De deur, een vrij essentieel onderdeel van de auto. Ja, er zijn natuurlijk racewagens en enkele open sportwagens die zonder kunnen, maar 99 procent van alle auto’s heeft twee of meer deuren. Deze gaan dan ook weer in 99 procent van de gevallen naar voren toe open, dus heel veel diversiteit is er niet, toch? Mis, er zijn wel degelijk een hoop fabrikanten die het aandurfden om met hun auto af te wijken van het gangbare.
Van open deuren (pun intended) als de Countach en de Gullwing tot aan vooroorlogse pareltjes en zelfs een heuse DAF. Het overzicht is verre van compleet qua modellen, maar ik heb wel geprobeerd zo compleet mogelijk te zijn in oplossingen om de auto in te komen.
Speciale Deurontwerpen
Er zijn verschillende soorten speciale deurontwerpen die door de jaren heen zijn toegepast. Hieronder volgt een overzicht van enkele van de meest opvallende:
Suicide Doors
Vroeger heel normaal, deze zogenaamde suicide doors. Ze danken hun naam aan het feit dat de deuren tijdens het rijden makkelijker konden open waaien, iets wat in het pre-gordeltijdperk wat problematischer was dan tegenwoordig.
Terwijl bij de meeste klassieke vierdeursauto’s met suicide doors de achterste deuren verkeerd opengaan, is dat bij de Fiat 600 Multipla precies andersom. Alle vier de deuren scharnieren dus aan de b-stijl.
Lees ook: Deurproblematiek Peugeot 1007
Lincoln Continental
Deurfetisjisten kennen de Continental vooral vanwege de deuren. Dit immense slagschip werd vooral bekend als de auto waarin John F Kenedy werd vermoord. De Lincoln Continental had weliswaar geen échte b-stijl, er was nog wel een halve stijl met daarin de deurvangers.
Deuren zonder B-stijl
Lancia bedacht midden vorige eeuw dat het ook zonder kon en zowel de Aprilia, Appia als Aurelia Berlina beschikken daardoor over een zeer ruime instap zonder B-stijl.
Schuifdeuren
Nissan perfectioneerde dat in de jaren ’80 met de onvolprezen Prairie, die geen suicide deuren meer had, maar schuifdeuren.
Halve Deuren
Het idee van de achterste deuren van de Mazda RX-8 verschilt niet veel van die van de Lincoln Continental. Dat ik hem toch nog even wil noemen is vanwege het feit dat het slechts halve deuren zijn.
Deur aan de voorkant
Wie zegt dat deuren aan de zijkant moeten zitten? ISO bedacht met de Isetta dat één deur aan de zijkant wel genoeg was. Bij de 600 voegde BMW daar nog een zijdeurtje aan toe. Zündapp deed het anders en gaf de Janus zowel voor als achter een deur.
Lees ook: Een blik op auto's zonder deuren: modellen en innovaties
Daar waar bij de Isetta het stuur nog meedraait met de deur, blijft het in de Janus zitten waar het zit.
Geen Deuren
Wie zegt dat deuren überhaupt nodig zijn? Bij de Bond Bug scharniert gewoon het hele dak naar voren om een goede instap te verschaffen. De zwarte zijpaneeltjes zijn geen deuren, maar kunnen wel in het geheel worden weggehaald.
BMW Z1
We stipten hem al even aan, maar de BMW Z1 mag natuurlijk niet ontbreken in deze lijst. De bizarre deuren van de BMW Z1 trekken zich terug in de carrosserie.
Vleugeldeuren
De eerste auto ooit met vleugeldeuren was waarsschijnlijk de Bugatti Type 64 Coupe uit 1939. Na de oorlog was het ingenieur Hans Trippel (vader van de Amphicar) die vleugeldeuren toepaste op een amphibisch coupeetje. Mercedes gebruikte ze vanwege het chassis van de W194-racer uit 1952, waarbij geen ruimte meer was voor traditionele deuren.
Aanvankelijk gingen alleen de zijruitjes mee ophoog, bij latere versies waren de deuren al iets groter.
Lees ook: Complete Gids: VW Ruitenwissers
Lamborghini Countach
Hoe ontwerp je een opvolger voor de waanzinnige Miura? Nou, door iets te maken wat van een andere planeet lijkt te komen. De Countach LP500 Concept uit 1971 van Marcello Gandini was een van de meest futuristische ontwerpen ooit, maar desondanks durfde Lamborghini het aan om de auto vrijwel ongewijzigd in productie te nemen en met de jaren steeds verder te verkrachten. Wat mij betreft mag deze in de top 10 van mooiste auto’s ooit.
Dubonnet Xenia
Techniek van Hispano-Suiza maar dan met een schitterende koets van uitvinder, atleet en coureur André Dubonnet. Schuifdeuren, waarom zou je ze alleen voor de achterpassagiers of laadruimte gebruiken?
Dat dacht niet alleen Peugeot toen ze met de faliekant geflopte 1007 kwamen, maar ook het Zweedse Kalmar kwam al op dat idee.
BMW Group Designworks - BeyondMobility.
Hyundai Veloster
Het zijn niet de soort deuren die deze Hyundai bijzonder maken, maar vooral het aantal deuren. Links heeft de Veloster twee portieren, rechts maar eentje. Praktisch? Nee. Mooi? Mwah. Cool?
Tesla Model X
We sluiten af met de Falcon Wing Doors van de Tesla Model X. Totaal overbodig, al zijn ze volgens Elon Musk natuurlijk onwijs praktisch.
Koenigsegg
Maar natuurlijk, de Koenigsegg! Vlinderdeuren die het midden houden tussen Lambostyle-deuren en vleugeldeuren. Ook de Enzo Ferrari en de McLaren-Mercedes SLR kregen ze.
Messerschmitt
Na de oorlog moesten alle Duitse vliegtuigfabrikanten stoppen met het produceren van vliegtuigen en vele stapten over op auto’s. Dat is bij Messerschmitt goed te zien aan hoe je in moet stappen.
Cadillac Ciel
Als sinds paard en wagen zijn de zelfmoorddeuren een expressie van luxe en elegantie. Je ziet ze op Rolls-Royce Phantoms en vaak op hotrods. Maar weinig auto’s dragen ze zo goed als de Cadillac Ciel.
De 100 meter lange deuren slaan wagenwijd open om je toegang tot het luxe interieur te verschaffen.
Ford
Vier normaal openslaande deuren. Of toch niet? Als je goed kijk zie je dat de deuren in een hoek naar boven staan. Geïnspireerd op raceauto’s uit de jaren ’60.
Het dak is onderdeel van de deur zodat coureurs snel in en uit konden stappen en een monteur snel de gordels vast kon doen. Zo won Ford kostbare seconden tijdens de 24 uur van Le Mans. Ziet er tof uit, maar als je te lang bent, maak je kans op een onthoofding. Je kuif is in ieder geval niet veilig.
Zover wij weten, heeft Ford nooit een officiële naam bedacht voor deze deuren.
Yo-Concept
Ontwerpers gaan vaak goed los op studiemodellen en verzinnen de lijpste dingen. Gooi een beetje Russische creativiteit in de mix en je krijgt de Yo-Concept. De deuren schuiven helemaal door naar achteren.
Pininfarina Maserati Birdcage 75th Concept
Pininfarina had een verjaardagscadeau nodig voor zichzelf en dat kwam in de vorm van de Maserati Birdcage 75th Concept. In het Engels klinkt het iets beter: canopy.
De McLaren P1 met open deuren ziet eruit als een Transformer in mid-transformatie.
BMW Isetta
De BMW Isetta is een schattig autootje van slechts 2,3 bij 1,3 meter. De ruimte voor normale deuren ontbreekt. Een iconische designfeature, zou je denken. Maar nee, de deuren zijn geboren uit noodzaak. Dankzij het spaceframe was er simpelweg geen ruimte meer voor normale deuren.
De ingenieurs wisten toen niet dat ze een van de meest iconische stijlkenmerken ooit hadden ontworpen. Veel merken hebben het ontwerp overgenomen. Waarschijnlijk de kleinste kopie is de Autozam AZ-1.