De autowereld is constant in beweging, met steeds grotere dealergroepen die de markt domineren. Maar wat betekent dit voor de lokale dealers en de autoliefhebbers?
Steeds vaker horen we over de opkomst van grote dealergroepen. Maar heb jij weleens een autoliefhebber horen zeggen dat zij het liefst haar auto koopt in een glazen paleis op een industrieterrein waar het altijd waait? Nee, wij ook niet.
De tien grootste dealergroepen leverden gezamenlijk 214.745 auto’s in 2023. Dat betekent dat de grootste tien bedrijven verantwoordelijk zijn voor ongeveer de helft van de nieuwe auto’s in ons land.
Dat worden er in de komende jaren nog meer, want de dealergroepen groeien verder, terwijl het aantal verkooppunten per merk daalt. Neem bijvoorbeeld Alfa Romeo; dat merk had in 2019 nog 25 verkooppunten, in 2023 waren het er nog maar 17.
De reden dat die dealergroepen groeien? Dat is niet alleen een niet te stillen honger van die grote bedrijven, maar ook een wens van automerken, die stuk voor stuk het aantal contractpartners willen verminderen. Om het bij Alfa Romeo te houden: dat merk had in 2019 nog 19 contractpartners, in 2023 waren dat er nog maar 11.
Lees ook: Autobedrijf Beijer Wijk bij Duurstede
Vrijwel overal zie je dezelfde ontwikkeling: de dealers met één vestiging raken hun dealerschap kwijt. Als dealers worden bedankt voor hun bewezen diensten, hebben ze grofweg drie opties.
De minst pijnlijke is doorgaan als servicepartner. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld Bergwerff, een voormalige BMW-dealer in Gorinchem.
Andere dealerbedrijven kiezen ervoor om verder te gaan als universeel autobedrijf en sluiten zich bijvoorbeeld aan bij een formule als Vakgarage of Bosch Car Service.
In veel gevallen verandert er echter niets (en toch alles). Neem bijvoorbeeld de Heerenveense BMW-dealer De Beijer. Wie snel kijkt, ziet geen verschillen; alleen het bord aan de gevel is veranderd sinds Ekris de boel overnam. Daarnaast verliet voormalig eigenaar Sybren van der Goot het bedrijf.
Voor zulke liefhebberij is binnen de grote dealergroepen doorgaans teleurstellend weinig plaats. Klassiekers en youngtimers tref je er zelden, omdat ze meestal zijn ingericht op het verkopen van grote aantallen.
Daarom moeten we even stilstaan bij de grote dealergroepen waar ook ruimte is voor liefhebbers. Het bekendste voorbeeld is natuurlijk Louwman, dat met het Louwman Museum een automuseum van wereldklasse heeft neergezet. Bovendien is er met Louwman’s Toyota World een afzonderlijke tempel voor het grootste merk binnen de groep. Ook Van Mossel heeft echter een museum, dat met 72 auto’s wel een volstrekt andere schaal heeft dan het Louwman Museum. Bij Broekhuis is de Land Rover-vestiging in Utrecht deels in gebruik als klassiekerbedrijf, want op de bovenverdieping vind je daar Brooks Classics.
Hieronder een overzicht van enkele van de grootste dealergroepen in Nederland en hun achtergrond:
TOP 10 Attractieparken Nederland
Top 10 Dealer Groepen in Nederland
| Rang | Bedrijf | Aantal Vestigingen (NL) | Merken |
|---|---|---|---|
| 1 | Van Mossel | 185 | 43 automerken |
| 2 | Hedin Automotive (Stern) | 135 | 28 merken |
| 3 | Emil Frey Nederland | N/A | ABD, Agam, De Bois, Ekris, Nefkens, Pouw, Terwolde, Wittenberg, XPENG Center |
| 4 | Broekhuis | 56 | Citroën, Fiat, Ford, Hyundai, Opel, Peugeot, Seat, Skoda, Volkswagen, Audi, Jaguar, Land Rover, Volvo, DS, Jeep, Cupra en Lancia |
| 5 | Tesla | 12 | Tesla |
| 6 | Pon | N/A | Volkswagen, Porsche, Continental Banden, Audi, MAN, Skoda, Seat, Bugatti, Bentley en Lamborghini |
| 7 | Koninklijke Louwman Group | 50+ | Toyota, Lexus, Morgan, Suzuki, Mazda, Kia, Smart, Mercedes-Benz, Peugeot en Opel, BYD, Microlino |
| 8 | Amega | N/A | Volkswagen, Audi, Seat, Skoda en Cupra, Hyundai, Volvo, Stellantis, Ford |
| 9 | Zeeuw & Zeeuw | 40 | Renault, Nissan, Dacia, Ford, Kia, Mitsubishi en Hyundai |
| 10 | Bochane | 24 | Renault, Alpine, Dacia, Nissan, Mitsubishi en BYD |
10. Bochane: In 1984, toen Piet Bochane het bedrijf overnam, had het twee vestigingen: in Maarn en Veenendaal. In 2009 nam Piets zoon Thijs Bochane het bedrijf over en sindsdien is de grote groei ingezet. Inmiddels zijn er 24 vestigingen en worden naast Renault de merken Alpine, Dacia, Nissan, Mitsubishi en BYD gevoerd.
9. Zeeuw & Zeeuw: Het voordeel van Zeeuw & Zeeuw is dat het een familiebedrijf is (klinkt gezellig, toch?), het nadeel is dat ze zichzelf een ‘mobiliteitsprovider’ noemen. Je gaat spontaan op zoek naar een teiltje. De geschiedenis van het bedrijf gaat terug tot 1954, toen Renault-dealer Auto Haag werd opgericht. In 1972 richtte Piet Zeeuw Autoservice Zeeuw op, dat later Zeeuw Autobedrijven heette. In 2003 gingen die bedrijven samen. In 2018 werd het bedrijf overgenomen door twee dochters van Piet Zeeuw, die het jaar daarop de naam veranderden in Zeeuw & Zeeuw. Inmiddels zijn er veertig vestigingen en werken er zo’n zevenhonderd mensen. Het bedrijf is dealer van Renault, Nissan, Dacia, Ford, Kia, Mitsubishi en Hyundai.
8. Amega: Autodealers noemen zichzelf blijkbaar niet graag autodealer, want Amega gaat met de slogan ‘uw partner in mobiliteit’. Nu kan het zijn dat je nog nooit van Amega hebt gehoord en dat is helemaal niet raar; het is namelijk de naam van een holding waaronder verschillende dealerbedrijven vallen, die je dan misschien weer wél kent. Ames (Volkswagen, Audi, Seat, Skoda en Cupra) is daar een voorbeeld van, net als H-Point (Hyundai), Svenscar (Volvo), Mulder Van Mill (Stellantis) en Van der Burgh (Ford). De geschiedenis van Amega gaat terug tot 1905, toen Jan Ames Sr. en Engel Ames een oude smederij overnamen, waar ze een winkel in huishoudelijke artikelen en rijwielen begonnen. Al snel verkochten ze ook fietsen van het Nederlandse merk Pon. In de jaren twintig begonnen de broers ook auto’s te verkopen: Essex, Ford en Opel. Dat laatste merk werd toen geïmporteerd door Pon.
7. Koninklijke Louwman Group: Koninklijke Louwman Group begon in 1923 in Den Haag als importeur van ‘Amerikaansche automobielen’. Een bewijs hiervan kun je nog zien in het Louwman Museum; in 1934 kocht het bedrijf een mooie youngtimer. Die twintig jaar oude Dodge moest bewijzen hoe goed de auto’s van het merk waren. Inmiddels heeft het bedrijf niets meer met Amerikaanse auto’s te maken, maar zijn er duizend andere activiteiten. Louwman is importeur van Toyota, Lexus, Morgan en Suzuki, maar verkoopt ook fietsen (onder meer via fietsvoordeelshop.nl), rolstoelen en andere mobiliteitshulpmiddelen (Welzorg), autoverhuur (Autohopper) en banden (Yokohama). Daarnaast heeft Louwman een flink aantal dealervestigingen, meer dan vijftig, met naast de merken Toyota en Lexus ook Mazda, Kia, Smart, Mercedes-Benz, Peugeot en Opel. Ook kun je bij Louwman terecht voor een BYD of Microlino.
6. Pon: Op het oog hebben pannenkoekenhuis Den Potsenmaeker en Pon weinig met elkaar te maken. Toch is dit restaurant in het centrum van Amersfoort een belangrijke plek in de geschiedenis van Pon, want hier werd begonnen Gerrit en Gerarda Pon in 1867 een winkel in (onder meer) voedingswaren, tabak en naaimachines. Gerarda doet het meeste werk in de winkel, want Gerrit werkt ook als beurtschipper. In 1895 neemt zoon Mijndert de winkel over van zijn moeder en al in 1898 wil hij uitbreiden. Hij verhuist naar een groter pand om de hoek, waar hij ook fietsen gaat verkopen. Het kleine winkeltje van zijn moeder groeit uit tot Pon’s Handelsonderneming. In 1928 begint Pon als auto-importeur, al is het maar voor korte tijd: in 1931 is het alweer voorbij, omdat Opel wordt overgenomen door General Motors. In 1939 wordt contact gelegd met Ferdinand Porsche voor een importeurscontract, maar door de oorlog duurt het nog tot 1947 voordat het bedrijf daadwerkelijk kan beginnen met het importeren van Volkswagens. Later wordt Pon ook importeur van Porsche, Continental Banden, Audi, MAN, Skoda, Seat, Bugatti, Bentley en Lamborghini. In de loop der jaren is Pon bovendien uitgegroeid tot de grootste dealer van deze merken: Pon Center (voorheen Pon Dealer), A-Point, Auto Hoogenboom, Huiskes-Kokkeler en diverse Porsche-dealers zijn eigendom van Pon. Pon doet overigens veel meer dan auto’s verkopen. Deelautodienst Greenwheels is in 170 Nederlandse steden actief, Pon Equipment verkoopt en verhuurt grondverzetmaterieel, Pon Power handelt in scheepsmotoren en generatoren en in Amsterdam is Pon eigenaar van Move, waar je terechtkunt voor een Mobility Experience maar ook voor een sterrendiner. Bovendien is Pon uitgegroeid tot de grootste fietsfabrikant ter wereld, met merken als Cannondale, Urban Arrow, Veloretti en Gazelle.
5. Tesla: Ooit begon Tesla in Nederland met een hoekje in het pand van de Eindhovense Land Rover-dealer Cito. Dat kon gemakkelijk, want voor die paar Roadsters die het merk verkocht was niet zoveel ruimte nodig. Tegenwoordig is dat hoekje weer gewoon in gebruik om Land Rovers neer te zetten, want de vestiging in Eindhoven is al lang geleden verhuisd. Naast die vestiging zijn er inmiddels nog elf andere Tesla Stores, die feitelijk stuk voor stuk overbodig zijn: de bedoeling is dat je je Tesla online bestelt.
4. Broekhuis: In 1932 start Hendrikus Broekhuis in Barneveld zijn bedrijf en we vermoeden dat hij over de naam niet al te lang na heeft hoeven denken. Inmiddels zwaait Jaco Remijn de scepter bij het door zijn grootvader opgerichte bedrijf. De dorpsgarage uit het kippendorp is inmiddels uitgegroeid tot 56 vestigingen, 15 schadeherstelbedrijven en meer dan tweeduizend medewerkers. Broekhuis is dealer van Citroën, Fiat, Ford, Hyundai, Opel, Peugeot, Seat, Skoda, Volkswagen, Audi, Jaguar, Land Rover, Volvo, DS, Jeep, Cupra en Lancia.
3. Emil Frey: En toch is de kans groot dat de naam Emil Frey niet bij iedereen direct een belletje laat rinkelen. Net als bij Amega is het namelijk de naam van de holding; de dealerbedrijven die onderdeel zijn van Emil Frey Nederland, hebben andere namen. Wel zo overzichtelijk, vinden wij. Want Agam is een klinkende naam als het om Mercedes gaat, Ekris kent iedereen als BMW-dealer, terwijl je Nefkens associeert met Peugeot. Als je in de geschiedenis van het bedrijf duikt, kom je de naam Nefkens overigens regelmatig tegen. In 1878 startte molenaar Jan Nefkens in Amersfoort met een winkel in fietsen, typemachines en later ook auto’s. In 1908 werd het bedrijf omgedoopt tot Gebr. In 1933 worden de broers importeur van Peugeot en vanaf 1961 starten ze Peugeotdealers door het hele land. In 2001 wordt Nefkens overgenomen door PGA, een dochteronderneming van Porsche Holding Salzburg. In 2017 verpatst die holding PGA aan de Zwitserse Emil Frey Group - opgericht in oktober 1924 en deze maand dus honderd jaar oud. Emil Frey is actief in negentien landen en verkoopt jaarlijks meer dan 600 duizend voertuigen. In Nederland is Emil Frey actief onder de namen ABD, Agam, De Bois, Ekris, Nefkens, Pouw, Terwolde, Wittenberg en XPENG Center. Welk merk dat laatste bedrijf verkoopt, laat zich raden.
2. Stern (Hedin Automotive): In 1916 begonnen de Amsterdammers Justus van Aken, Gerrit Kerst en Adrianus Bernhard hun Reparatie-Inrichting van Automobielen. Het bedrijf wordt in 1923 dealer van Ford en later van Opel, DAF, General Motors en Chevrolet. Supermarkt Albert Heijn ziet het wel zitten met het bedrijf en verwerft in 1925 een meerderheidsbelang. Jarenlang is Riva een grote naam, maar in de jaren negentig staan de zaken er heel anders voor. Leasemaatschappij Athlon is voortgekomen uit Riva en met die leaseauto’s wordt het geld verdiend. Met de autobedrijven wordt het net zo hard weer verbrand. Henk van der Kwast koopt in 1993 de rokende puinhopen van het dealerbedrijf, doopt het om tot Stern en laat het in een flink tempo groeien. In 2000 brengt hij het bedrijf zelfs naar de beurs. Ooit hadden alle Stern-vestigingen een vogelnaam van vijf letters: Merel, Svala, Arend, Falco en Heron. Inmiddels heten alle vestigingen Hedin Automotive. In Nederland voert het bedrijf 28 merken. Om die aan de man te brengen, heeft het bedrijf ruim 135 verkooppunten, waar zo’n 2.350 mensen werken.
1. Van Mossel: ‘Alles rondom zorgeloze mobiliteit’ is het credo van Van Mossel. Ruim zevenduizend medewerkers verkopen er jaarlijks zo’n 200 duizend auto’s (nieuw en gebruikt) en zorgen daarmee voor een omzet van ongeveer 6,2 miljard euro per jaar. Dat had Wim van Mossel misschien wel gehoopt, maar waarschijnlijk niet verwacht toen hij in 1947 begon met Automobielbedrijf W.B.J. van Mossel. Hij was al zeven jaar bezig toen hij zijn eerste dealerschap binnenhaalde: de vestiging aan de haven van Waalwijk mocht voortaan nieuwe Volkswagens aan de man brengen. In 1982 komt Eric Berkhof als stagiair binnen bij Van Mossel. In de zomer van 1988 neemt hij het bedrijf over - overigens op de dag waarop Die Hard in première ging. Inmiddels is Van Mossel in zes landen actief, is het bedrijf dealer van 43 automerken en zijn er in totaal 459 vestigingen (waarvan 185 in Nederland). Het bedrijf heeft vijf leaselabels en in Nederland rijden ongeveer 125 duizend auto’s rond die via Van Mossel geleast worden. Van Mossel groeit nog steeds snel.
De verwachting is de grote groepen in de komende jaren nog groter zullen groeien. Automerken willen nog steeds het aantal contractpartners omlaag brengen. Door de grotere showrooms zal ook het aantal verkooppunten per merk dalen. Door de enorme hoeveelheid nieuwe merken zal dat misschien niet direct leiden tot een enorme leegstand van showrooms.
Sommige merken hebben echter al concrete plannen. Zo wil Jaguar het aantal dealers terugbrengen tot drie of vier - nog steeds veel voor een merk dat geen nieuwe auto’s verkoopt. Ook onder dealers van merken als Fiat, Peugeot en Citroën valt nog verandering te verwachten: moederbedrijf Stellantis wil dat de dealerbedrijven worden omgevormd tot Stellantis House. Een voorbeeld daarvan kun je nu al zien in Zwolle, waar Jeep, Alfa, Citroën, Fiat, Peugeot, DS en Lancia een showroom delen.
Ook bij andere merken zijn nog wel wat veranderingen op komst, bijvoorbeeld omdat ze overschakelen van dealers naar agenten - of juist andersom, want Ford heeft na een mislukt experiment alweer afscheid van het agentuurmodel genomen.
Uit cijfers van de Bovag blijkt bovendien dat de winst van autodealers om te janken is: in het tweede kwartaal van 2024 kwam die uit op 1,15 procent van de omzet.