Het gebruik van camera's in de openbare ruimte is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit roept vragen op over privacy en de wettelijke kaders waarbinnen dit cameratoezicht is toegestaan. In dit artikel gaan we dieper in op de wetgeving omtrent camera's gericht op auto's, de rechten en plichten van betrokkenen, en de stappen die je kunt ondernemen als je vermoedt dat je privacy wordt geschonden.
Wanneer Mag een Camera Gericht Zijn op een Auto?
Het is toegestaan een camera te plaatsen voor de beveiliging van uw eigendom. Hier leest u meer over de regels die hiervoor gelden. Het ophangen van een camera is niet verboden. Is de camera gericht op openbaar terrein of op uw eigen terrein? Uw buren mogen alleen dat deel filmen dat nodig is om hun huis te beveiligen. Komt hierdoor een deel van de openbare weg, uw huis of uw tuin in beeld? En kunnen uw buren dit niet voorkomen? Dan moeten zij ervoor zorgen dat zij zo min mogelijk privacy wegnemen.
Als de camerabeelden persoonsgegevens bevatten (lees: er worden personen op de beelden vastgelegd of tot personen herleidbare gegevens zoals kentekens), dan is de AVG van toepassing. Dat betekent dat voor deze verwerking een verwerkingsgrond moet worden gevonden in artikel 6 AVG. Die is er, als het gaat om het aantonen danwel voorkomen van schade of diefstal. We kunnen dan denken aan de verwerkingsgrond gerechtvaardigd belang (van de eigenaar van het voertuig), zoals bedoeld in artikel 6, eerste lid, onder f, van de AVG.
Het is bij het plaatsen van de camera wel zo dat getracht moet worden om zo min mogelijk openbare weg in beeld te brengen, voor cameratoezicht op de openbare weg is immers een specifieke rechtsgrond nodig en die is in dit geval niet aanwezig. Het is ook niet toegestaan om beelden openbaar te maken als daarop herkenbare persoonsgegevens zijn vastgelegd (naming and shaming), in geval van publicatie zal men de beelden moeten blurren.
De belangrijkste regel bij camera’s bij uw eigen huis is dat uw camera alleen uw eigen bezittingen mag filmen. U mag dus niet de eigendommen van anderen filmen, zoals het huis of de tuin van uw buren. Ook mag u in principe niet de openbare weg filmen, zoals de stoep of parkeerplaatsen. Het is uw eigen verantwoordelijkheid om de camera zo af te stellen dat die alleen uw bezittingen filmt, ook als iemand anders de camera voor u ophangt.
Lees ook: Voertuigcamera systemen overzicht
Regels voor Camera's bij Huis
Soms kan het echt niet anders dan dat u een stukje van de openbare weg filmt. Bijvoorbeeld omdat uw voordeur direct grenst aan de openbare weg. In dat geval moet u ervoor zorgen dat u de privacy van voorbijgangers zo min mogelijk schendt. Dit zijn de regels:
- Stel de camera goed af
- Informeer mensen over de camera
- Bewaar de beelden kort of helemaal niet
- Deel de beelden niet
- Blur (geautomatiseerd) gezichten van voorbijgangers
- Beveilig de camerabeelden
- Respecteer de privacyrechten van de mensen die u filmt
Beveiligingscamera’s en privacywet: wat mag wel en wat niet?
Wat te Doen bij Vermoedens van Onrechtmatig Cameratoezicht?
Denkt u dat de camera uw tuin of huis filmt, terwijl dit niet nodig is? Filmt de camera inderdaad uw huis of tuin, of een deel hiervan? En is dit niet nodig? Is het niet te voorkomen dat de camera een deel van uw huis of tuin filmt? Bekijk dan samen hoe u zoveel mogelijk privacy heeft. Komt uw privacy te veel in gevaar, bijvoorbeeld omdat u elke dag wordt gefilmd? Vraag dan of uw buren de camera willen verwijderen.
Hieronder volgen de stappen die je kunt ondernemen als je vermoedt dat een camera onrechtmatig op jouw eigendom of de openbare weg is gericht:
- Controleer of uw buren zich aan de regels houden: Uw buren moeten aan de omgeving duidelijk maken dat er een camera hangt. Bijvoorbeeld met een waarschuwingsbord. Expres stiekem andere mensen filmen, is verboden en dus strafbaar.
- Ga in gesprek met uw buren: Vindt u het moeilijk om met uw buren te praten? Vraag dan uw gemeente of sociaal wijkteam om buurtbemiddeling. Een buurtbemiddelaar kan u helpen om er samen met uw buren uit te komen.
- Probeer buurtbemiddeling of mediation: Lukt het niet via buurtbemiddeling? Dan kunt u een mediator om hulp vragen. Een mediator helpt u en de andere partij om samen een oplossing te vinden. Buurtbemiddeling en mediation zijn alleen mogelijk als u en uw buren hieraan vrijwillig meedoen.
- Vraag per brief om verplaatsing van de camera: Lukt het niet om met elkaar tot een oplossing te komen? Ook niet met buurtbemiddeling of mediation? Vraag uw buren dan per brief om de camera te verplaatsen. Gebruik hiervoor onze voorbeeldbrief verzoek om verplaatsen camera.
- Neem contact op met de politie: Uw wijkagent kan helpen bij burenoverlast. Misschien kunt u samen een oplossing bedenken waar u eerder nog niet aan dacht. Dit is de organisatie van de overheid die toezicht houdt op privacy.
- Informeer de Autoriteit Persoonsgegevens: De Autoriteit Persoonsgegevens kan onderzoeken of uw buren zich aan de wet houden. Uw buren kunnen ook een telefoontje of een brief krijgen. Dit heet een ‘alternatieve interventie’. Niet elke tip leidt tot een onderzoek of interventie.
- Ga naar de rechter: Als een camera de openbare weg of uw woning of tuin filmt, gelden de regels van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Houden uw buren zich niet aan deze regels? Naar de rechter gaan kost geld en kan de relatie met uw buren ernstig verstoren.
Dashcams: Wat Zijn de Regels?
Het plaatsen van een beveiligingscamera (dashcam) voor privégebruik is in Nederland niet verboden. Als de camerabeelden persoonsgegevens bevatten (lees: er worden personen op de beelden vastgelegd of tot personen herleidbare gegevens zoals kentekens), dan is de AVG van toepassing.
Een dashcam is een klein cameraatje dat je op het dashboard of aan de voorruit en/of achterruit van jouw auto bevestigt. Soms worden dashcams geïntegreerd in, of gemonteerd op, de achteruitkijkspiegel. Zodra je jouw auto start, begint zo’n camera automatisch video-opnames te maken van jouw autorit. De opnamebeelden worden opgeslagen op een interne harde schijf of SD-kaart, waardoor je ze achteraf kunt downloaden en terugkijken.
Lees ook: Alles over parkeercamera's
In Nederland bestaat geen specifieke wetgeving over het gebruik van dashcams; de vereiste is hoofdzakelijk dat de autocamera gericht moet zijn op de verkeersveiligheid. Dat wil zeggen dat je een dashcam volgens de wet gewoon mag gebruiken binnen de Nederlandse landsgrenzen. Tenzij je hiermee bepaalde verkeerswetten of verkeersregels overtreedt die niet per definitie gerelateerd zijn aan dashcamgebruik.
Belangrijk: Met het openbaar publiceren van dashcambeelden (bijvoorbeeld via YouTube) moet je sowieso héél erg oppassen! Als personen herkenbaar in beeld worden gebracht -al is het maar qua lichaamshouding- dan maak je mogelijkerwijs inbreuk op hun portretrecht. Zélfs als je het gezicht van diegene onherkenbaar maakt. Boetes kunnen hoog oplopen en tot 10.000 euro bedragen!
Cameratoezicht Thuis: Wat Zijn de Regels?
In en rond woningen kunnen camera’s opgehangen worden om eigendommen te beveiligen en bewoners te beschermen. De regels rondom camerabewaking zijn best simpel, maar wat zijn eigenlijk deze regels? Zowel organisaties, zoals woningbouwverenigingen, als particuliere bewoners kunnen besluiten bewakingscamera’s te plaatsen. Dit is niet verboden, maar er zijn wel voorwaarden aan verbonden.
Wanneer er een camera moet worden opgehangen in huis, heeft u eigenlijk alleen te maken met regels van goed fatsoen. Uw huisgenoten of bezoekers bespieden is namelijk niet netjes. Qua wetgeving is een camera in huis in de meeste gevallen niet verboden. Wordt de camera buiten opgehangen en is deze (deels) gericht op de openbare weg of filmt u bijvoorbeeld de tuin van de buurman? Een camera gericht op de openbare weg is namelijk alleen toegestaan als deze dient om uw bezit te beschermen. Denk bijvoorbeeld aan een camera gericht op uw oprit waar uw auto geparkeerd staat.
Als de camera de openbare weg filmt, bent u verplicht mensen te waarschuwen dat zij gefilmd kunnen worden. Naast de wettelijke eisen hebt u natuurlijk te maken met uw buren en buurtgenoten. Wie een camera ophangt, moet ervoor zorgen dat de camera zo min mogelijk gericht is op de openbare weg of op eigendommen van anderen.
Lees ook: Privacy en dashcams
Tips voor het Installeren van Camerabeveiliging
- Kies een camera met nachtzicht: als je wilt dat de camera ook ’s nachts actief is, kies dan voor een camera met nachtzicht.
- Respecteer de privacy: je moet ervoor zorgen dat je de privacy van andere mensen respecteert en dat je camera niet gericht is op andermans eigendommen of privéruimtes, zoals slaapkamers of badkamers.
- Dataopslag: als je beelden opneemt, moet je ervoor zorgen dat je voldoet aan de wetgeving omtrent de bewaring van persoonsgegevens.
- Onrechtmatig gebruik van camerabeelden: het is belangrijk dat je de camerabeelden niet gebruikt op een manier die in strijd is met de wetgeving.
Wat te Doen bij Geschillen met Buren over Cameratoezicht?
Wat kun je doen als je buurman het er niet mee eens is dat je een beveiligingscamera hebt hangen?
- Praat met je buurman: luister naar zijn zorgen en probeer uit te leggen waarom je een camera hebt geïnstalleerd en hoe het je veiligheid en die van anderen kan verbeteren.
- Controleer de wetten: voordat je een camera ophangt, is het belangrijk om de lokale wetgeving te controleren om ervoor te zorgen dat je geen wetten overtreedt.
- Beperk de opname: beperk de opname van de camera tot alleen jouw eigendommen en zorg ervoor dat de camera niet in staat is om in te zoomen op het terrein van de buurman of zijn andere eigendommen.
- Overweeg mediation: als het niet lukt om tot een oplossing te komen met je buurman, overweeg dan mediation.
Onthoud dat het respecteren van de privacy van anderen een belangrijke factor is bij het gebruik van camerabewaking voor thuis.
Camerabeelden Verstrekken aan de Politie
Het kan zijn dat de politie beelden van uw camera opvraagt of beelden vordert. Waarschijnlijk is er in dit geval sprake van het vorderen van uw camerabeelden vanwege een strafbaar feit, en heeft de politie uw beelden nodig om dat strafbare feit op te lossen of te voorkomen. U bent verplicht mee te werken als de politie de camerabeelden vordert. U hoeft mensen op de beelden dan niet te laten weten dat u de beelden aan de politie heeft verstrekt.
Camerabeelden kunnen tegen een verdachte worden gebruikt in een strafzaak. Dat betekent ook dat het adres van de eigenaar van de camera in het vonnis terechtkomt. En de verdachte heeft het recht om al het bewijs tegen diegene in te zien.
Let op: Bovenstaande regels gelden ook als u uw camera heeft aangemeld bij Camera in Beeld van de politie. Bovendien is het goed afstemmen van uw camera uw eigen verantwoordelijkheid. U kunt dus niet zomaar vertrouwen op een installatiebedrijf.