Dit jaar is het precies veertig jaar geleden dat de Audi quattro zijn debuut beleefde. Met dit inmiddels legendarische model betrad Audi voor het eerst het segment der premiumauto’s. Tijdens de internationale autoshow van Genève zorgde een sportieve coupé met vierwielaandrijving in maart 1980 voor opschudding.
De iconische Audi quattro, een pionier in vierwielaandrijving voor sportieve auto's.
Deze Audi quattro was de allereerste high-performance auto die met all-wheel-drive werd geleverd; een aandrijfconcept dat voorheen enkel was voorbehouden aan vrachtauto’s en offroaders.
De Geboorte van een Legende
Het idee voor deze vierwielaangedreven coupé ontstond in de winter van 1976/1977 tijdens tests met de Volkswagen Iltis offroader, die Audi ontwikkelde voor het Duitse leger. De uitstekende rijeigenschappen van dit offroadmodel op ijs en sneeuw brachten de engineers op het idee om het vierwielaandrijfsysteem van de Iltis in een Audi 80 te monteren. De daaropvolgende tests met het prototype kunnen niet anders dan als indrukwekkend worden bestempeld. Het resultaat werd uiteindelijk een sportieve coupé van Audi met de naam quattro.
Het vermogen van 147 kW/200 pk was afkomstig uit een extra krachtige variant van de 2,2-liter vijfcilinder turbomotor die in de herfst van 1979 werd gepresenteerd. In 1981 beleefde de Audi quattro zijn autosportdebuut tijdens de Jänner Rallye in Oostenrijk. Het vierwielaangedreven powerhouse uit Ingolstadt revolutioneerde vanaf dat moment de internationale rally- en racesport.
Lees ook: Complete gids voor Audi naafdoppen
Quattro in de Autosport
In 1983 nam Audi voor het eerst deel aan de Corsica Rally met de Audi quattro A2, Group B. De 2.1-liter turbocharged vijfcilinder lijnmotor produceerde 265 kW (360 pk) bij 6.500 toeren per minuut en leverde 450 newtonmeter koppel bij 4.000 tpm. Aan het einde van het seizoen won de Fin Hannu Mikkola de rijderstitel in deze auto.
Hannu Mikkola in de Audi quattro A2 tijdens de RAC Rally van 1983.
De "Ur-quattro"
In 1980 onthulde Audi op de Geneva Motor Show de Audi quattro (B2), bekend als de “Ur-quattro” vanaf het midden van de jaren 90. Het maakt gebruik van de motor van de Audi 200 5T (C2), maar met een intercooler. Als gevolg hiervan bereikt de turbomotor een hoger vermogen van 147 kW (200 pk) bij 5.500 toeren per minuut en 285 newtonmeter koppel bij 3.500 tpm. De carrosserie van de Audi quattro is gebaseerd op de Audi Coupe (B2), die op zijn beurt is gebaseerd op de Audi 80.
Best of Audi Quattro Rally | Pure Sound
Quattro-aandrijving: Een Baanbrekende Prestatie
Het succesverhaal van deze techniek begon met de introductie van de Audi quattro in 1980. “De techniek was licht en compact, waardoor deze voor het eerst geschikt was voor sportieve productiemodellen”, legt Weidemann uit. Sindsdien heeft deze techniek herhaaldelijk voor opschudding gezorgd, zowel in de autosport als in serie geproduceerde modellen. Dit was ook te danken aan huzarenstukjes zoals het beklimmen van besneeuwde skischansen en de beroemde Streif-skipiste bij Kitzbühel (Oostenrijk).
De oppermachtige rijervaring en de daaraan gekoppelde veiligheidsbeleving op sneeuw en ijs, dus ondergronden met een bijzonder lage wrijvingscoëfficiënt (low-μ), zijn voor de ontwikkelaars heel belangrijk. Weidemann benadrukt dat die sensatie precies is wat quattro-rijders waarderen.
Lees ook: Voordelen tweedehands Audi
De Evolutie van Quattro
Hoewel in de beginjaren de nadruk nog op veiligheid en tractie lag, zijn in de loop der jaren andere eigenschappen steeds belangrijker geworden. “In het begin van de jaren nul, maar op zijn laatst in 2008 met de komst van het sportdifferentieel, verschoof de focus naar rijdynamiek. Later, met de ultra-technologie en de eerste volledig elektrische e-tron-modellen, kwam efficiëntie centraal te staan.” Maar ook bij quattro-aandrijvingen waarbij een verbeterde efficiency centraal staat, blijven de kernwaarden tractie en rijdynamiek heel belangrijk.
Quattro met Ultra-technologie
Dat beide assen ondanks quattro niet fysiek met elkaar verbonden zijn, is niet nieuw voor Audi. “Zo’n tien jaar geleden kwamen we al met het op efficiëntie gerichte quattro met ultra-technologie voor toepassing met conventionele motoren”, verduidelijkt Weidemann. Daarin worden twee koppelingen gebruikt. Als het systeem overschakelt op de efficiënte voorwielaandrijving, ontkoppelt de voorste koppeling. Die lamellenkoppeling zit aan de uitgaande kant van de transmissie. Het gevolg: er gaat geen aandrijfkoppel meer richting achteras.
“Ook een tweede koppeling, in de achteras, verbreekt de verbinding. Zo zorgen we ervoor dat de belangrijkste bronnen van wrijvingsverliezen in het achterste deel van de aandrijflijn stationair blijven.” Het is aan de intelligente aansturing te danken dat er nog steeds sprake is van quattro permanente vierwielaandrijving. Een uitgebreid sensorsysteem ontvangt continu gegevens over de rijdynamiek, de wegconditie en het rijgedrag en berekent met behulp van simulatiemodellen wat eraan komt.
“Dankzij deze vooruitziende blik is de quattro-aandrijving met ultra-technologie altijd klaar voor actie, nog voordat deze werkelijk gevraagd is. De functionaliteit van het systeem is daardoor niet van een permanente vierwielaandrijving te onderscheiden”, legt Weidemann uit. In principe werkt het in de nieuwe volledig elektrische modellen van Audi precies hetzelfde.
Elektrische Quattro-ervaring
De weg omhoog op het offroadparcours van het Audi driving experience center in Neuburg heeft een hellingspercentage van 55 procent. De perfecte plek om het quattro-gevoel te ervaren. Midden op de heuvel blijft de Audi SQ6 e-tron staan. Omdat de elektromotor op de vooras bij het stoppen een klein beetje in de rijrichting draait, er komt in feite al spanning op te staan, en er sprake is van vierwielaandrijving, rolt de auto bij het verder rijden niet terug en treden er geen schokken op.
Lees ook: Occasion Audi A1 Automaat Kopen
De Audi SQ6 e-tron, een voorbeeld van de nieuwe generatie elektrische quattro-voertuigen.
Twee Elektromotoren, één Geëlektrificeerde Quattro-ervaring
De elektrische quattro-vierwielaandrijving, zoals toegepast in modellen op het nieuwe Premium Platform Electric waaronder de Audi Q6 e-tron, werkt met twee elektromotoren: een compacte permanent-magneet-synchroonmotor (PSM) op de achteras en een asynchrone motor (ASM) op de vooras. “De PSM is de hoofdmotor en de ASM komt alleen in actie als dat nodig is. De verbinding tussen voor- en achteras, dus wat met een verbrandingsmotor op mechanische wijze gebeurt, bestaat hier alleen uit een softwarenetwerk”, legt Heidler uit, die sinds 2016 voor Audi AG elektrische aandrijvingen ontwikkelt.
Het systeem heeft slechts zo’n 30 milliseconden nodig om de elektromotoren op de rijomstandigheden te laten reageren. “Razendsnel dus en veel sneller dan bij systemen met mechanische verbindingen”, benadrukt ook Korbinian Weber. De technologie regelt continu en volledig variabel de vraaggestuurde verdeling van het aandrijfkoppel over beide assen. Dat kan van 0 tot 100 procent en in een fractie van een seconde. Dit gebeurt als het ware proactief, voordat er bij gladheid of in snel genomen bochten slip optreedt of de auto onder- of overstuur vertoont.
“Onze volledig elektrische modellen vertonen dezelfde onverstoorbaarheid en dynamiek waar Audi al decennia om bekendstaat. Het enige verschil is dat onze nieuw ontwikkelde elektrische aandrijflijnen deze rijprestaties zeer efficiënt en stil leveren, en dat ze daardoor nog comfortabeler zijn.”
Rijden op Sneeuw en Ijs met een Elektrische Auto
Voormalig topskiester Anna Veith ervaart tijdens een training van de Audi driving experience de tractie en driftwaardigheid van de Audi RS e-tron GT. Instructeur Stefan Eichhorner is tevreden: “Heel goed. En nu een beetje het rijpedaal doseren om te sturen,” instrueert hij verder.
Eichhorner wil dat zijn deelnemers eerst de basics onder de knie hebben en het antwoord weten op vragen als: wanneer verliest een elektrische auto zijn grip op sneeuw en ijs? Wanneer glijdt hij weg? Wat gebeurt er dan? En hoe krijg je de controle terug?
Tips voor het rijden op sneeuw en ijs met een elektrische auto:
- Stuur rustig en precies, alleen zoveel als nodig is.
- Accelereer proportioneel: eerst rustig wegrijden en pas op hogere snelheid vaart maken.
- Vermijd te krachtig recupereren om het uitbreken van de achteras te voorkomen.
- Selecteer in Audi drive select de efficiency- of comfortstand, zodat de elektromotoren ontkoppeld worden.
Anna Veith past nog één keer haar stoelinstellingen aan. Ze zet de rugleuning meer rechtop en schuift dichter op het stuur, dat ze met haar handen op ‘kwart voor drie’ vasthoudt. Ze drukt het rijpedaal van de Audi RS e-tron GT stevig in. Als de GT voldoende snelheid heeft, stuurt ze eerst naar links en dan naar rechts, waarna de auto over de sneeuw zwiert. “Deze kans moet je toch benutten,” lacht ze bijna verontschuldigend. “Vandaag heb ik voor het eerst ervaren hoe de Audi op ijs drift. Dat geeft me het vertrouwen dat ik weet wat ik moet doen als de auto op de openbare weg uitbreekt.”
Audi quattro Action Team
In Bulgarije bedacht Audi het “Audi quattro Action Team”. Vier man sterk helpt het Action Team in 3 dagen 141 auto’s weer opweg. Een nette prestatie. Of alle geholpen personen nu een vierwielaangedreven Audi overwegen is natuurlijk maar de vraag. Maakt niet uit: een goede naam is ook wat waard.
Het Audi quattro Action Team in actie om gestrande voertuigen te helpen.
Conclusie
De quattro-aandrijving is in de loop der decennia continu verbeterd. Telkens leverde deze techniek nieuwe mijlpalen op en recent is de overgang naar volledig elektrische mobiliteit met succes gemaakt. Internationaal gezien heeft tegenwoordig meer dan vijftig procent van de Audi-modellen quattro-aandrijving.
De quattro-aandrijving maakt van “Voorsprong door techniek” al 45 jaar een concrete en unieke ervaring. Het is een succesverhaal dat nog lang niet is afgelopen.