Met die laatste kun je zonder caravan de begaande paden af, wat handig kan zijn op de zandwegen in het zuiden. Het voegt alleen niets toe aan de trekkracht. Liever een benzinemotor? Deze Dusters hebben iets meer pk, maar dezelfde trekkracht en uitrusting.
- Alfa Romeo 159 Sportwagon 2.0 TS+: De 165 pk sterke 2.0 TS+ heeft vierwielaandrijving en is een echte krachtpatser. Comfortabel, stil en met een complete uitrusting. Rijden in deze SUV gaat soepel en zelfs op natte bergweggetjes heb je veel grip. Daarnaast heb je veel bagageruimte en zitten de kinderen achterin meer dan relaxt met de verstelbare rugleuningen. Mooie exemplaren met zo'n 160.000 km op de teller vind je vanaf € 10.000.
- Subaru Forester: Binnen het budget vind je auto’s uit de eerste bouwjaren van de vierde generatie. Houd er wel rekening mee dat alle Subaru modellen een behoorlijke slok brandstof lusten.
- Toyota RAV4: Toch speelt deze RAV4 met tweeliter benzinemotor en aandrijving op alle wielen heel wat klaar. Zo kan hij overweg met twee ton aan caravan op de trekhaak en combineert hij dat ook nog eens met de bekende Toyota-betrouwbaarheid.
- BMW X1 sDrive 20i: De krachtige viercilinder levert 184 pk op de achterwielen en door het lage zwaartepunt rijdt de X1 bijna als een sportieve personenwagen. Wie behoefte heeft aan nog meer power kan zoeken naar de minder voorkomende sDrive 28i. Dezelfde motor, maar dan met liefst 245 pk en een maximaal trekgewicht van 2000 kg.
- Volkswagen Tiguan: De leverbare benzinemotoren zijn een 1.4 TSI met 125, 150 of 160 pk en een 2.0 met 180 of 210 pk. De zwakste 1.4 mag 1600 kilo trekken, de versies met 150 of 160 pk kunnen met 1800 kg overweg. De tweeliter is altijd gekoppeld aan vierwielaandrijving en mag zelfs 2200 kilo trekken, al is dat met een eigen maximaal toelaatbare massa die ongeveer vergelijkbaar is, sowieso niet aan te raden. Er is een enorm groot aanbod dus je kunt precies de auto vinden die jij op het oog hebt.
- Citroën C5: Wie fan is van het klassieke Citroën-comfort: de C5 was optioneel met hydropneumatische vering te krijgen. Een enkele occasion is hiermee uitgerust. Het was tevens de allerlaatste Citroën met het fameuze veersysteem dat werd geïntroduceerd op de DS.
- Seat Alhambra: Wie met zeven personen én een flinke caravan op vakantie wil, kan de Alhambra zeker op zijn shortlist zetten. Overigens is de vaak net iets duurdere Volkswagen Sharan vrijwel identiek. Met een relatief hoog eigen gewicht (zeker met volle bepakking) en een flinke caravan aan de trekhaak, is de Alhambra met 150 pk geen hele vlotte auto meer. Als je het turbomotortje echter goed op toeren houdt is het prima te doen.
- Kia Sportage: Hoewel de tweeliter met 166 pk flink wat vermogen heeft, valt het koppel met 195 Nm ietwat tegen. De automaat moet dan ook behoorlijk aan het werk om de auto in het juiste toerengebied te houden. Dat zie je terug in het maximale trekgewicht: 1600 kg voor de automaat, 1900 kg voor de Sportage met handgeschakelde versnellingsbak. Wie goed zoekt en genoegen neemt met een auto met wat meer kilometers, kan voor 20.000 euro of iets meer een Sportage van het nieuwe model vinden. Deze is er met een 1.6 turbomotor en dat komt de trekkracht ten goede. Deze T-GDI heeft liefst 177 pk en bovenal een riante 265 Nm koppel.
- Volvo XC90: Hij mag als 2,5 liter benzineversie liefst 2.250 kilogram trekken. Een forse paardentrailer of een boottrailer is dus een fluitje van een cent voor deze stoere Zweed. Kies liever zo'n fijne vijfcilinder 2.5T, dan vind je bovendien exemplaren met mooie lage kilometerstanden. De Volvo XC90 is altijd een zevenzitter - tref je een vijfzits exemplaar dan is dat dus een importauto.
Elektrische caravantrekkers
Er zijn op dit moment maar een aantal elektrische auto’s die een aanhanger, oplegger of caravan mogen trekken. Het merendeel van de elektrische auto’s kan dit niet. Of de aanhanger, oplegger of caravan geremd is, is bepalend voor het gewicht wat uw auto mag trekken. De meeste moderne caravans zijn geremd. Deze remmen mee wanneer u remt met uw auto en ontlast daarmee de auto.
Goed nieuws: er zijn inmiddels zeer veel EV’s die een maximum trekgewicht hebben (geremd) van 1.500 kilogram. Van een BYD Sealion 7, een Nissan Ariya en een Volvo EX40 tot een Ford Mustang Mach E. Verder blijkt dat wie een echt zware caravan of paardentrailer achter zijn elektrische auto wil hangen van pakweg 2.000 kilogram of meer, vooral ook een goed gevulde portemonnee moet hebben. Elektrische caravantrekkers die 1.800 kg of meer aan de trekhaak mogen hebben zijn peperduur.
Leuk feitje: Het absolute non-plus-ultra op dit gebied zijn twee Amerikanen. De in Nederland niet verkrijgbare Tesla Cybertruck (4.990 kg trekgewicht) en dito Ford F150 Lightning (4.536 kg).
Top 10 elektrische caravantrekkers
Deze Top 10 is zeker niet uitputtend. Er zijn nog veel meer EV’s met een trekgewicht van 1.500 kg of meer. Hier pikken we de opvallende exemplaren er uit en de elektrische auto’s met een (zeer) hoog trekgewicht. Maar weet dat er ook veel EV’s verkrijgbaar zijn met een trekgewicht tót 1.500 kg.
- Hyundai Ioniq 9: Deze Hyundai heeft in grote lijnen dezelfde aandrijflijn als die van de Kia EV9 die we op de tweede plek terugvinden. De twee zijn immers concerngenoten. De Hyundai Ioniq 9 is met een vanafprijs van € 73.000 nog duurder dan de Kia, maar hij heeft ook een iets grotere batterij en komt volgens de fabrikant 600 km ver op één lading stroom. En hij mag maar liefst 2.500 kg aan de tekhaak hebben.
- Kia EV9: Met een actieradius van 583 km (fabriek) en een hoogste trekgewicht van 2.500 kg is de Kia EV9 een ideale elektrische caravantrekker. Keerzijde van de medaille: hij kost vanaf € 71.000. Aan de andere kant, de auto op plek 3, de BMW iX Drive kost nóg meer.
- BMW iX Drive: De voordeligste BMW iX Drive heeft 76,6 kWh aan batterijen onder de inzittenden liggen. De elektrische crossover kan naar wens ook worden voorzien van een accupakket met een inhoud van 112 kWh. Daarmee zou de BMW in theorie 617 kilometer ver moeten kunnen komen. Schitterend, al moet je wel ook bijna honderdduizend euro in een ouwe sok hebben rondslingeren.
- Audi Q6 e-tron: De elektrisch aangedreven Audi Q6 e-tron is een fantastische gezins- en reisauto. Hij is comfortabel, erg stil en heeft een prima actieradius, ongeacht de versie die je kiest. Voor € 78.000 de jouwe. Dat dan weer wel.
- Tesla Model X: Er lijken geen verstandige redenen om voor deze Tesla te kiezen, hoewel de elektrische gebruiksmogelijkheden nog altijd ongeëvenaard zijn. Je haat ‘m of je houdt ervan. Met een vanafprijs van € 123.990 concurreert de Model X op papier met premium modellen als de Mercedes EQS en BMW iX. De actieradius bedraagt zo’n 500 kilometer.
- Kia EV6: De Kia EV6 was door de ANWB uitgeroepen tot Trekauto van het Jaar 2024. De hatchback heeft een groot rijbereik in combinatie met een bijzonder hoog laadtempo. Bovendien biedt de EV6 de nodige binnenruimte, 7 jaar fabrieksgarantie en een complete uitrusting, zonder dat de Koreaan daardoor duurder is dan de concurrentie. Zeker wanneer je kiest voor een twee- in plaats van een vierwielaangedreven uitvoering! Daarmee is het een terechte publiekslieveling.
- Mercedes EQB: Mercedes-Benz biedt met de Mercedes EQB voor vanaf 57 mille een ruime en zuinige EV die 1.700 kg mag trekken. Een Mercedes bovendien waarvan je zonder schroom kunt zeggen dat je op schone energie rijdt. Maar wil je het jezelf een beetje aangenaam maken onderweg, dan ben je aangewezen op de gepeperde optielijst.
- Zeekr X: Met een vanafprijs van € 38.000 is de Zeekr X een interessante elektrische caravantrekker. Het trekgewicht van het model bedraagt 1.600 kilogram, ongeacht de gekozen motorvariant. Kies voor de long range om in elk geval een actieradius te hebben van - volgens de fabrikant - 425 km. Reizen met de caravan is dan binnen een straal van zo’n 600 km goed te doen. Daarboven moet je écht de tijd willen nemen.
- Volvo EX30: Kies je voor het instapmodel van de Volvo EX30, besef dan dat de 344 kilometer actieradius in de praktijk vaak (nog) minder is door bijvoorbeeld de buitentemperatuur en door jouw rijstijl. En dan hangt er nog geen caravan achter! Misschien is het dan toch handig om de EX30 Single Motor Extended Range te kopen. Die heeft een grotere batterij van 69 kWh en komt 471 kilometer ver.
- Tesla Model Y: De Tesla Model Y springt zuinig om met stroom, beschikt over een rijke standaarduitrusting en biedt bákken met binnenruimte.
Wat bepaalt het trekgewicht van mijn auto?
Hoeveel uw auto mag trekken hangt onder andere af van de trekkracht van de motor. De fabrikant bepaalt dit op basis van verschillende berekeningen en testen. Op uw kentekenbewijs staat het maximaal aantal kilo’s wat uw auto mag trekken. U vindt deze op de achterkant van het kentekenbewijs onder de naam ‘technisch maximum massa AHW (geremd)’ en ‘technisch maximum massa AHW (ongeremd)’. In het instructieboekje van uw auto staat het zogenaamde treingewicht aangegeven. Dit is het maximumgewicht van de combinatie auto + aanhanger en is bepaald door de fabrikant. Ongeacht wat er op het kentekenbewijs staat, mag de combinatie auto + aanhanger nooit groter zijn dan het treingewicht.
Wat mag ik trekken met mijn rijbewijs?
Als u in bezit bent van een rijbewijs B, dan mag u een aanhanger, oplegger of caravan trekken die lichter is dan 750 kg. . Het kentekenbewijs bepaalt wat uw auto maximaal mag trekken. Als u in bezit bent van een rijbewijs B, dan mag u een aanhanger, oplegger of caravan van meer dan 750 kg. , mits de combinatie auto en aanhanger maximaal 3.500 kg. wegen. Heeft u rijbewijs BE, dan mag u een aanhanger trekken van maximaal 3.500 kg.. Heeft u uw rijbewijs BE gehaald voor 19 januari 2013, dan is er geen grens aan het gewicht van de combinatie auto en aanhanger. Het technisch maximum massa AHW op het kentekenbewijs en het treingewicht in het instructieboekje bepalen wat uw auto maximaal mag trekken.
Risico's en boetes bij overbelasting
Een overbelaste combinatie van uw auto en aanhanger, oplegger of caravan levert een groot gevaar op voor uzelf en uw medeweggebruikers. U kunt met de combinatie ernstig gaan slingeren, met alle gevolgen van dien. Daarnaast kan het schade veroorzaken aan o.a. uw motor, chassis en vering.
De boete bedraagt € 150 voor een overschrijding van 10% tot 25 % van het maximale trekgewicht. Daarna lopen de bedragen op naar € 220 (25% - 50%), € 330 (50% - 75%) en € 500 (meer dan 75%). Dit op basis van de cijfers van november 2022. Jaarlijks worden de bedragen aangepast.
Wanneer u wordt gecontroleerd en het blijkt dat u in overtreding bent, dan krijg u dus een boete. Of u uw reis mag vervolgen is echter een ander verhaal. Tijdens de vakantieperiode wordt er extra gecontroleerd op de combinatie auto + caravan. Wilt u zeker weten wat uw combinatie weegt, gaat u dan naar een weegbrug in de buurt.
Tips voor het rijden met een aanhanger
- Maximumsnelheid: Onder de 3500 kilo mag je op snelwegen 90 kilometer per uur rijden. Wanneer het gewicht hoger is dan 3500 kilo, dan is de maximale snelheid 80 kilometer per uur. Let op: buiten Nederland gelden weer andere regels.
- Rijbewijs: Voor het trekken van een aanhanger heb je een rijbewijs B, BE of B+ nodig. Dit hangt allemaal af van de toegestane massa.
- Slingeren: In dit geval is het belangrijk om direct vaart te minderen en gedoseerd te remmen.