Voor Nederlanders die in België wonen, kan het Belgische systeem voor het behalen van een rijbewijs verwarrend zijn. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van hoe je je rijbewijs kunt behalen in België. Het is ook nuttig om te weten hoe dergelijke zaken werken in een ander land en om dit te vergelijken met de regels in eigen land.
Theoretisch Rijbewijs in België
Als je in België je rijbewijs wilt halen, begin je met het theoretisch examen. Dit mag je vanaf je zeventiende afleggen in een examencentrum naar keuze. De kosten hiervoor bedragen 18 euro.
Voorbereiden op dit examen kan op verschillende manieren. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor zelfstudie via een (oefen)boek naar keuze en/of via het online platform ‘Mijn rijbewijs B’. Je kunt ook theorielessen volgen bij een erkende rijschool.
Wanneer je klaar bent voor het examen, leg je dit af in een examencentrum naar keuze. Zorg dat je je identiteitskaart meeneemt naar het examen, want een kopie wordt niet geaccepteerd. Het examen zelf bestaat uit 50 meerkeuzevragen, waarvan je er 41 correct moet beantwoorden. De vragen, die via een computerscherm worden gepresenteerd, richten zich op realistische verkeerssituaties.
Geslaagd of niet geslaagd
Direct na afloop van het examen weet je of je al dan niet bent geslaagd. Indien je bent geslaagd, is je theoriecertificaat drie jaar geldig. Je moet dan ook nog een oogtest afleggen in het examencentrum. Men kan je daarop doorverwijzen naar een oogarts. Je ontvangt vervolgens een aanvraagdocument voor een voorlopig rijbewijs.
Lees ook: Wat te doen bij intrekking Belgisch rijbewijs in Frankrijk?
Als je echter niet bent geslaagd, kun je later het examen opnieuw proberen. Als je twee keer niet bent geslaagd, ben je verplicht om eerst 12 uur opleiding te volgen.
Oefenperiode met Voorlopig Rijbewijs
Wanneer je beschikt over een voorlopig rijbewijs kun je beginnen te oefenen. Je bent verplicht om ten minste vijf maanden te oefenen. Op de achterruit moet je een L-teken aanbrengen, zodat andere weggebruikers weten dat je een oefenende chauffeur bent.
Er zijn twee manieren om te oefenen. Bij het aanvragen van het voorlopig rijbewijs dien je hiertussen een keuze te maken. Het is wel toegestaan om één keer te switchen.
De eerste manier is oefenen met een begeleider, bijvoorbeeld een ouder. Hiervoor vraag je het voorlopig rijbewijs met begeleider aan. Je kunt tot twee begeleiders aanduiden die aan bepaalde voorwaarden dienen te voldoen. Het is niet toegestaan om tijdens het oefenen andere passagiers mee te nemen en je bent verplicht om een tweede achteruitkijkspiegel te hebben voor de begeleider.
Een tweede optie is het aanvragen van een voorlopig rijbewijs zonder begeleider. Dit rijbewijs is achttien maanden geldig. Dan moet je ten minste twintig uur rijles volgen bij een erkende rijschool. Als je dit hebt gedaan, ontvang je een bekwaamheidsattest dat drie jaar geldig is. Met dit attest kun je alleen verder oefenen.
Lees ook: Rijden in het buitenland met een Belgisch rijbewijs
Houd er rekening mee dat je over een autoverzekering moet beschikken voor het oefenvoertuig en dat dit voertuig aan alle technische eisen dient te voldoen.
Opgelet! Met een voorlopig rijbewijs mag je op vrijdagen, in het weekend, op feestdagen en op de avond voor feestdagen niet oefenen tussen 22 uur en 6 uur.
Praktijkexamen Afleggen
Als je eenmaal denkt klaar te zijn voor het praktijkexamen, maak je een afspraak met een examencentrum naar keuze. Een praktijkexamen kost 48 euro en bestaat uit een gevaarherkenningstest of een risicoperceptietest en een rijtest op de openbare weg. Rijden met een gps is sinds 2023 een verplicht onderdeel van het praktijkexamen.
Als je geslaagd bent, kun je een definitief rijbewijs aanvragen. Wie niet geslaagd is, kan het examen later opnieuw afleggen.
Rijbewijs Automaat
Federdrive, de Belgische federatie voor rijscholen, heeft aangegeven dat in België de rijopleidingen te weinig toekomstgericht zijn. Wie in België nu zijn rijbewijs haalt in een automaat, krijgt een beperking in zijn rijbewijs.
Lees ook: Voorwaarden Belgisch rijbewijs
Federdrive wil nu dat mensen die hun rijbewijs halen in een automaat, geen nieuw examen meer hoeven af te leggen als ze willen overstappen op een handgeschakeld voertuig. "In andere Europese landen, zoals Frankrijk en Duitsland, kan dat al en daar zet dat de mensen veel meer aan om toch met een automaat hun rijbewijs te halen", zegt Smeesters in het interview.
"We schakelen steeds meer over naar elektrische voertuigen en hybride voertuigen. Die zijn altijd automatisch geschakeld. Wij vinden het dan niet meer dan normaal om mensen ertoe aan te zetten om bij het behalen van hun rijbewijs, alvast automatisch te leren rijden." Volgens hem rijden deze automobilisten grootste deel van hun rijcarrière toch automatisch.
Ook het gebruik van rijhulpsystemen (ADAS) komt niet genoeg aan de orde volgens Smeestes. Minister Federdrive heeft de ideeën voorgesteld aan de Belgische minister van Mobiliteit.
De Discussie in Nederland
De discussie of dit moet worden afgeschaft was vorig jaar hier ook gaande. Meerdere verenigingen en rijscholen waren toen al voorstander van het afschaffen van de automaatcode op het rijbewijs.
Code 78 en Code 10.02
Er zijn 2 verschillende codes voor een automaatrijbewijs. Controleer op je rijbewijs welke code er staat. Hoe je van je automaatrijbewijs een schakelrijbewijs kan maken, is per code op het automaatrijbewijs verschillend.
Ik heb code 78
Code 78 krijg je wanneer je zelf gekozen hebt om het praktijkexamen met een automaat te doen. Heb je code 78 op je rijbewijs en wil je overstappen op een schakelvoertuig? Volg dan onderstaande stappen:
- Vul een nieuwe Gezondheidsverklaring in.
- Wij beoordelen of je gezond genoeg bent en kijken of je in een handgeschakeld voertuig kunt rijden.
- Nadat je medisch goedgekeurd bent om te rijden in een handgeschakeld voertuig, doe je praktijkexamen met een schakelvoertuig.
Ben je niet geslaagd voor je praktijkexamen voor een schakelvoertuig, dan blijft je rijbewijs voor een automaat gewoon geldig. Ben je geslaagd? Ga dan naar de gemeente om een nieuw rijbewijs aan te vragen. Heeft u het nieuwe rijbewijs ontvangen? Dan mag u in een schakelvoertuig rijden.
Ik heb code 10.02
Code 10.02 krijg je vanwege je medische situatie. Vul een nieuwe Gezondheidsverklaring in. Wij beoordelen je medische situatie dan opnieuw. Houd er rekening mee dat je misschien naar een arts moet of dat we je kunnen uitnodigen voor een rijtest.
Keuren wij je medisch goed voor een schakelrijbewijs? Dan verschilt het per situatie hoe je het schakelrijbewijs krijgt:
Ik heb nog nooit een handgeschakeld rijbewijs gehad
Nadat je medisch bent goedgekeurd, doe je een praktijkexamen met een schakelvoertuig. Je hoeft niet opnieuw theorie-examen te doen. Ben je niet geslaagd voor je praktijkexamen voor een schakelvoertuig, dan blijft je rijbewijs voor een automaat gewoon geldig. Ben je geslaagd, dan kan je een nieuw rijbewijs aanvragen bij de gemeente.
Ik had een handgeschakeld rijbewijs voordat ik code 10.02 kreeg
Nadat je medisch bent goedgekeurd, kan je meteen een schakelrijbewijs aanvragen bij de gemeente. Je hoeft niet opnieuw examen te doen.
Opnieuw Praktijkexamen Doen
Je hoeft niet opnieuw theorie-examen te doen. Aan de examinator moet je op het praktijkexamen een rijbewijs laten zien. Tijdens het examen volg je een volledig examen. Hieronder lees je welk rijbewijs je in die situatie moet laten zien aan de examinator:
Praktijkexamen Auto
Je doet het praktijkexamen auto met een handgeschakelde auto. Dan laat je één van onderstaande rijbewijzen zien aan de examinator:
- Nederlands autorijbewijs (B) met automaatcode 78, hiervan mag de geldigheidsduur verlopen zijn of;
- Je geldige EU-, EER- of Zwitsers rijbewijs B met automaatcode 78.
Praktijkexamen Auto met Aanhanger
Je doet het praktijkexamen auto met aanhanger met een handgeschakelde auto. Dan laat je één van onderstaande documenten zien aan de examinator:
- Nederlands autorijbewijs (B) met automaatcode 78, hiervan mag de geldigheidsduur verlopen zijn of;
- Je geldige EU-, EER- of Zwitsers rijbewijs B met automaatcode 78 en een geldig identiteitsbewijs.
Praktijkexamen Motor
Je stapt over van een automaat naar een schakel motor binnen dezelfde rijbewijscategorie. Dan doe je praktijkexamen verkeersdeelneming en laat je één van onderstaande documenten zien aan de examinator:
- Je geldige Nederlands motorrijbewijs met automaatcode 78 of;
- Je geldige EU-, EER- of Zwitsers motorrijbewijs met automaatcode 78 en een geldig identiteitsbewijs.
Bijvoorbeeld: je stapt over van een zware motor (A) automaat naar A schakel. Dan doe je alleen praktijkexamen verkeersdeelneming (AVD) met een schakelmotor. Bij het examen laat je jouw geldige automaatrijbewijs A zien aan de examinator.
Heb je een getrapt rijbewijs en wil je een categorie omhoog? Dan moet je het onderliggende rijbewijs minstens 2 jaar hebben. Bijvoorbeeld: je stapt over van lichte motor (A1) automaat naar A2 schakel. Dan doe je alleen praktijkexamen verkeersdeelneming (AVD-A2) met een schakelmotor. Bij het examen laat je aan de examinator zien dat jouw automaatrijbewijs A1 geldig is én dat je dit rijbewijs al 2 jaar hebt.
Op deze pagina lees je welke examens je moet doen als je wil overstappen op een zwaardere motorcategorie. Je laat dan altijd je geldige motorrijbewijs zien tijdens het examen aan de examinator.
Vervalt Code 78 voor Alle Voertuigen als Ik een Schakelrijbewijs Haal voor Één Voertuig?
Nee. Als je het schakelrijbewijs behaalt voor een rijbewijscategorie, dan geldt dit schakelrijbewijs ook alleen voor deze categorie. Bijvoorbeeld als je geslaagd bent voor het motorexamen met een handgeschakelde motor, dan krijg je een rijbewijs voor de motor zonder automaatcode. Heb je een autorijbewijs met automaatcode? Daar verandert niets aan.
In Bezit van een Buitenlands Rijbewijs?
Met je geldige buitenlandse rijbewijs mag je volgens de RDW in Nederland slechts een beperkte termijn rijden. De duur van deze periode hangt af van de omstandigheid of je buitenlandse rijbewijs is afgegeven in een EU-/EVA-lidstaat of in een ander land.
Als je buitenlandse rijbewijs is afgegeven door een EU-/EVA-lidstaat en voor zover de geldigheidsduur van dat rijbewijs nog niet verstreken is, mag je hiermee in Nederland rijden tot 15 jaar nadat je het rijbewijs hebt verkregen. Als je buitenlandse rijbewijs is afgegeven in een ander land dan een EU-/EVA-lidstaat dan mag je hiermee maximaal tot 185 dagen na je vestiging in Nederland mee rijden.
Nadat de periode waarmee je met je buitenlands rijbewijs in Nederland mag rijden is verstreken moet je het buitenlandse rijbewijs omwisselen. Dit omwisselen kan alleen als er voldaan is aan een een aantal voorwaarden. De aanvraag voor het omwisselen van je rijbewijs kun je indienen bij de gemeente van je woonplaats.
Als je niet aan de voorwaarden voldoet is het dus niet mogelijk om je buitenlandse rijbewijs om te wisselen.
Of u in Nederland mag rijden met uw buitenlandse rijbewijs, hangt af van het land waar u het rijbewijs heeft gehaald. Heeft u een rijbewijs van een land in de Europese Unie (EU), EER of Zwitserland? En is het niet verlopen? Dan mag u er in Nederland mee rijden als u hier komt voor werk of vakantie. Ook als u hier komt wonen mag u met het buitenlandse rijbewijs in Nederland rijden. Daarna heeft u een Nederlands rijbewijs nodig. U vraagt een Nederlands rijbewijs aan bij uw gemeente.
Heeft u een rijbewijs van een ander land dan een EU- of EER-land of Zwitserland? Gaat u in Nederland wonen, dan mag u nog 185 dagen met het rijbewijs blijven rijden. Daarna heeft u een Nederlands rijbewijs nodig. Staat uw rijbewijs er niet tussen? Vraag dan een Nederlands rijbewijs aan bij uw gemeente.
U mag uw buitenlandse rijbewijs in sommige gevallen omwisselen voor een Nederlands rijbewijs, zonder opnieuw rij-examen te doen. Bijvoorbeeld als u na juli 1985 nog een Nederlands rijbewijs hebt gehad.
Woont u binnen de EU, de EER of Zwitserland? Woont u in een ander land dan een EU-land, EER-land of Zwitserland?