De BMW E36, geproduceerd tussen 1989 en 2000, is een populaire auto voor liefhebbers die op zoek zijn naar prestatieverbeteringen. Een van de meest voorkomende upgrades is het toevoegen van een turbo, waardoor het vermogen aanzienlijk kan worden verhoogd. In dit artikel duiken we diep in de wereld van turbo spruitstukken voor de BMW E36, inclusief de compatibiliteit met verschillende modellen en motorcodes.
Compatibiliteit met BMW E36 Modellen
Het is essentieel om het juiste turbo spruitstuk te kiezen dat compatibel is met jouw specifieke BMW E36 model en motorcode. Hieronder vind je een overzicht van de modellen en motorcodes waarvoor een 6-in-2 sportuitlaatspruitstuk geschikt kan zijn:
Sedan
- 320i 150pk van 01/1990 tot 06/1992 (motorcode M50B20)
- 320i 150pk van 07/1992 tot 09/1995 (motorcode M50B20TU)
- 320i 150 pk van 12/1993 tot 05/1998 (motorcode M52B20)
- 323i 170 pk van 07/1994 tot 05/1998 (motorcode M52B25)
- 325i 192 pk van 11/1989 tot 06/1992 (motorcode M50B25)
- 325i 192 pk van 07/1992 tot 07/1995 (motorcode M50B25TU)
- 328i 193pk van 07/1994 tot 04/1998 (motorcode M52B28)
Touring
- 320i 150 pk van 05/1994 tot 05/1999 (motorcode M52B20)
- 323i 170 pk van 07/1995 tot 05/1999 (motorcode M52B25)
- 328i 193pk van 10/1994 tot 05/1999 (motorcode M52B28)
Coupé
- 320i 150 pk van 02/1991 tot 07/1992 (motorcode M50B20)
- 320i 150 pk van 08/1992 tot 07/1995 (motorcode M50B20TU)
- 320i 150 pk van 01/1994 tot 11/1998 (motorcode M52B20)
- 323i 170 pk van 07/1994 tot 04/1999 (motorcode M52B25)
- 325i 192 pk van 10/1990 tot 08/1992 (motorcode M50B25)
- 325i 192 pk van 08/1992 tot 07/1995 (motorcode M50B25TU)
- 328i 193 pk van 07/1994 tot 04/1999 (motorcode M52B28)
Cabriolet
- 320i 150 pk van 11/1992 tot 04/1995 (motorcode M50B20TU)
- 320i 150 pk van 05/1994 tot 10/1999 (motorcode M52B20)
- 323i 170 pk van 03/1995 tot 09/1999 (motorcode M52B25)
- 325i 192 pk van 08/1992 tot 07/1995 (motorcode M50B25TU)
- 328i 193 pk van 07/1994 tot 09/1999 (motorcode M52B28)
Deze spruitstukken worden geleverd met pakkingen en schroeven en hebben ruimte voor een lambdasonde. Ze bestaan uit twee spruitstukken met 3 inlaatpijpen van elk 42 mm binnendiameter en 1 uitlaatpijp van 51 mm binnendiameter.
Technische Details en Specificaties
Bij het installeren van een turbo spruitstuk op een BMW E36 zijn er verschillende technische aspecten waarmee rekening moet worden gehouden. Hieronder een overzicht van belangrijke details:
- Materiaal: 100% gepolijst roestvrij staal
- Inlaatpijpen: 3 per spruitstuk, 42 mm binnendiameter
- Uitlaatpijp: 1 per spruitstuk, 51 mm binnendiameter
- Inclusief: Pakkingen en schroeven
- Lambdasonde: Voorzien van ruimte voor lambdasonde
Turbo Conversie Projecten: Een Kijkje Onder de Motorkap
Veel BMW E36 liefhebbers voeren uitgebreide turbo conversies uit om de prestaties van hun auto's aanzienlijk te verbeteren. Elon, eigenaar van een BMW E36 328i Coupé, is een van hen. Zijn auto is verre van standaard en heeft diverse aanpassingen ondergaan.
Lees ook: Gids voor turbo vervanging Volvo V70
“Toen ik hem kocht, zat er al een turbo op maar die vond ik wat klein. Ik heb er een grotere turbo op geschroefd en een ander uitlaatspruitstuk. Ook heeft deze motor individuele gaskleppen van een S54-blok, van de E46 M3 en een PPF-inlaatspruitstuk. Verder zijn alle aanpassingen gedaan die nodig zijn om alles goed samen te laten werken. Andere aanpassingen zijn een Weitec schroefset, E46 330i-remmen, BBS RS2-wielen, een Hartge-spoiler en ik heb zelf de uitlaat gelast. Ook heeft de auto een M/Rain interieur. Dit komt van origine uit de E36 M3."
Elon heeft het grootste deel van de auto zelf gebouwd, samen met hulp uit de buurt. Hij geeft aan dat het leuke van de auto is dat hij altijd iets te knutselen heeft. Wanneer hij iets wil veranderen aan de auto, maakt hij eerst een schets en tekent hij het daarna via de computer.
Momenteel draait de auto op het originele blok, dat het huidige vermogen prima aankan. Elon is bezig met het bouwen van een M50 B28 onderblok met een iets hogere compressie en andere nokkenassen. Hoewel hij meer vermogen zou kunnen draaien, vindt hij de huidige 400 pk voldoende.
Een Gedetailleerde Turbo Conversie
Een ander voorbeeld van een grondige turbo conversie is een E36 328i Turbo waarbij als basis een gietijzeren M50 325i onderblok is gebruikt. Dit blok is opgeboord tot een 2.8 om er lage compressie zuigers van CP Pistons (USA) in te plaatsen. De compressieverhouding is zo 8.5:1 geworden. De M52 krukas is met verharde lagerschalen in elkaar gezet en is met zuigers en drijfstangen gebalanceerd.
Er zit een E36 3.2 M3 oliepomp in het carter welke voor en achter olie aanzuigt, zo wordt er in elke omstandigheid olie aangezogen. De carterpan is ook van een 3.2 M3 en is intern aangepast om onder het onderblok van de 2.5 te passen. Tevens is het oliefilterhuis afkomstig van een 3.2 M3, hier zitten aansluitingen aan om een oliekoeler te monteren.
Lees ook: Mercedes-Benz W210 E300 Turbo Diesel: Een complete analyse.
De cilinderkop is afkomstig van een M52 2.8 en heeft iets scherpere nokkenassen gekregen. De Vanos is verwijderd omdat dit lastig aan te sturen is met een after market motormanagement. De koppakking is een multi-layered metalen (MLS) koppakking, die extreme omstandigheden beter kan verdragen. De kop is met ARP head studs gemonteerd op het onderblok.
Als turbo is er een universele T3/T4 (met Garrett binnenwerk) turbo gebruikt met een interne waste gate. Deze zit gemonteerd aan een RVS turbo uitlaatspruitstuk, de turbo hangt ter hoogte van de carterpan. De front mounted intercooler is met aluminium en silicone slangen verbonden met de inlaat. Om tegendruk te voorkomen en de ervaring van een turbo motor te accentueren is er een HKS dump valve gemonteerd na de intercooler.
Motormanagement en Elektronica
Het motormanagement is een cruciaal onderdeel van een turbo conversie. In dit project is KdFi gebruikt, een systeem dat gebruik maakt van het Megasquirt 2 extra principe. Met de turbo draait de motor dan op het krukassignaal en het inlaatvacuüm of -druk (MAP), ook wel Speed Density genoemd. Er wordt gebruik gemaakt van een Techedge wideband lambda controller, zodat men te allen tijde de lucht/benzine verhouding (AFR) in de gaten kan houden tijdens het programmeren van de ontsteking- en brandstoftabellen.
Om de KdFi te gebruiken worden de originele M50 bobines gebruikt. De meeste sensoren en actuatoren van de M50 konden hergebruikt worden. De kabelboom is aangepast en aan de KdFi printplaat gesoldeerd. De KdFi printplaat is in een Motronic behuizing gebouwd, zodat het op de originele plek terug gebouwd kon worden. Dit resulteert in een net motorruim.
Bij dergelijke projecten komen altijd momenten met tegenslagen. Een van de grootste tegenslagen was tijdens het proefdraaien met de M3 gaskleppen erop. Tijdens het stationair draaien was er een schreeuwend geluid te horen en ging de motor uit zich zelf 3000 toeren draaien. Na wat onderzoek bleek dat de pakkingen tussen de kop en adapter lucht doorlieten. Na een poging met andere pakkingen is er besloten om de motor in te rijden met een origineel M50 inlaattraject.
Lees ook: Opel Astra turbo problemen
Compressieverhouding en Performance Koppakking
Bij het tunen van een BMW E36 met een turbo, is het belangrijk om de compressieverhouding in de gaten te houden. Een te hoge compressieverhouding kan leiden tot pingelen en motorschade. Een performance koppakking, die een paar mm dikker is, kan helpen om de compressieverhouding te verlagen en de werking van de turbo te verbeteren.
Een voorbeeld hiervan is een project waarbij de cilinderkop eraf werd gehaald en cilinders 4/5 druk bleken te verliezen. Na het reviseren van de kop en het vervangen van de kleppen, werd er een performance koppakking geïnstalleerd om de compressieverhouding van 10.0:1 te verlagen.
Alternatieve Benaderingen en Ervaringen
Er zijn verschillende manieren om een turbo op een BMW E36 te installeren en af te stellen. Sommige tuners kiezen ervoor om de originele computer te behouden en de wastegate zo af te stellen dat de turbo geen effect meer heeft bij de APK-keuring. Anderen kiezen voor een aftermarket motormanagement systeem zoals KdFi of Megasquirt om meer controle te hebben over de motorparameters.
Op bmw-syndikat.de werd gesproken over het gebruik van een compressor op een 328i. Daar werd gezegd dat je tot ongeveer 0,8 bar overdruk kan gaan op stock internals, maar intern kun je (veilig!) gaan tot 0.5/0.6 bar op een M50 en M52 blok. De 328 zou je zelfs iets verder kunnen gaan, maar dan wordt het riskanter.
Tabel: Overzicht van Turbo Conversie Componenten
Hieronder een tabel met een overzicht van de componenten die vaak gebruikt worden bij een turbo conversie van een BMW E36:
| Component | Beschrijving |
|---|---|
| Turbo | Garrett, T3/T4, of vergelijkbaar |
| Turbo Spruitstuk | RVS, specifiek voor E36 |
| Intercooler | Front mounted, aluminium |
| Dump Valve | HKS of vergelijkbaar |
| Motormanagement | KdFi, Megasquirt, of vergelijkbaar |
| Koppakking | Performance, MLS |
| Injectoren | Grotere capaciteit |
| Brandstofpomp | Hogere opbrengst |